Το Νυφέπαρμαν στη Νικόπολη του Πόντου – Αναστασίας Καμπουρίδου
Την ώρα που η νύφη ντυνόταν, οι γονείς του γαμπρού, ο γαμπρός και ο κουμπάρος καβάλα σε σελωμένα άλογα συνοδευόμενοι και από όλους τους προσκαλεσμένους που ήταν άλλοι έφιπποι και άλλοι πεζοί, έχοντας μπροστά τα μουσικά όργανα πήγαιναν στο σπίτι της νύφης.
Όταν αυτή η θεαματική πομπή που λεγόταν γαμόστολος έφτανε κοντά στο σπίτι της νύφης άρχιζαν οι χοροί και τα τραγούδια υπό τους ήχους της λύρας. Και δεν μπορούσαν αυτοί που συνόδευαν τον γαμπρό να πλησιάσουν στην πόρτα της νύφης, γιατί μερικοί νέοι με ένα τεντωμένο σκοινί τους εμπόδιζαν να περάσουν με σκοπό να πάρουν φιλοδώρημα από τους γονείς του γαμπρού. Συγχρόνως, ένας συγγενής της νύφης κρατώντας ένα πιάτο με φούστορο, δηλαδή ομελέτα, το έφερνε μπροστά στον έφιππο γαμπρό και τον εμπόδιζε να μπει στο σπίτι, ώσπου να πάρει φιλοδώρημα. Το Νυφέπαρμαν στη Νικόπολη του Πόντου. Μετά το φιλοδώρημα άλλος νέος, κρατώντας το δεξί χέρι του γαμπρού έκανε τρεις φορές το σημείο του Σταυρού πάνω στο φούστορο που κατόπιν το διαμοιράζονταν οι νέοι. Από το έθιμο αυτό έμεινε και η παροιμία «γαμπρέ φούστορον τρώς;». Το σημείο του Σταυρού πάνω στο φούστορον σημαίνει ότι έλειψαν τα εμπόδια και τότε ο γαμπρός κατέβαινε από το άλογο, ενώ συγχρόνως άλλοι νέοι από μέρος της νύφης προσπαθούσαν ποιος πρώτος να ανέβει στο άλογο του γαμπρού και ο τελευταίος αναβάτης έκανε 5-6 γύρους και δεν έδινε πίσω το άλογο αν δεν έπαιρνε φιλοδώρημα από τον κουμπάρο ή από τους γονείς του γαμπρού. Μετά την άρση όλων των εμποδίων οι γονείς της νέας υποδέχονταν με χαρά το γαμπρό με τη συνοδεία του και τους οδηγούσαν σε μια γωνία του σπιτιού όπου τους πρόσφεραν εκλεκτά φαγητά, ενώ οι άλλοι μπαινόβγαιναν χόρευαν, τραγουδούσαν, έπιναν Τούτ Ρακισί (dut=μούρο - ρακί από τούτι͜α, από μούρα) και εύχονταν στους γονείς «Φως ‘ς σ ομμάτα̤ ‘σουν», δηλαδή φως στα μάτια σας να σας ζήσουν οι μελλόνυμφοι. Κατόπιν τη νύφη που βρισκόταν με τις φίλες της σε ιδιαίτερο μέρος του σπιτιού, μακριά από το γαμπρό και από τον άλλο κόσμο έβγαινε με τη συνοδεία της για να ανεβεί στο καθορισμένο και σελωμένο άλογο του γαμπρού, ενώ ο λυράρης έπαιζε το τραγούδι της αναχώρησης που λεγόταν Αγλαμά Γαϊτεσί. Τότε οι γονείς της νύφης αφού φιλούσαν το γαμπρό και την κόρη τους, ένωναν το δεξί χέρι του γαμπρού με το αριστερό της νύφης λέγοντας «Ατέν’ εδέκαμέ την εσέν΄, εσέν πα δίμε ‘σε ΄ς σον θεόν», δηλαδή αυτήν την κόρη τη δίνουμε σε σένα και σένα σε παραδίνουμε στον Θεό. Το ίδιο έκαναν και οι γονείς του νέου και υπόσχονταν στα συμπεθέρια ότι θα έχουν την νύφη τους σαν πραγματική τους κόρη και κάτι περισσότερο. Μετά την ολοκλήρωση των παραπάνω εθιμοτυπικών εκκινούσαν όλοι για την εκκλησία και τη στέψη. Νυφέπαρμαν & Ομάλε τη Νύφες, Μαντηλικά Καϊτέδες Γαρέσαρης Πόντου, Σπύρος Γαλετσίδης 1998 - Αγλαμά Γαϊτεσί Aglama Sarki & Τσεζαϊρι Cezayir Γαμήλια άσματα Γαρέσαρη Σπύρος Γαλετσίδης.
Το Νυφέπαρμαν στη Νικόπολη του Πόντου – Αναστασίας Καμπουρίδου - Πηγή: Αρχείον Πόντου Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, Τόμος 38ος Πρώτο Συμπόσιο Ποντιακής Λαογραφίας Αθήνα 1981
Στα ηχητικά αποσπάσματα ακούγονται ο γαμήλιος σκοπός Αγλαμά Γαϊτεσί και άλλοι γαμήλιοι μαντηλικοί χοροί "Ομάλε τη νύφες" απο τον αείμνηστο μας παππού Σπύρο Γαλετσίδη, το καμάρι της Γαρέσαρης.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
