• Home
  • Γλώσσα
  • Το πρόσωπον και ο πρόσωπος - Απ τους ιδιωματισμούς της Ποντιακής Διαλέκτου

Το πρόσωπον και ο πρόσωπος - Απ τους ιδιωματισμούς της Ποντιακής Διαλέκτου

Πρόσωπον,πρόσωπος,ιδιωματισμοί,ποντιακής,διαλέκτου,πλατυπρόσωπος,ασπροπρόσωπος,μαυροπρόσωπος,στενοπρόσωπος,παροιμίες,ποντιακή,γλώσσαΠρόσωπον λέγεται το μπροστινό μέρος του κεφαλιού. Άλλα παραδείγματα με την ίδια έννοια : 1) πρόσωπο του τοίχου ή της πέτρας (το μπροστινό - το πελεκημένο μέρος), 2) της λίμνης, δηλαδή η επιφάνεια του νερού και γενικά της γης, 3) του υφάσματος, η καλή του όψη αλλά και το ίδιο το ύφασμα γενικώς αλλά όχι η φόδρα, 4) πρόσωπο του χωραφιού, το σπαρτό, το χόρτο. Για άνθρωπο λέγεται : στενοπρόσωπος ή πλατυπρόσωπος δηλαδή με στενό ή πλατύ πρόσωπο.

Ασπροπρόσωπος λέγεται εκείνος που δεν έχει κάνει κάτι αξιοκατάκριτο (κάτι αντίστοιχο με το καθαρό κούτελο) σε αντίθεση με τον μαυροπρόσωπο. Τρανόν πρόσωπο, λέγεται για κάποιο σπουδαίο, επίσημο πρόσωπο. Παίρω πρόσωπον σημαίνει παίρνω θάρρος, ενώ δίγω πρόσωπον σημαίνει δίνω θάρρος. Η έκφραση ‘κ̆’ έχω πρόσωπο σημαίνει ότι ντρέπομαι για κάτι που έκανα και δεν τολμώ να ζητήσω τίποτε άλλο.
Εβγαίνω ‘ς σον πρόσωπον ατ’ = αυθαδιάζω
Ο πρόσωπος ατ’ άμον ήλες λάμπει.
Ο πρόσωπος ατ’ τσ̆αρούς = ο σκύλλον έλειξεν το πρόσωπον ατ’ = είναι αδιάντροπος
Το ζώ’ν φέρ’ ‘ς σον πρόσωπον = για αρρώστια από έλλειψη φαγητού ή νερού
Ο πρόσωπον ας σον πρόσωπον εντρέπεται = περί ντροπής όταν κάποιος αντικρίζει κάποιον άλλο κατά πρόσωπο ή όταν του ζητείται κάτι προσωπικό
Οπίσ’ προσώψ τη βασιλέα τη μάναν πα υβρίζ’νε = ότι με την απουσία μπορούν να βρίζουν τον καθένα
Επέρεν πρόσωπον κι’ εψαλάφεσεν κι’ αστάρ’ = πήρε το ύφασμα και ζήτησε και φόδρα, λέγεται για κείνον που ευεργετήθηκε και με θράσος ζητά κι άλλη ευεργεσία

Πηγή : Στάθης Αθανασιάδης Σάντα, Ποντιακή Εστία Τεύχος 61ον

Add comment


Security code
Refresh

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ