• Home
  • Θρησκεία

Ιστορία της Ιεράς Μονής Παναγίας Γουμερά του Πόντου, Α' Μέρος

παναγία,γουμερά,πόντου,τσίτη,τσίτε,άρδασσα,σίδη,κανδυλάπτης,μελανοφρύδης,μοναστήρια,μονές,χαλδίαςΓεωργίου Θ. Κανδηλάπτη (Κάνι) Α΄ Μέρος

Τοποθεσία

Νοτίως της Τραπεζούντας και σε απόσταση 92 χλμ στη δημόσια οδό προς το Ερζερούμ, βρίσκεται το Τορούλ, η άλλοτε Άρδασσα λεγόμενη, παλιότερα έφερε το όνομα Μεσοχάλδιο, έδρα υποδιοίκησης (καϊμακαμλίκι) της διοικήσεως (μουτεσαριφλίκι) Γιουμουσχ̌ανέ (Αργυρούπολη) από την οποία απέχει 25 χλμ.

Από την Άρδασσα διέρχεται ο Κάνις ποταμός, στον οποίο συμβάλλουν από δεξιά τα ποτάμια Μούζαινας, Χάραβας, και Κρώμνης. Από αριστερά τα ποτάμια Νίβαινας (Δέραινας), Τσίτης, Ρυακίου, Τζίζερας. Πέρα απ την Τσαερά ο Κάνις ονομάζεται Χαρσιώτης και εκβάλλει στη Μαύρη Θάλασσα παρά την Τρίπολη στην τοποθεσία Χαλκόβαλα.

Η συμβολή του ποταμού Τσίτης (Τζίτ –ντερέ) γίνεται 500 μέτρα περίπου έξω απ την Άρδασσα, κοντά στη δημόσια οδό προς το Ερζερούμ, με μία κλεισούρα, που σχηματίζει από δεξιά ένα ύψωμα με ερείπια Βυζαντινού κτίσματος και από αριστερά ένας ψηλός και απότομος βράχος, που λεγόταν Καστέλ.

Το ποτάμι της Τσίτης πηγάζει από το ψηλότερο βουνό της περιοχής, τον Αε-Παύλον με υψόμετρο 3.080 μέτρα. Λεγόταν ότι από την κορυφή του κατά την χαραυγή μπορούσε κανείς να δεί τη Μαύρη Θάλασσα.

Στην αριστερή όχθη του ποταμού υπήρχαν τα χωριά : η Αυλίανα, τα Σαρπίσκια, τη Μαυρενά, τη Μακλέλ, η Πιβερά, η Τσίτε, τοι Ξοπολάντων και τη Τσιμπρικά και στη δεξιά η Άδυσσα, στο μέσο σχεδόν της εξάωρης διαδρομής (Αυλίανας-Άρδασσας) και σε απόσταση 5 χλμ από αυτήν έκειτο το μοναστήρι της "Παναγίας Γουμερά" στην κοινοτική περιοχή της Τσίτης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το μοναστήρι ήταν γνωστό περισσότερο ως "Τη Τσίτες η Παναγία" παρά ως Γουμερά.

Το μοναστήρι ήταν χτισμένο σε μία λαγκαδιά κατάφυτη, στον αυχένα ενός απότομου και ψηλού βράχου σε σχήμα πυραμίδας που τον έλεγαν "Αε-Κήρ'κα" αποτελούμενης από δύο συγκλίνουσες παρυφές γυμνού λόφου από δέντρα και μίας λόχμης (πυκνού δάσους θάμνων –κρησφύγετο άγριων ζώων), με το όνομα Γουμερά και τα δυό.
Στην πιο ψηλή κορυφή του βράχου έστεκε το από αιώνων ανεμόδαρτο εξωκκλήσι του Αγίου Κύρυκος, σαν παρατηρητήριο απ όπου ο άγιος, πιστός, εθνοφρουρός, κατώπτευε την περιοχή απ τον Άεν – Παύλον και το υψίπεδο της Κάγκανας ως τον Θήχη και τη Ζύγανα.

Μπροστά στην είσοδο του μοναστηριού το αντέρεισμα "Ρακάν" αποτελούσε θαυμάσια εξέδρα. Στη ρίζα της, το ποτάμι της Τσίτης, σπάνοντας το ακάθεκτο και ορμητικό του ρεύμα, πνίγει μέσα στο ρόχθο του το γλυκό κελάρυσμα του καταρράκτη που κατεβάζει τα γάργαρα νερά του από την περιοχή του Αεν Κήρ'κα.

Δείτε το βίντεο για τους πανηγυρισμούς εις την Παναγίαν Γουμερά Πόντου

Δείτε το βίντεο για την Ιερά Μονή Παναγίας Γουμερά Πόντου, Α΄ Μέρος

Δείτε το βίντεο για την Ιερά Μονή Παναγίας Γουμερά Πόντου, B΄ Μέρος

Δείτε το βίντεο για την Ιερά Μονή Παναγίας Γουμεράς Πόντου, Γ' Μέρος

Των Τριών Ιεραρχών στον Πόντο. Ήθη, έθιμα, δοξασίες.

χριστιανισμός,πόντος,άγιοι,τρείς, ιεράρχες,βασίλειος,γρηγόριος,ιωάννης,αγιολόγιο,κοτύωρα,κορόνιξα,χάρσοραΤην 30η Ιανουαρίου εκάστου έτους τιμάται η μνήμη των Αγίων Τριών Μεγάλων Ιεραρχών και Οικουμενικών διδασκάλων, Βασιλείου του Μεγάλου, Ιωάννου του Χρυσοστόμου και Γρηγορίου του Θεολόγου. Ο λαός του ονομάζει και "Τρείς Άρχοντες" και την ημέρα της μνήμης τους εορτάζουν ο Αρχοντής και η Αρχόντω (Αρχοντούλα).

Οι κάτοικοι του χωρίου Χόψα της Χαλδίας ζητούσαν τη βοήθεια του αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου στην εξεύρεση χαμένου ζώου ή προβάτου που αποπλανήθηκε απ την αγέλη ή το ποίμνιο κατά την επιστροφή του κοπαδιού απ τη βοσκή. Η σχετική επίκληση ήταν έμμετρη για το "δέσιμο" του λύκου :
« Αέννες ο Χρυσόστομον είχ̌εν ζά και πρόατα, σην αυλήν εβόσ̌κιζαν, εκοιμέθεν, είχ̌εν ατα, εκοιμίστεν εχάσεν ατα.
Ε, κυρά Μαγδαλενή και το κείται σο κουνίν, άρκον κι' α̤ρκόπουλον, ο λύκον κι' ο λυκόπουλον, τ' Αέρ' το κλειδίν σο στόμαν ατ' »

Μετάφραση :
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος είχε βόδια και πρόβατα και τ' άφησε να βόσκουν στην αυλή. Έπεσε να κοιμηθεί και τα είχε, αποκοιμήθηκε και τα έχασε.
Ε ! κυρά Μαγδαληνή, αυτό που βρίσκεται στην κούνια, είτε αρκούδα είτε αρκουδόπουλο, είτε λύκος είτε λυκόπουλο, του Αγίου Γεωργίου το κλειδί να κλείσει το στόμα του.

Έτσι πίστευαν ότι θα δενόταν το στόμα του λύκου ή της αρκούδας και την άλλη μέρα θα έβρισκαν σώα τα ζώα τους.

Παρακολουθείστε το βίντεο μας που αφορά στην τιμή και τον εορτασμό των Τριών Ιεραρχών στον Πόντο

  • 1
  • 2

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ