Δίστιχα της Αγάπης - Ποντιακά τραγούδια - Δημώδη Άσματα Πόντου

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Δημώδη Άσματα

’Ἀϊγὰπ ὅπου κι’ ἀϊγάπεσεν, σεβτὰν ὅπου κ’ ἐποῖκεν,
χαϊβὰν ἔρθεν κ’ ἐπέρασεν, καλαπαλοὺκ ἐποῖκεν.

‘Η ἀϊγὰπ κακὸν πράμμαν ἔν, ἄνθρωπον χάν τὴ χριάν-ατ.
ὀξουκὲς κρῦος θάνατος ἀραγέβ τὴ σεβτάν-ατ.

Σεβτὰν ἔχω σεβτὰν πουλῶ καὶ σεβταλῆς γυρίζω,
τὸν σεβταλῆν τὸν ἄνθρωπο ἀσ’ ὀμάτια ἐγνωρίζω.

Ἕναν καὶ μοναχὸν εἶσαι καὶ τίναν θὰ κανεῖσαι,
νὰ φιλῶ σε μαραίνεσαι, νὰ δάκω σε τελεῖσαι.

Τὰ μάγουλά-σ ὁλοκόκκινα, νασὰν ποὺ θὰ φιλῆ-σε,
νασὰν ποὺ ἔει-σε ἐμπροστά-τ κι’ ὡς νὰ βραδὺν τερεῖ-σε.

Γίνομαι κάστρα νὰ πατῶ, χωρία νὰ χαλάνω,
γίνομαι, τρυγονίτσα μου, σὸν κόλφο-σ νὰ χαλάνω.

’Ἀρνί-μ τὰ μάγλα-σ νὰ φιλῶ, τὰ χείλια-σ νὰ βουκοῦμαι
καὶ σ’ ἔμορφα τ’ ἀγκάλια σου νὰ κεῖμαι νὰ κοιμοῦμαι.

Εἶδα τ’ ὀμάτια-σ, εἶδ-ατα, εἶδα-ατα δακρυσμένα,
φοβοῦμαι γιάμ ἐντόκε-σε ἡ μάννα-σ γιὰ τ’ ἐμένα. Δημώδη άσματα Πόντου (Playlist)

Λεξιλόγιο
• Ἀϊγὰπ: Η αγάπη.
• Σεβτὰν / Σεβτάς: Ο έρωτας, ο μεγάλος πόθος.
• Ἐποῖκεν: Έκανε.
• Χαϊβὰν: Ζώο (τουρκικής προέλευσης hayvan).
• Καλαπαλοὺκ: Όχλος, συνωστισμός, πληθυσμός (τουρκικής προέλευσης kalabalık).
• Χάν τὴ χριάν-ατ (την χράν’ ατ’) : Χάνει το χρώμα του, την ζωτικότητα του, πεθαίνει.
• Ὀξουκές: Έξω – προς τα έξω.
• Ἀραγέβ – αραεύ’: Αναζητά – ψάχνει
• Σεβταλῆς: Ερωτευμένος.
• Ἀσ’: Από τα.
• Τίναν: Σε ποιον.
• Κανεῖσαι: Επαρκείς, αρκείς.
• Δάκω: Δαγκώνω.
• Νασάν: Χαρά σε (ευτυχισμένος όποιος...).
• Ἔει σε: Σε έχει.
• Τερεῖ σε: Σε κοιτάζει / σε παρατηρεί.
• Σὸν κόλφο σ’: Στον κόρφο σου.
• Μάγλα: Μάγουλα.
• Βουκοῦμαι: Γεύομαι.
• Κεῖμαι: Κείτομαι, στέκομαι ξαπλωμένος.
• Γιάμ: Μήπως.
• Ἐντόκε σε: Σε χτύπησε / σε έδειρε. Διαλεκτολογία Πόντου, Ιδιωματισμοί της Ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία, διηγήσεις, θρύλοι, μύθοι