Παροιμιώδεις εκφράσεις Κοτυώρων Πόντου - Άκογλου Ξενοφώντα (Γ' Μέρος)
Από 'πέσ' τερεί
Από μέσα, κοιτάζει δηλαδή, νυστάζει και κλείνει τα μάτια
Παροιμιώδεις εκφράσεις Κοτυώρων Πόντου - Άκογλου Ξενοφώντα Γ' Μέρος
Αποστέκ' - αρμουτούν
Αχλάδι που καταπίνεται δύσκολα. Δηλαδή άνθρωπος κακότροπος, στρυφνός και απότομος
Αποστέκ' 'σε
Σου στέκεται στο λαιμό
Από 'φκακές χαντσεύ'
Από χαμηλά καψαλίζει. Έξυπνος και κρυφοπονηρός. Ανάλογη έκφραση με το: σιγανό ποταμάκι
Αρκού άλειμμαν σ' ωμία σ'
Αρκούδας λίπος στους ώμους σου. Πρόκειται για σαρκαστική έκφραση. Την απευθύνουν σε μεγάλους και δυνατούς που επιτίθενται σε μικρούς και αδύνατους. Ανάλογη την ειρωνική έκφραση: Να μην αβασκαθείς
Αρμέντικον βίζιτ̆αν
Αρμένικη επίσκεψη. Δηλαδή επίσκεψη που διαρκεί πολύ και γίνεται φορτική και βαρετή
Αρμέντικον ινά̤τ'
Αρμένικο πείσμα, παροιμιώδες πείσμα
Ασ' σα μυτία μ' εξέγκεν-α
Από τη μύτη, μου το βγαλε. Δηλαδή δεν με άφησε να χαρώ το καλό που μου έκανε ή με εκδικήθηκε για κάτι που του έκανα
Ας' σα μυτία μ' έρθεν
Από τις μύτες μου ήρθε. Δεν το χάρηκα ή το πλήρωσα ακριβά
Ασ΄ εφτά φύλα έξ' έν'
Από επτά φυλές έξω είναι δηλαδή δεν έχει θεό επάνω του, δεν έχει νόμο, είναι έκφυλος
Ασ' σην ισ̆κιάν ατ' πα φογάται
Και από τον ίσκιο του ακόμα φοβάται. Λέγεται για τον δειλό
Ασ' σην οκνίαν-ατ' το πολλά, τον γά͜ϊδαρον τάγη κουΐζ α̤τόν
Από την πολύ του την τεμπελιά, το γάιδαρο θείε τον φωνάζει. Κλασσικός τεμπέλης, πολύ οκνηρός
Ασ' σην π̆ίσσαν σο γατράν
Από την πίσσα στο κατράμι. Ανάλογη έκφραση με το: από τη Σκύλλα στη Χάρυβδη
Ασ' ση τσιτσί-σ' το κουδούκ' έκοψες κι εδέκες-μ' α
Από του βυζιού σου τη ρόγα έκοψες και μου το έδωσες. Χαρακτηρίζει πολύ φειδωλή προσφορά που προδίδει τσιγκουνιά
Ασ' σο βελόν σο ράμμαν εκατέντησεν
Έχασε και τα λίγα που είχε και έμεινε τελείως φτωχός
Ασ' σο γουλούτσ̆' ν-ατ' γαίμαν στάζ'
Απ' το σπαθί του αίμα στάζει. Δηλαδή παλικαράς και αιμοχαρής, που εμπνέει σεβασμό και φόβο
Ασ' σο ζεστόν σο κρύον τα χ̆έρα̤-τ'ς ΄κ̆ι βάλλ'
Πολύ χαϊδεμένη που αποφεύγει την εργασία και γενικά κάθε κόπο
Ασ' σον αβράκωτον βρακίν σύρ' και παίρ'
Δραστήριος και ικανός
Ασ' σον κώλον νεφέσ' παίρ'
Απ' τον κώλο του ανασαίνει. Δηλαδή βρίσκεται σε δύσκολη θέση
Πηγή: Παροιμιώδεις εκφράσεις Κοτυώρων Πόντου του Άκογλου Ξενοφώντα (Λαογραφικά Κοτυώρων Πόντου)
Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
