Εμάρανες το ψ̆όπο μου έκαψες την καρδία μ’ - Ομάλ’ Καρσλίδικο - Σούλα Θεοδωρίδου & Γεωργούλης Κουγιουμτζίδης
Εμάρανες το ψ̆όπο μου έκαψες την καρδία μ’, ντο να ‘ίνουμαι;
εμάτ’σες ‘με το σεβνταλούκ να έειχ̆ την αμαρτία μ΄’ ντο να ‘ίνουμαι;
Ομάλ’ Καρσλίδικο. Σούλα Θεοδωρίδου & Γεωργούλης Κουγιουμτζίδης
Η σεβντά σ’ κοφτερόν μαχ̆αίρ’και σίδερον ξαμένον ντο να ‘ίνουμαι;
ν’ αηλί εκείνο την καρδιάν όθεν έν’ καρφωμένον ντο να ‘ίνουμαι;
Εγώ εσέν ντο αγαπώ αν ίσως λέγω ψέμαν ντο να ‘ίνουμαι;
το χώμαν ντο καταπατώ να σύρ’ και πίν’ το αίμα μ’ ντο να ‘ίνουμαι;
Στο συνημμένο βίντεο μπορείτε να ακούσετε να τραγουδά η Σούλα (Τασούλα) Θεοδωρίδου (σύζυγος του Χρύσανθου) και να παίζει λύρα ο Γεωργούλης Κουγιουμτζίδης σε μία ηχογράφηση - καταγραφή του κ.Στάθη Ευσταθιάδη του Φάρου Ποντίων Θεσσαλονίκης.
Η φωτογραφία του Αντόν Μουράτοβ (Αντώνιου Μουρατίδη) αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα επισημότητας και ιστορικής αξίας. Βασικά Στοιχεία της Εικόνας:
Στρατιωτική Στολή & Σήματα: Φέρει τη χαρακτηριστική χιτώνια (gymnastiorka) του Τσαρικού Στρατού της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Στα επώμια (epaulettes) διακρίνονται οι οριζόντιες ρίγες/σιρίτια που υποδηλώνουν τον βαθμό του υπαξιωματικού (αρχιλοχία/старший унтер-офицер) καθώς και ο αριθμός 114 που αντιστοιχεί στο 114ο Σύνταγμα Πεζικού (Novotorzhsky).
Παράσημα & Μετάλλια: Στο στήθος φέρει τρία μεταλλικά παράσημα με τις αντίστοιχες κορδέλες τους. Πρόκειται πιθανότατα για στρατιωτικές διακρίσεις ανδραγαθίας ή υπηρεσίας (όπως ο Σταυρός/Μετάλλιο του Αγίου Γεωργίου, εξαιρετικά κοινές διακρίσεις για υπαξιωματικούς της περιόδου του Α' Παγκοσμίου Πολέμου).
Έκφραση & Παρουσία: Το βλέμμα είναι στιβαρό, αποφασιστικό και επιβλητικό. Το περιποιημένο μουστάκι και τα προσεγμένα μαλλιά αντικατοπτρίζουν την πειθαρχία και την περηφάνια της ιδιότητάς του.
Ψηφιακή Αποκατάσταση: Η φωτογραφία έχει υποστεί επιμελημένη ψηφιακή επιχρωμάτιση και βελτίωση ευκρίνειας, διατηρώντας ωστόσο την αυθεντικότητα και το ιστορικό ύφος της περιόδου.
Πρόκειται για ένα πολύτιμο κειμήλιο που αποτυπώνει ζωντανά την ιστορία των Ελλήνων της Διασποράς (Ποντίων/Ομογενών) που υπηρέτησαν στον Τσαρικό Στρατό στις αρχές του 20ου αιώνα.
Διαλεκτολογία Πόντου - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com
