Αναμνήσεις του Καρασακαλίδη Μωυσή από την Πάφρα του Πόντου στο Μαργαρίτι Σταυρουπόλεως Ξάνθης
Αναμνήσεις του Καρασακαλίδη Μωϋσή από το Μαργαρίτι Σταυρουπόλεως Ξάνθης, 17-4-1985. Ο Καρασακαλίδης Μωϋσής διηγείται:
Γεννήθηκα στο Νεπιέν Αλάτσαμ της Πάφρας του Πόντου το 1900 από τον Αναστάσιο και την Άννα. Πήγα σχολείο πέντε χρόνια στο Αλάτσαμ και δυο στην Πάφρα στο Σχολαρχείο. Στο Σχολαρχείο της Πάφρας φοίτησα το 1913. Είχαμε τότε και έναν Αρχιμανδρίτη (πιθανόν να ήταν ο Π. Αϊβατσίδης, πρωτοσ/λος Ι. Μητρόπολης Αμινσού). Μετά από ένα χρόνο ήρθε ο Επίσκοπος Ευθύμιος, ο οποίος δίδασκε ως καθηγητής στο Σχολαρχείο. Μετά από μερικά χρόνια ο Επίσκοπος αυτός πιάστηκε από τους Τούρκους, φυλακίστηκε και πέθανε στις φυλακές από αρρώστια. Μαζί του καταδικάστηκαν σε θάνατο οι Προύχοντες της Πάφρας, ο Σαχίνης Γεώργιος (Καπνέμπορος), ο Γελκεντσόγλου Γεώργιος (Καπνέμπορος). Ιερέας στο χωριό Κιρεσλού ήταν πριν από το 1902 ο Γαβριηλίδης Ιωάννης, ο οποίος εξυπηρετούσε και το χωριό Αλάτσαμ. 
Το 1902 χειροτονήθηκε ως ιερέας του χωριού μας Αλάτσαμ ο Καρασακαλίδης Ιωάννης, του οποίου ο αδελφός Αναστάσιος ήταν δάσκαλος. Στην Παναγία του χωριού μας, στις 15 Αυγούστου, πριν από το 1916 γίνονταν μεγάλο πανηγύρι. Μαζεύονταν από τα γύρω χωριά γύρω στα 5.000 άτομα. Κεντρικός Ναός του χωριού μας ήταν ο Άγιος Νικόλαος. Αμισός (Σαμψούντα) - Πάφρα Πόντου. Ιστορία, Χοροί, ήθη, έθιμα, παραδόσεις Ο αδελφός μου Ηλίας (Ηλιάχοισας) ήτανε μορφωμένος, έκανε το δάσκαλο για εφτά χρόνια στο χωριό Γερμάν ουχιά, τρία χρόνια ήτανε πρόεδρος στο Οτμάχια στο οποίο ανήκε και το Αλάτσαμ και το Γαράπουαρ. Το 1916 οι Τούρκοι κάψανε κατά μήνα Φεβρουάριο το Αλάτσαμ και τα γύρω χωριά. Έχω ιδεί πολλά κόκκαλα σφαγμένων. Στην Εκκλησία του χωριού Σελεμελίκ σκοτώσανε 800 άτομα. Στα βουνά υπήρχαν πολλοί αντάρτες Έλληνες. Γενναίοι οπλαρχηγοί ήσαν ο Καρά Ηλίας, ο Ταστσόγλου Σάββας, ο Αναστάσιος αγάς ο οποίος είχε οργανωμένες ομάδες στα χωριά Ασμάτσαμ, Πούρτη, Κουρτ Ουχιάχ Αατσαλαν. Άλλος γνωστός οπλαρχηγός ήταν και ο Αλέκος με 30 περίπου παλικάρια. Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου (playlist) Ο σπουδαιότερος απ' όλους τους οπλαρχηγούς του Νεπιέν Νταγ ήταν ο περιβόητος Αντών Πασάς. Ο φόβος και ο τρόμος των Τούρκων. Δυστυχώς όμως στην ανακωχή σκοτώθηκε από φιλικό του πρόσωπο. Κατά τη δεύτερη περίοδο των διωγμών έχω ακούσει πως στο χωριό Σούρμελη σε ένα σπίτι επίσης και στο Ετέκετσε έσφαξαν πολλούς οι Τούρκοι. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών ήρθαμε στην Ελλάδα, στη Θεσ/νίκη στις 15 Αυγούστου του 1924. Μετά από 20 μέρες ήρθαν και άλλοι από το χωριό μας. Τον Οκτώβριο ανεβήκαμε στο Μαργαρίτι. Ένα χρόνο πριν από μας είχαν εγκατασταθεί στο Μαργαρίτι 10 οικογένειες πρόσφυγες από την Προύσα. ΚΑΡΑΣΑΚΑΛΙΔΗΣ ΜΩΫΣΗΣ
Πηγή: Αναμνήσεις των Ποντίων Παφραίων απο τις χαμένες πατρίδες τους - Η Πάφρα του Πόντου - Η Χώρα των Γενναίων του πρωτοπρεσβυτέρου π. Νικολάου Κυνηγόπουλου
Ακολουθεί επεξήγηση των φωτογραφιών με λεπτομέρειες για τα εικονιζόμενα πρόσωπα: Ο Σελβιέρ Λεωνίδας του Γεωργίου από το Ν. Αλάτσαμ της Πάφρας. Ήρθε σε μικρή ηλικία στην Ελλάδα, νυμφεύτηκε την πεντάρφανη μικρή Αναστασία Κοτσάκελην. Έκαμε και ανέθρεψε εφτά παιδιά. Σε ηλικία νεαρή έχασε τη γυναίκα του. Μόνος του με τις άοκνες προσπάθειές του σπούδασε δύο παιδιά και τακτοποίησε επαγγελματικά όλα τα παιδιά του. Πέθανε σε ηλικία 69 ετών. // Η Αναστασία Σελβιέρη σύζυγος Λεωνίδα Σελβιέρη. Ήρθε από την Πάφρα της Τουρκίας μικρό κοριτσάκι στην Ελλάδα, στο Μαργαρίτι Ξάνθης, χωρίς πατέρα χωρίς μητέρα, χωρίς αδέρφια. Έκαμε εφτά παιδιά με το Λεωνίδα και σε ηλικία μόλις 42 ετών πέθανε. Ο Θεός να αναπαύσει την ψυχή της. // Σελβιέρ Βασιλική από το Ν. Αλάτσαμ της Πάφρας. Είναι το σπουδαιότερο πρόσωπο της φωτογραφίας. Η μαμή του Μαργαριτίου.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
