Η Ρωμάνα. Ποντιακό δημοτικό τραγούδι. Συλλογή Χρυσ. Δημητριάδη
Μαρούλα επαρχάρευεν Κουντούρ σα Λειβαδία,
σου Μύρημ’ και σου Κοβλακά και σ’ άσπρα τα Πλακία.
Σεράντα χτήνια̤ έλμεγεν χτήνια̤ κωδω̤νωμένα,
κι άλλα σεράντα βόσ̆κιζεν μουσκάρια̤ αμόν ζουρκάδια̤,
κι άλλα σερανταδώδεκα καπίτσια̤ γαστρωμένα.
Ρωμάνα (Μαρούλα) επαρχάρευεν. Βουκολικό άσμα Πόντου - Στάθης Ευσταθιάδης
Με τα κρενία κατέβαζεν το γάλαν σο χωρίον,
κι ας σου γαλάτ’ την άθεραν λύκος εποταμίεν.
Μηδέ λύκος και μαναχόν ζευγάς με το ζευγάριν,
χτίσεν τυρένεν εγκλησιάν, μιντζένεν Αγιοβήμαν.
Λεξιλόγιο:
Ρωμάνα = συνώνυμο με την Παρχαρομάνα
Επαρχάρευεν = πήγαινε στο παρχάρι
Παρχάρι = λιβάδι - βοσκότοπος
Κουντούρ’ / Κούντουρος = Φεβρουάριος
Λειβαδία, Μύρημ, Κοβλακά, Πλακία (τοπωνύμια)
Κωδωνωμένα = φέροντα κουδούνια
ζουρκάδια̤ = αρχ. Ιων ζορκάς & Αττ. δορκάς = ζαρκάδι
Καπίτσια = μικρές αγελάδες (πρωτάρες)
Κρενία (κρήνη = βρύση) αλλά και ανοιχτό δοχείο υγρών (κάνιστρο)
Άθερα / αθέρας / αθήρ = το εκλεκτότερο μέρος τινός πράγματος (εδώ το ανθόγαλα)
Ποταμίεν = πήρε το δρόμο του ποταμιού
Τυρένεν = τύρινη / καμωμένη από τυρί
Μιντζένεν = από μιντζή / από μυζύθρα
Συλλογή Χρυσ. Δημητριάδη (καθ’ υπαγόρευσιν της μητέρας του) - Πηγή: Ποντιακά φύλλα, τεύχος 16ον
Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com
