Αναμνηστική φωτογράφηση της οικογένειας του Κωνσταντίνου Σαουλίδη σε φωτογραφικό ατελιέ στον Πόντο στα τέλη του 19ου αιώνα
Αναμνηστική φωτογράφηση της οικογένειας του Κωνσταντίνου Σαουλίδη σε φωτογραφικό ατελιέ στον Πόντο στα τέλη του 19ου αιώνα.
Δυστυχώς δεν σώζονται περαιτέρω πληροφορίες για τα εικονιζόμενα πρόσωπα: ονόματα, καταγωγή, χρόνος και τόπος φωτογράφησης τους.
Πρόκειται για ένα κλασικό αστικό πορτρέτο στούντιο στα τέλη του19ου αιώνα (περίπου 1880-1895). Τότε οι φωτογραφίσεις ήταν σπάνιες, ακριβές και γίνονταν για να σταλούν σε συγγενείς ή να μείνουν ως κειμήλιο γενεών. Ο Κωνσταντίνος με την πυκνή γενειάδα, σοβαρός, με δυτικό κοστούμι τριών κομματιών, γραβάτα και γιλέκο. Τα χέρια του πάνω στα παιδιά δείχνουν προστασία και εξουσία. Είναι η κεντρική φιγούρα. Δεξιά είναι η σύζυγος: Νεότερη, με ευρωπαϊκό φόρεμα της εποχής, με τον χαρακτηριστικό όγκο στο πίσω μέρος, δαντελένιο γιακά και μεγάλο χρυσό μενταγιόν. Το χτένισμα, τα σκουλαρίκια και η στάση των χεριών δείχνουν γυναίκα αστικής τάξης, μορφωμένη και προσεγμένη. Αριστερά - Η μητέρα ή πεθερά: Με παραδοσιακότερη ενδυμασία. Μαντίλα (λετσέκ') στο κεφάλι, ριγέ ζουπούνα με την παραδοσιακή φοτά-εμποδέα (ποδιά). Κρατάει το μωρό στην αγκαλιά της. Είναι η γέφυρα ανάμεσα στην παράδοση και το νέο αστικό στυλ της κόρης/νύφης της. Τα παιδιά: Δύο κοριτσάκια με δαντελένια φορεματάκια, λευκές κάλτσες και λουστρίνια. Το βλέμμα τους είναι αυτό το σοβαρό, ακίνητο βλέμμα που απαιτούσαν οι μεγάλες εκθέσεις των τότε φωτογραφικών μηχανών. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου Τι μας δείχνουν φωτογραφίες όπως αυτή για την εποχή εκείνη: Είναι εύπορη οικογένεια Ρωμιών του Πόντου. Το ότι έχουν και δυτικό ντύσιμο και παραδοσιακό στην ίδια φωτογραφία είναι πολύ χαρακτηριστικό της μετάβασης εκείνης της περιόδου. Το χαλί του στούντιο, το ουδέτερο φόντο και η επίσημη στάση είναι η υπογραφή του επαγγελματία φωτογράφου της εποχής. Δεν είναι απλώς μια φωτογραφία. Θα μπορούσε να εκπέμπει ένα μήνυμα, μια δήλωση: "Είμαστε εδώ, ενωμένοι, προοδεύουμε, και δεν ξεχνάμε την ρίζα μας." Φαίνεται καθαρά η ιεραρχία, η αξιοπρέπεια και η τρυφερότητα που κρύβεται κάτω από την αυστηρότητα του φακού. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
