Ο Οπλαρχηγός Κοτζά Αναστάς Γουτζάναστας (Αναστάσιος Παπαδόπουλος) 1896-1922
Ο Οπλαρχηγός Κοτζά Αναστάς Γουτζάναστας (Αναστάσιος Παπαδόπουλος) γνωστός ως ο Κολοκοτρώνης του Πόντου. Γεννήθηκε το 1896 στο Εντίκ Πινάρ της Έρπαας του Πόντου και σκοτώθηκε στις 2 Δεκεμβρίου του 1922 στο Εζενούς της Έρπαας.
Υπήρξε ηγετική μορφή της πρώτης και της δεύτερης μάχης της οροσειράς του Τοπ Τσαμ, ενώ ήταν ένας από τους σπουδαιότερους επικεφαλής αντάρτικων ομάδων κατά την Αντίσταση των Ποντίων στις αρχές του 20ου αιώνα. Στις 2 Δεκεμβρίου του 1922, ο θρυλικός αυτός ακρίτας δολοφονήθηκε από Τσέτες στο χωριό Εζενούς μετά την υπογραφή της συμφωνίας και παρά την αμνηστία που είχε δοθεί. Οι δολοφόνοι δεν αρκέστηκαν όμως εκεί. Αποκεφάλισαν το νεκρό σώμα του Κοτζά Αναστάς και κρέμασαν το κεφάλι σε ένα τηλεγραφόξυλο στην Τοκάτη, πανηγυρίζοντας για το θάνατό του. Οι τσέτες σκότωσαν και τον αδελφό του κατά την προσπάθεια του να πάρει το νεκρό σώμα του αδελφού του για να το θάψει. Αντάρτικο Πόντου / Αγώνες ανεξαρτητοποίησης / Αντίσταση κατά των τούρκων - Αντάρτικα σώματα στον Πόντο 1915-1922 - Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
