Η θαλπωρή της οικογενειακής εστίας στον Πόντο
Στα άδυτα του αγροτικού νοικοκυριού, στην θαλπωρή της οικογενειακής εστίας. Το κύριο μακρόστενο χωματόστρωτο διαμέρισμα του αγροτικού σπιτιού.
Αυτό συγκεντρώνει όλη την κίνηση του υποστατικού. Είναι ακόμα ένας μακρινός αντίλαλος του «μεγάρου» του αρχαϊκού Μυκηναϊκού ανακτόρου. Κανένα παράθυρο δεν ανοίγει στους ψηλούς πετρόχτιστους τοίχους του. Δυο πόρτες κι ένας στενός «φεγγίτες» με κινητό κάλυμμα μόλις αφήνουν θαμπό το φως της μέρας να σμίγη με το μισόφωτο του εσωτερικού, το χαμένο μέσα στα χοντρά καπνισμένα δοκάρια της σκεπής. Ο πέτρινος κύκλος του τζακιού με τη φωτιά που καίει διαρκώς κρατάει συντροφιά στην ιδιότυπη χύτρα που στενάζει κρεμασμένη στην «κουκάρα» μιας μακρόσυρτης αλυσίδας. Το «καρνάλ» ευωδιάζει από το «λαζουδένεν» ή ανάμικτο με στάρι «ψωμί» που κρατάει στην πλεχτή αγκαλιά του. Ένα λιπόθυμο «λυχνάρ’» στο «πατοχάν’» (καίει με λάδι ή πετρέλαιο) ανυπομονεί να ζωντανέψη το λιγοστό τρεμάμενο καπνογόνο φως του στο βραδινό σκοτάδι. Τα «πατοχάνια» καμαρώνουν σαν κόχες από βαθιά κυκλώπεια μάτια στους άβαφους τοίχους. Τα παιδιά χαίρουνται τη φωτιά. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου - Ιστορία του Ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου
Πηγή: Αρχείον Πόντου - Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com
