Οι πρόγονοι μας ήταν μεταλλουργοί και κατάγονταν απ’ την Αργυρούπολη της Τραπεζούντας. Μετανάστευσαν απ’ την πατρίδα τους μαζί με άλλους μετεντζήδες (μεταλλουργούς), όταν καταργήθηκαν τα προνόμια και οι ατέλειες (φοροελαφρύνσεις) των μεταλλουργών της Χαλδίας και άρχισαν σιγά-σιγά να εγκαταλείπονται τα μεταλλεία της περιοχής εκείνης.
Διάβασα κάποτε σε ένα βιβλίο, μια ιστορία για την υπερκείμενη της Τραπεζούντας Ιερά Μονή της Παναγίας στο όρος Μελά που τιμά την κυρία Θεοτόκο, ότι η προσφώνηση “Σουμελά” παράγεται απ’ το τροπάριο “Ω σύ Μελά”.
Ήταν Παρασκευή 11 Αυγούστου του 1917. Απ' τα χαράματα ακόμα φαινόταν μακριά στο βάθος μια μαυρίλα που σε λίγο όλο και μεγάλωνε. Δεν αργήσαμε να διακρίνουμε καθαρά πια τα καπνισμένα φουγάρα του ρωσικού στόλου ο οποίος σε λίγη ώρα έφτασε στ' ανοιχτά του λιμανιού κι αμέσως άρχισε να βομβαρδίζει.
Στη Λιβερά και στα περισσότερα χωριά της επαρχίας Ροδοπόλεως (Ματσούκας), τα Κάλαντα, όπως λεγόταν το Νέο Έτος, υπήρχε το έθιμο το Κοτσ̆αμάνων "έβγαιναν οι Κοτσ̆αμάν". Αυτό το έθιμο γινόταν ανελλιπώς και με πολύ ενθουσιασμό κάθε χρόνο.
Χωρολόγι
Η «Χώρα». Γενικώς οι ξένοι, σε αντίθεση με τα συγγενικά πρόσωπα. Η χώρα ντο λέει μη τερείς = μη κοιτάς τι λένε οι ξένοι. Τη χώρα π’ ακούει, τη χώρας γίνεται = όποιος ακούει τις συμβουλές των ξένων αποξενώνεται απ’ την οικογένειά του.
Σεβτάν το λέτε παιδία, ΄ς σην παξ̆αν ‘κ̆ι’φυτρούται,
΄ς ση πεκιαρίων την καρδιάν άμουν καρφίν καρφούται.