Η Νυφική Ενδυμασία των Σανταίων. Ελληνική Κοινότητα του Ιραγκά Γεωργίας
Η νυφική ενδυμασία (ρούχα, ρούχατα, παζαρλούχ) ήταν πολυτελέστατη και πολύ ακριβή, αν την συγκρίνει κανείς με την καθημερινή κόστιζε 10 ως 15 χρυσές.
Την έραβαν ειδικοί τεχνίτες (ο Καγκέλτς, ο Πελαγίδης) και την φορούσαν μόνο ωσότου αποκτούσαν 2 - 3 τέκνα. Στον γάμο τη φορούσαν και οι παράνυφσες και όλες οι καλεσμένες.
1. Η Τσόχα. Κατασκευαζόταν από μαύρη ακριβή τσόχα (ντρά, μαχότ) και έφθανε ως τη μέση της κνήμης στο γύρο είχε χρυσά σειρήτια φαρδιά, στον κάτω γύρω δε 5 ή 7 καντήλας ή τσ̌ιτσ̌έκια (λουλούδια με χρυσά σιρίτια)
2. Η Ζουπούνα. Κατασκευαζόταν από μεταξωτό (ατλάζ, σεβαίν, κεζίν, κουτνίν) και δεύτερη από συριακό ριγωτό (τσιζκιλί) ύφασμα (σσιάμ)
3. Το Σπαλέρ. Κατασκευαζόταν από ύφασμα της ζουπούνας, είχε σ' όλο το γύρο σιρίτια και στο λαιμό πλατιά παρυφή, από την οποία κατέβαινε ως τη μέση του σπαλεριού πλατιά επίσης παρυφή, που τελείωνε σε σχήμα μικρού κύκλου.
4. Η Φοτά. Κατασκευαζόταν από μαχότ χρώματος βυσσινί ή καφέ, είχε γύρω σιρίτια και στις κάτω γωνίες δύο καντήλες.
5. Το Ζωνάρ. Ήταν ή περσικό (ατζιάμ σάλι), ή της Λαχώρης του Πακιστάν (λαχώρ) ή της Τριπόλεως της Λιβύης (ταραπολόζ). Ήταν ποικιλόγρωμο με πυκνές ραβδώσεις που σχημάτιζαν μικρά τετράγωνα ή διάφορα κλαδιά.
6. Το Τσ̌ίτ. Ήταν άσπρο με κλαδιά χρωματιστά ζωηρά (και λέγεται γιαζμά).
7. Τα Κουντούρας. Σκαρπίνια με τακούνι το επάνω μέρος του υποδήματος ήταν από μαύρο γυαλιστερό αδιάβροχο δέρμα.
8. Το Τσ̌αρκούλ. Λεπτό μεταξωτό πολύχρωμο σάλι με κρόσσια (πισ̌κίλια) γύρω-γύρω.
9. Το Τρέμον. Στα τελευταία χρόνια αντικατέστησαν το τσ̌αρκούλ με το τρέμον, αραχνοΰφαντο μεταξωτό με πολλές τρέμουσες.
Στολίδια
10. Η 'Ωρα. Ωρολόγιο για τους άνδρες κρεμόταν από το λαιμό με μακριά αλυσίδα και έμπαινε στο ζωνάρι (ταραπουλούζ).
11. Το Δαχτυλίδ. Δαχτυλίδι ασημένιο τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες.
12. Η Ζάβα. Λεπτό δαχτυλίδι από μπρούντζο, για να μη παρανυγχιάουνταν τα δάχτυλα παρωνυχίδα).
13. Ο Σταυρός. Χρυσός Σταυρός με διπλή αλυσίδα και τριπλή για τις νύφες. Σαντά (Σάντα - Dumanlı, Gümüşhane) Ιστορία Λαογραφία Πολιτισμός. Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Χοροί, Θρύλοι, Παραδόσεις, Πρόσωπα.
Ποντιακός Ελληνισμός της Γεωργίας (περιοχή Τέτρι Τσκάρο) – Ελληνική Κοινότητα του Ιραγκά - Η Νυφική Ενδυμασία των Σανταίων. Πηγή: Λαογραφικό ημερολόγιο 2002 της Ελληνικής Κοινότητας του Ιραγκά.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
