Ελληνίδες κόρες απο το Καδήκιοϊ (Άνω Αμισό) περί τις αρχές του 1900.
Ελληνίδες κόρες απο το Καδήκιοϊ (Άνω Αμισό) περί τις αρχές του 1900. Φορούν στην κεφαλή τους τεπελήκ' (τάπλα) χωρίς χρυσές λίρες ή φλουριά.
Το Τε̤πελίκ’ ή τα̤παλίκ’ δηλαδή τάπλα, έφερε στο επάνω μέρος της λεπτό στρογγυλό έλασμα αργυρό ή επίχρυσο με γραμμωτά, σπειροειδή ανάγλυφα. Περιφερειακά έφερε ραμμένα χρυσά νομίσματα (φλουριά) τα οποία επικάλυπταν το ένα τ’ άλλο. Άλλοτε αντί ελάσματος χρησιμοποιούσαν χρυσοκέντητο επίστρωμα. Τεπελίκι έφεραν μόνο οι νέες. Τάπλα έφεραν τα κορίτσια άνω των 16 χρόνων και οι μεσίληκες γυναίκες. Οι άνω των 50 χρόνων γυναίκες και οι γραίες φορούσαν το λεγόμενο φιντσάν’ κατασκευασμένο από φέσι ή το ονομαζόμενο κουκούλλ’ πάλι από κομμάτια φεσιού κατασκευασμένο το οποίο σκέπαζαν με άσπρο ντουλμπάνι και χοντρά τσίτι͜α. Στους νεότερους χρόνους έφεραν τα τσαμπάρι͜α δηλαδή πολλά τσ̌ίτι͜α το ένα επι του άλλου με μία μποχτσάν που έδενε επάνω από όλα. Το πρώτο από τα τσαμάρι͜α ήταν άσπρο και τα άλλα σκούρα ή μαύρα. Η τάπλα και το τεπελίκ’ στερεώνονταν στο κεφάλι με δύο κορδόνια μεταξωτά, (με κατεύθυνση πίσω από τα αυτιά) που έδεναν πίσω στον αυχένα κάτω από την ή τις πλεξούδες. Οι κόρες επάνω απο το Τεπελίκ' φορούν μια καλύπτρα η οποία ομοιάζει με την Βαλά (νυφική γυναικεία καλύπτρα) ή την Κάγια (παλιότερη καλύπτρα της κεφαλής ακόμα και από το Καμαρωτέρ’). Από το όνομα Κάγια προήλθε το θηλυκό επίθετο καγιασούζαινα που δήλωνε σκωπτικά την κόρη που δεν αξιώθηκε να παντρευτεί δηλαδή την γεροντοκόρη. Γενικότερα και κατά τα άλλα η ενδυμασία που φορούν οι δύο Αμισινές κόρες είναι η κοινή γυναικεία ενδυμασία των Ελληνίδων του Πόντου με την διαφορά οτι το κοντογούνι και τα αντεριά είναι κοντύτερα σε μήκος. Οι κατηφέδες είναι πλήρως κεντημένοι με χρυσά ή ασημένια σιρίτια, καντήλες, τριγώνια κτλ. Η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι τραβηγμένη σε φωτογραφικό στούντιο της εποχής (περί το 1900) και ίσως φέρει κάποιες καλλιτεχνικές παρεμβάσεις (όπως λ,χ, την στάμνα που κρατά η κόρη στα δεξιά) οι οποίες δεν συνηθίζονταν σε παρόμοιες φωτογραφικές λήψεις σε άλλες περιοχές. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου - Αμισός (Σαμψούντα) - Πάφρα Πόντου. Ιστορία, Χοροί, ήθη, έθιμα, παραδόσεις.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
