Ελληνίδες Δέσποινες της Κρώμνης του Πόντου φωτογραφίζονται σε στούντιο, αρχές του 1900

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Ενδυμασίες

Ελληνίδες Δέσποινες της Κρώμνης του Πόντου φωτογραφίζονται σε στούντιο, αρχές του 1900 Ελληνίδες Δέσποινες της Κρώμνης φωτογραφίζονται σε στούντιο στις αρχές του 1900

Μια φωτογραφία από τα πιο χαρακτηριστικά πορτρέτα της Κρώμνης του Πόντου, γύρω στο 1900-1905. Η Κρώμνη δεν ήταν ένα τυχαίο χωριό. Ήταν μια ορεινή, σχεδόν αυτόνομη πολιτεία Ελλήνων στα βουνά πάνω από την Αργυρούπολη, με 7.000 κατοίκους, δικά της μεταλλεία, σχολεία και το πολύ γνωστό ζήτημα των Κλωστών Κρυπτοχριστιανών. Οι Κρωμναίοι ήταν σκληροί μεταλλωρύχοι και οι γυναίκες τους φημίζονταν για την αυστηρή, λιτή αλλά πολύ πλούσια σε συμβολισμούς φορεσιά. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Τι βλέπουμε; Δυστυχώς δεν σώζονται περαιτέρω πληροφορίες για τα εικονιζόμενα πρόσωπα: ονόματα, ακριβής καταγωγή, χρόνος και τόπος φωτογράφησης τους. Ίσως να πρόκειται για τρεις φίλες ή τρεις αδελφές - η πόζα με τα χέρια στους ώμους ήταν η τυπική πόζα συγγένειας η οποία συνηθιζόταν στα στούντιο της Τραπεζούντας. Η επιγραφή στο κάτω μέρος της πρωτότυπης παλιάς ασπρόμαυρης φωτογραφίας αναγράφει (η γραφή είναι πριν την ρωσική ορθογραφική μεταρρύθμιση του 1918) και χωρίζεται σε δύο μέρη:
1. Αριστερά (Καλλιγραφική υπογραφή / Όνομα):
• Ρωσικά: "К. Е. Агаповъ" (ή ενδεχομένως "Агановъ")
• Μεταγραφή: Κ. Ε. Αγκάποφ (K. E. Agapov)
• Σημασία: Πρόκειται για το ονοματεπώνυμο του φωτογράφου ή του ιδιοκτήτη του φωτογραφείου (Κ. Ε. Αγκάποφ).
2. Δεξιά (Σφραγίδα φωτογραφείου):
• Πάνω σειρά (μικρά γράμματα): ФОТОГРАФІЯ (Φοτογκράφια) = Φωτογραφείο
• Κάτω σειρά (έντονα γράμματα): ПЯТИГОРСКЪ (Πγιατιγκόρσκ) = Πγιατιγκόρσκ (πόλη στη νότια Ρωσία, στην περιοχή του Καυκάσου, γνωστή για τα λουτρά της).
Συνολική απόδοση: «Φωτογραφείο Κ. Ε. Αγκάποφ – Πγιατιγκόρσκ»
Επιστρέφουμε στην φωτογραφία μας όπου οι τρεις κόρες φορούν την ορεινή εκδοχή της ποντιακής ζουπούνας, πιο λιτή από της Τραπεζούντας, της Κερασούντας κτλ αλλά σε πολλά σημεία όμοια.
1. Το κεφαλόδεμα - Το τεπελίκι: Και οι τρεις φορούν το μικρό, στρογγυλό, χρυσοκέντητο τεπελίκι ή τάπλα, το δισκοειδές κάλυμμα της κεφαλής με ραμμένα χρυσά φλουριά. Στην Κρώμνη το φορούσαν οι έγγαμες από τα 16 τους και πάνω. Όσο πιο βαρύ και μεγάλο, τόσο πιο εύπορη η οικογένεια.
2. Το ζωνάρι - Η καρδιά της φωτογραφίας: Δεν είναι μια απλή ζώνη, είναι το λαχώρι από βαρύ υφαντό μαλλί το οποίο προμηθεύοντας από την Λαχόρη της Περσίας.
3. Τα ρούχα από κάτω: Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
• Η αριστερή φοράει την πιο πλούσια εκδοχή - ανοιχτόχρωμη, φλοράλ ζουπούνα με μπλε λουλουδάκια, πάνω από λευκό κεντημένο πουκάμισο. Φαίνεται το δαχτυλίδι στο χέρι.
• Η μεσαία, καθιστή, φοράει την καθημερινή, μάλλινη ίσως και βαμβακερή, ριγέ ζουπούνα της Κρωμναίας – λιτή αλλά και γερή κατασκευή. Το γκρι-καφέ ύφασμα είναι υφαντό στον αργαλειό.
• Η δεξιά φοράει τη σκούρα μπλε βελούδινη φορεσιά, την πιο αστική, με το τιρκουάζ κόσμημα.
Είναι μια φωτογραφία η οποία αποπνέει αξιοπρέπεια και υπερηφάνεια. Ως είθισται δεν χαμογελούν, κάτι το οποίο στις επίσημες φωτογραφήσει εκείνης της εποχής θεωρείτο αγένεια. Κοιτούν ίσια τον φακό, με τα χέρια τοποθετημένα επάνω στο σώμα και στα ζωνάρια τους.