Η Οικογένεια του Γεώργιου Συμεωνίδη στην Τραπεζούντα στις αρχές του 20ου αιώνα
Η οικογενειακή αυτή φωτογραφία της οικογένειας Γιώργου Συμεωνίδη αποτελεί εξαιρετικό τεκμήριο της αστικής και ημιαστικής κοινωνίας της Τραπεζούντας στις αρχές του 20ου αιώνα (τέλη οθωμανικής περιόδου).
Ιστορικό & Κοινωνικό Πλαίσιο. Η εικόνα αντικατοπτρίζει την δομή της παραδοσιακής Ελληνικής οικογένειας στον Πόντο με την ισχυρή συνοχή, την πολυτεκνία και τον σεβασμό στην ιεραρχία. Ο πατέρας, Γιώργος Συμεωνίδης, τοποθετείται στο κέντρο σε όρθια, επιβλητική στάση, πλαισιωμένος από τις δύο μεγαλύτερες γυναίκες (πιθανότατα τη σύζυγο και τη μητέρα ή αδελφή) και τα τέκνα. Η φωτογράφιση σε ατελιέ με διακοσμητικά στοιχεία (κίονες και φόντο) υποδηλώνει μια οικογένεια ευκατάστατη, με κοινωνικό κύρος και πρόσβαση στον αστικό πολιτισμό της Τραπεζούντας.
Ενδυματολογική Ανάλυση: Η φωτογραφία αποτυπώνει ανάγλυφα την μεταβατική περίοδο μεταξύ της παραδοσιακής ποντιακής φορεσιάς και της ευρωπαϊκής («φράγκικης») μόδας:
• Ανδρική ενδυμασία: Ο πατέρας και οι μεγαλύτεροι γιοι φορούν δυτικότροπα κοστούμια (σακάκι, γιλέκο, λευκό πουκάμισο με γραβάτα ή γραβατόδεσμο). Το χαρακτηριστικό μουστάκι του πατέρα παραπέμπει στα αισθητικά πρότυπα της εποχής. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
• Γυναικεία ενδυμασία: Οι μεγαλύτερες γυναίκες διατηρούν τη συσταλτικότητα και την σοβαρότητα της ποντιακής παράδοσης, με σκουρόχρωμα υφάσματα, μακριά φορέματα και καλυμμένη την κεφαλή (κεφαλόδεσμος / μαντήλι/λετσ̌έκι), διατηρώντας στοιχεία της τοπικής αστικής φορεσιάς της Τραπεζούντας.
• Παιδική ενδυμασία: Τα μικρότερα αγόρια φορούν ομοιόμορφα κοστούμια τύπου «ναυτικά» (sailor suits) με κοντά παντελόνια και κάλτσες μέχρι το γόνατο, μια τάση που επικράτησε στην Ευρώπη και υιοθετήθηκε αμέσως από την ελληνική αστική τάξη της Ανατολής. Το κορίτσι στο κέντρο φέρει προσεγμένο φόρεμα με κορδέλα στα μαλλιά.
Λαογραφικές Λεπτομέρειες Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
• Ο μικρός γιος στα αριστερά κρατά στο χέρι του ένα παιχνίδι/αντικείμενο (πιθανώς χάρτινο αεροπλανάκι ή ανεμόμυλο), στοιχείο που προσδίδει φυσικότητα στη στημένη πόζα.
• Στο πάτωμα διακρίνεται ένα καπέλο (ψάθινο/αστικό), επιβεβαιώνοντας την υιοθέτηση των ευρωπαϊκών αξεσουάρ.
Σημείωση: Η παρούσα φωτογραφία αρχείου έχει επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με τα σύγχρονα μέσα τεχνολογίας ώστε να αποτυπώσει στο σήμερα την αίγλη του παρελθόντος
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
