Ελληνίδες χωρικές της Γαλίανας του Πόντου στις αρχές του 1900
Ελληνίδες χωρικές της Γαλίανας του Πόντου στις αρχές του 1900. Ελληνίδες χωρικές της Γαλίανας Ματσούκας του Πόντου στις αρχές του 1900
Το όνομα Γαλίανα κάποιοι θέλουν να το παράγουν απ’ τη λέξη γάλα, καθώς η Γαλίανα είχε αρκετή κτηνοτροφία. Ο ίδιος ο συγγραφέας (ιερεύς Δ. Μισαηλίδης) άκουσε απ’ τον μακαρίτη Γερβάσιο Μητροπολίτη Ροδοπόλεως, ότι παράγεται από τη λέξη “Κάλια” η οποία σημαίνει Μεταλλεία. Τέτοια μεταλλεία βρίσκονταν στο όρος Μανόη όπου μέχρι σήμερα σώζονται οι είσοδοι των σπηλαίων, αλλά και στο παρχάρι Γελέφ (ίσως γήλοφος = λοφίσκος) και κοντά σ’ αυτόν στο παρχάρι Ζεμπερέκ όπου υπάρχουν άφθονα εκκαμινεύματα που καλύπτουν πολλά στρέμματα και χαμηλότερα στο λεγόμενο Τσουμαχωτόν.
Η Γαλίανα (ή Γαλίαινα) ήταν μια σημαντική περιφέρεια του Νομού Τραπεζούντας, η οποία υπαγόταν στην επαρχία Ροδοπόλεως. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
Ιστορικά Στοιχεία - Διοικητική διάρθρωση: Η περιοχή περιλάμβανε 18 χωριά συνολικά, εκ των οποίων τα 14 ήταν αμιγώς ελληνικά και τα 4 τουρκικά.
Θρησκευτική ζωή: Στη Γαλίανα υπήρχαν πολλές βυζαντινές εκκλησίες και παρεκκλήσια με τοιχογραφίες. Ξεχωρίζει το παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννου του Ελεήμονος, το οποίο διασώζει ανέπαφες τις αγιογραφίες του, σε αντίθεση με πολλούς άλλους ναούς όπου τα πρόσωπα των αγίων είχαν υποστεί φθορές απο την τουρκική φανατική μανία.
Η παράδοση της Άννας Κομνηνής: Στην περιοχή υπήρχε το χωριό Τσαγκαρή (ή Τσαγκάρ), όπου εικάζεται ότι βρίσκονταν τα κτήματα και το αγρόκτημα της Άννας Κομνηνής, θυγατέρας του τελευταίου Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Δαβίδ Κομνηνού. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Ιερά Μονή: Στη Γαλίανα βρισκόταν η Ιερά Μονή του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου του Τροπαιφόρου, γνωστή ως Περιστερεώτα. Γεωγραφικά Στοιχεία Υδρογραφία: Η περιοχή διασχίζεται από τον ποταμό Γαλανό, παραπόταμο του Πυξίτη. Στο σημείο που συμβάλλουν τα ποτάμια σχηματίζεται η περιοχή "Διπόταμον". Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα / Γαλλίανα Ματσούκας Τραπεζούντας Πόντου
Διαχωρισμός χωριών: Τα ελληνικά χωριά ήταν διαμοιρασμένα στις δύο όχθες του ποταμού Γαλανού: Αριστερά: Του Τσαγκάρ (Ρωμανού), Του Μαντρανού, Του Μισαηλάντων, Ζαβρία, Του Αρμενή, Του Σεϊτανάντων, Κοτύλια, Λιβάδια. Δεξιά: Κουταλά, Τεμιρτζάντων, Βάλαινα, Ζίλμα και Τσουπανού. Ματσούκα - Macka (Επαρχία Ροδοπόλεως) Πόντου. (Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Χοροί, Θρύλοι, Παραδόσεις, Χοροί, Πρόσωπα)
Φυσικά όρια: Το όρος Γουδούλ' αποτελούσε το φυσικό όριο που χώριζε τη Γαλίανα από την περιοχή της Ματσούκας.
Πυργί: Η περιοχή ήταν γνωστή για το "Πυργί", ένα καταπράσινο οροπέδιο με πλούσιες πηγές νερού, το οποίο αποτελούσε παραθεριστικό κέντρο για τους κατοίκους της Γαλίανας αλλά και τους επισκέπτες της Τραπεζούντας. Η Γαλίανα ή Γαλίαινα της Ματσούκας του Πόντου - Α΄ μέρος
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
