Αναμνηστική φωτογραφία του ζεύγους Ελευθέριου και Δέσποινας Παπούλη στα Κοτύωρα του Πόντου το 1890.
Αναμνηστική φωτογραφία του ζεύγους Ελευθέριου και Δέσποινας Παπούλη στα Κοτύωρα του Πόντου το 1890 Κοτύωρα (Ordu) Ορτού - Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός
Τα Κοτύωρα (σημερινή Ορντού) ήταν μια παραθαλάσσια, ακμαία πόλη στο βόρεια παράλια του Εύξεινου Πόντοτ, με έντονη εμπορική και ναυτιλιακή δραστηριότητα, όπου συνυπήρχαν αρμονικά αστικά και αγροτικά στοιχεία. Η δεκαετία του 1890 τοποθετείται στην περίοδο της πολιτιστικής και οικονομικής ακμής του Ελληνισμού του Πόντου, αρκετές δεκαετίες πριν από τις τραγικές διώξεις και τον ξεριζωμό, κατά την οποία οι ελληνικές κοινότητες διέθεταν ιστoρική αυτονομία και ακμάζοντα εκπαιδευτικά και θεσμικά δίκτυα. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Ο Ελευθέριος φέρει αστική/προκριτική αμφίεση της εποχής με βαρύ τσόχινο παλτό και περιποιημένη γενειάδα, ενώ η Δέσποινα φορά την παραδοσιακή ριγωτή ζουπούνα (ποδήρες βαμβακερό ή και μεταξωτό ένδυμα), τον παραδοσιακό κεφαλόδεσμο (μαντήλα), κατηφέ κοντογούνι, δαντελένιο λευκό βαμβακερό υποκάμισο και την χειροποίητη υφαντή μεταξωτή ποδιά (φοτά) με γεωμετρικά μοτίβα (φαρδιές ρίγες), συνδυάζοντας το τοπικό λαϊκό ένδυμα με αστικές επιρροές. Η παραδοσιακή της αμφίεση ολοκληρώνεται με τα επιστήθια κοσμήματα και τα δερμάτινα υποδήματα.
Η στάση και η φωτογράφηση σε επαγγελματικό ατελιέ αντικατοπτρίζουν τα έθιμα αποτύπωσης της οικογενειακής συνοχής και της τιμής, όπου τα διακριτικά κοσμήματα και η σεμνή πόζα λειτουργούν ως φορείς παράδοσης και οικογενειακής συνέχειας. Το ζεύγος εκπροσωπεί τη στιβαρή αγροτική ή μεσοαστική τάξη της επαρχίας, όπου ο πατριαρχικός θεσμός της οικογένειας, η αξιοπρέπεια, η κοινωνική καταξίωση και η εσωτερική συνοχή της κοινότητας αποτελούσαν τα θεμέλια διατήρησης της ελληνικής ταυτότητας στον Πόντο. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας καθώς στην αρχική τους μορφή τις περισσότερες φορές έχουν σχισίματα, ρωγμές, λείπουν κομμάτια ή τις έχει διαβρώσει ο χρόνος και η κακή αποθήκευση. Η σύγκριση μιας σχισμένης, φθαρμένης από τον χρόνο αυθεντικής φωτογραφίας με την αποκατεστημένη εκδοχή της αποδεικνύει την ουσιαστική σημασία της ψηφιακής διάσωσης των ιστορικών αρχείων. Πρόσωπα που κινδύνευαν να χαθούν κάτω από τις ρωγμές του χαρτιού, αποκτούν ξανά καθαρές εκφράσεις, επιτρέποντάς μας να συνδεθούμε άμεσα με την ιστορία τους.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
