Τρία παλληκάρια της Τραπεζούντας απαθανατίζονται φωτογραφικά στις αρχές του 1900
Τρία παλληκάρια της Τραπεζούντας απαθανατίζονται φωτογραφικά στις αρχές του 1900 σε καλλιτεχνικό φωτογραφικό στούντιο ενδεδυμένα με τις επιχώριες παραδοσιακές Λάζικες ενδυμασίες "ζίπκας".
Πρόκειται για μια εκπληκτική φωτογραφική απεικόνιση της νεανικής ομορφιάς, της παλληκαροσύνης, της λεβεντιάς, της παράδοσης. Οι νέοι φορούν πλήρη την ενδυμασία η οποία ονομάζεται συνολικά ζίπκα και πρόκειται για ενδυματολογικό δάνειο απο την φυλή των λαζών οι οποίοι ζούσαν στην περιφέρεια της Τραπεζούντας. Οι Λαζοί ως έθνος δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με τους Έλληνες του Πόντου και είναι φανατικοί μουσουλμάνοι. Η ζίπκα υιοθετήθηκε ως ένδυμα κυρίως των νέων της εποχής εκείνης και σταδιακά αντικατέστησε την ελληνική παραδοσιακή βράκα και το ποτούρ'. Οι Έλληνες (Ρωμιοί) του Πόντου και οι Λαζοί, του Σάββα Π. Ιωακειμίδη 1957. Οι νέοι πέρα απο το στενό εφαρμοστό και πολύπτυχο παντελόνι (την ζίπκα), φορούν στην κεφαλή τους την κουκούλα (πασλίκ ή πασλούκ). Εκτός των εσωτερικών (εσωρούχων) φορούν καμίσ' (βαμβακερό ή και μάλλινο υποκάμισο), το γιλέκ' (τζαμντάν’ - είδος γιλέκου, αμάνικο με δύο σειρές κουμπιά και δύο τσέπες) κι απο επάνω φορούν το κοντέσ' ή κοτσίκ' (τσόχινο μακρυμάνικο εφαρμοστό σακάκι). Στην μέση τους δένουν περιστροφικά συνήθως μονόχρωμο ή πολύχρωμο ταραπουλούζ (μεταξωτό ή μάλλινο ή βαμβακερό υφασμάτινο ζωνάρι) και απο επάνω του φορούν συνήθως το σελαχλίκι ή σελάχι (δερμάτινη πολύπτυχη ζώνη) και πρόσθετη μονή δερμάτινη ζώνη (το καϊσ') επάνω και μέσα στα οποία προσαρτούν τον ελαφρύ τους οπλισμό: κάμα (σπάθη), πιτσάκ' (μάχαιρα κοντού μήκους), ελαιοδοχείο, τσακμακόπετρα, άλλοτε φέρουν και καπνοσακούλες υφασμάτινες κεντημένες με την τσερκέζικη τέχνη του συρματερού και τέλος τα κοσμήματα και τα δερμάτινα υποδήματα. Στα χέρια τους βαστούν μακρύκανα όπλα της εποχής τους. Για το κάθε ένα απο τα παρελκόμενα είδη της παρούσας ενδυμασίας σε κάθε ευκαιρία δίνω τις πρέπουσες πληροφορίες και λεπτομέρειες κατά καιρούς ώστε να μην γίνεται κουραστική η επανάληψη των ίδιων πληροφοριών. Σε κάθε περίπτωση καλό θα ήταν να γνωρίζουμε οτι τα φωτογραφικά στούντιο των μεγαλουπόλεων (παράλιων πόλεων του Πόντου) της εποχής εκείνης είχαν κι ένα μεγάλο βεστιάριο με παραδοσιακές και ευρωπαϊκές ενδυμασίες με όλα τα παρελκόμενα τους τα οποία μπορούσαν οι ενδιαφερόμενοι να χρησιμοποιούν επι πληρωμή για να φωτογραφηθούν επετειακά και αναμνηστικά. Στις περισσότερες των περιπτώσεων τα ενδύματα που βλέπουμε σε παλιές παρόμοιες φωτογραφίες τέτοιου τύπου ανήκουν στα βεστιάρια των φωτογραφικών οίκων. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
