Τσαγράκ Κερασούντας 1910 - Οικογένεια Λάζαρου & Αντιγόνης Καλπίδου

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Ενδυμασίες

Τσαγράκ Κερασούντας 1910 - Οικογένεια Λάζαρου & Αντιγόνης Καλπίδου Τσαγράκ Κερασούντας 1910 Οικογένεια Λάζαρου & Αντιγόνης Καλπίδου

Η Κερασούς, ως αποτελούσα σπουδαίον επίνειον της εκτεταμένης ενδοχώρας της, υπήρξε πολλάκις ο στόχος των κατακτητικών βλέψεων διαφόρων φυλών του εσωτερικού. Κατά το 1300 μ.Χ. επι αυτοκράτορος Αλεξίου Β’ του Κομνηνού, πολυάριθμος στρατός τουρκομάνων με επικεφαλής τον Κουστογιάν επιδραμών εκ του εσωτερικού, κυρίευσε την πόλιν, αλλά ο αυτοκράτορ επελθών εκ Τραπεζούντος συνήψε μάχην φονικοτάτην, καθ’ ην συνέλαβε τον Κουστογιάν και ηχμαλώτισε μεγάλο μέρος του στρατού του. Αυτή η εξαιρετική οικογενειακή φωτογραφία από το 1910, που απεικονίζει την οικογένεια του Λάζαρου και της Αντιγόνης Καλπίδου από το χωριό Τσαγράκ της Κερασούντας, είναι ένας θησαυρός ιστορικών και κοινωνικών πληροφοριών. Μέσα από τη σύνθεση, τον ρουχισμό και τις στάσεις των προσώπων, μπορούμε να διαβάσουμε πολλά για τη ζωή και την ταυτότητα των Ελλήνων του Πόντου εκείνης της εποχής.
1. Η Σύνθεση και οι Σχέσεις:
• Οικογενειακός Πυρήνας: Η φωτογραφία παρουσιάζει μια πλήρη, πολυμελή οικογένεια, γεγονός που υποδηλώνει σταθερότητα και κοινωνική ενσωμάτωση. Η παρουσία του παππού, των γονιών και των παιδιών αναδεικνύει τη σημασία των δεσμών αίματος και της συνέχειας της οικογένειας.
• Στάση και Έκφραση: Οι στάσεις των προσώπων είναι σοβαρές και ευθυτενείς, υποδηλώνοντας σεβασμό και επισημότητα. Οι εκφράσεις είναι ήρεμες, ίσως και λίγο συγκρατημένες, όπως συνηθιζόταν στις φωτογραφίες εκείνης της εποχής.
• Δεσμοί: Παρά τη σοβαρότητα, υπάρχουν λεπτές ενδείξεις οικειότητας, όπως το χέρι του μεγαλύτερου παιδιού που ακουμπά στον ώμο του πατέρα.
2. Ο Ρουχισμός και η Ταυτότητα: Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
• Η Ελληνικότητα: Ο ρουχισμός είναι το πιο ισχυρό στοιχείο που υποδηλώνει την ελληνική ταυτότητα της οικογένειας.
- Η Αντιγόνη: Φοράει την παραδοσιακή γυναικεία ποντιακή ενδυμασία, με το "ζουπούνι", την "τάπλα" και το "τσαρκούλι" στο κεφάλι. Τα ενδύματα πάντοτε υποδηλώνουν την κοινωνική θέση.
- Ο νεαρός άνδρας στα δεξιά φοράει ένα πιο σύγχρονο, ευρωπαϊκό κοστούμι, κάτι που ίσως υποδηλώνει μια προσπάθεια ενσωμάτωσης ή μια διαφορετική κοινωνική θέση. Ωστόσο, η παρουσία της παραδοσιακής ενδυμασίας της συζύγου του και του ηλικιωμένου άντρα στην μέση, υποδηλώνει την διατήρηση της παράδοσης μέσα στην οικογένεια.
- Ο ηλικιωμένος άνδρας φοράει την παραδοσιακή ποντιακή ενδυμασία, με το "ποτούρι'", το "μακρυγούνι'" την "κετσέ-φέσι'", καθώς και το "μαντήλι" τυλιγμένο γύρω από το φέσι. Η ενδυμασία του είναι πιο "βαριά" και παραδοσιακή, υποδηλώνοντας την προσήλωσή του στις παραδόσεις.
- Τα Παιδιά: Φορούν πιο σύγχρονα, ευρωπαϊκά ρούχα, κάτι που ίσως υποδηλώνει την επιρροή της εκπαίδευσης ή την προσπάθεια ενσωμάτωσης της νέας γενιάς.
• Η Κοινωνική Θέση: Ο ρουχισμός, τα κοσμήματα και η παρουσία του "κετσέ'" υποδηλώνουν ότι η οικογένεια Καλπίδου ανήκε σε μια σχετικά ευκατάστατη κοινωνική τάξη. Η ικανότητά τους να βγάλουν μια τέτοια φωτογραφία, σε μια εποχή που η φωτογράφιση ήταν ακριβή, ενισχύει αυτή την υπόθεση.
• Η Θρησκεία: Παρόλο που δεν υπάρχουν σαφή θρησκευτικά σύμβολα, η παρουσία του "μαντηλιού" στο κεφάλι της Αντιγόνης και του παππού, υποδηλώνει τη διατήρηση της παράδοσης και της ευσέβειας.
Η Σημασία της Φωτογραφίας: Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
• Ιστορικό Τεκμήριο: Η φωτογραφία αυτή είναι ένα σημαντικό ιστορικό τεκμήριο για τη ζωή των Ελλήνων του Πόντου στις αρχές του 20ου αιώνα. Μας παρέχει πληροφορίες για τον ρουχισμό, την οικογενειακή δομή, την κοινωνική θέση και την ταυτότητα των ανθρώπων εκείνης της εποχής.
• Οικογενειακό Κειμήλιο: Για τους απογόνους της οικογένειας Καλπίδου, η φωτογραφία αυτή είναι ένα πολύτιμο οικογενειακό κειμήλιο, που τους συνδέει με τις ρίζες τους και την ιστορία τους.
• Σύμβολο Ανθεκτικότητας: Η φωτογραφία αυτή είναι επίσης ένα σύμβολο ανθεκτικότητας και διατήρησης της ελληνικής ταυτότητας στον Πόντο, παρά τις προκλήσεις και τους κινδύνους.