Η οικογένεια του Γρηγορίου Θεοφυλάκτου. Η Τσόφη (Σοφία) Σειρηνοπούλου - Θεοφυλάκτου με τις κόρες της Πηνελόπη και Δοξία όρθιες, Άννα και Σόνη καθιστές - Τραπεζούντα 1890
Η οικογένεια του Γρηγορίου Θεοφυλάκτου. Η Τσόφη (Σοφία) Σειρηνοπούλου - Θεοφυλάκτου με τις κόρες της Πηνελόπη και Δοξία όρθιες, Άννα και Σόνη καθιστές - Τραπεζούντα 1890
Αυτή η φωτογραφία, έχει υποστεί ψηφιακή επεξεργασία – καθαρισνό και επιχρωματισμό. Η πρωτότυπη είναι παρμένη σε studio πορτρέτο από το 1890, είναι ένα εξαιρετικά σπάνιο και πολύτιμο ντοκουμέντο. Απεικονίζει, όπως αναφέρει η λεζάντα, την οικογένεια του Γρηγορίου Θεοφυλάκτου στην Τραπεζούντα, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του Ποντιακού Ελληνισμού. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Περιγραφή: Στο κέντρο, η Τσόφη (Σοφία) Σειρηνοπούλου - Θεοφυλάκτου, κάθεται με μια στάση που αποπνέει σοβαρότητα και αξιοπρέπεια. Φοράει ένα κομψό, σκούρο βελούδινο φόρεμα, με δαντελωτό γιακά και μια εντυπωσιακή καρφίτσα στο λαιμό, τυπικό δείγμα της αστικής μόδας της εποχής. Πλαισιώνεται από τις τέσσερις κόρες της. Τα δύο μεγαλύτερα κορίτσια, η Πηνελόπη και η Δοξία (Ευδοξία), στέκονται όρθιες πίσω από τη μητέρα τους. Η μία, με καφέ σακάκι, έχει το χέρι της στον ώμο της Σοφίας, ενώ η άλλη, με ένα μπλε-γκρι φόρεμα, στέκεται δίπλα της, και οι δύο με σοβαρές εκφράσεις. Μπροστά, η Άννα και η Σόνη κάθονται με μια ελαφρώς πιο χαλαρή πόζα. Η μία φοράει ένα ναυτικό φόρεμα και η άλλη, η μικρότερη, ένα καφέ φόρεμα με λευκή δαντέλα, και οι δύο με ριγωτές κάλτσες και μπότες.
Φωτογραφικά και Ιστορικά Στοιχεία: Η φωτογραφία είναι ένα κλασικό δείγμα της εποχής της. Οι πόζες είναι στημένες, οι εκφράσεις σοβαρές, και το backdrop απλό. Σημαντική λεπτομέρεια είναι οι ευανάγνωστες επιγραφές στο δάπεδο, που μας δίνουν το όνομα του φωτογράφου («H. E. Cacouli») και το όνομα του studio προφανώς («PHOT. MER-NOIRE» Φωτογραφείον η Μαύρη Θάλασσα). Ο επιχρωματισμός δίνει μια αίσθηση ζωντάνιας, αναδεικνύοντας τα πλούσια υφάσματα των ρούχων. Η ημερομηνία 1890 στην Τραπεζούντα μας μεταφέρει σε μια περίοδο ακμής και σχετικής ηρεμίας για την ελληνική κοινότητα, πριν από τις μεγάλες καταστροφές του 20ου αιώνα. Η οικογένεια φαίνεται εύπορη και αστική, κάτι που αντικατοπτρίζει την κοινωνική δομή της εποχής. Συνολικά, αυτή η φωτογραφία είναι ένα παράθυρο στο παρελθόν, που μας επιτρέπει να δούμε τα πρόσωπα μιας οικογένειας και τον πολιτισμό μιας ολόκληρης κοινότητας σε μια άλλη εποχή.
Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
