• Home

Πως λέγουν συγγνώμη οι Έλληνες του Πόντου

Οικογένεια Βασίλειου Βασιλειάδη - ΠόντοςΚι όταν στις ατελείωτες νύχτες του χειμώνα θυμόντουσαν τα παλιά και άρχιζαν να διηγούνται πώς πέρασαν στο Αλάταουν, στα Άδανα, την Κουρτίαν με το νοσταλγικό προοίμιο : έϊ κιτί τέϊ, μαύρα καιρούς, μαύρ’ ανθρώπ’ και μαύρα έργατα, και οι νέοι άκουγαν με προσοχή.

Pin It

Print

Χάϊ, χάϊ τα κοσάρας ξι-ξι τα πετεινάρα̤ - Κρώμν’ τα ραχ̆ία σ’ είν’ ψηλά. Δημώδες άσμα Κρώμνης Τραπεζούντας Πόντου

Κρωμναίες Ελληνίδες με τις επιχώριες παραδοσιακές γιορτινές τους ενδυμασίες πριν το 1922Κρώμν’ τα ραχ̆ία σ’ είν’ ψηλά και τα νερόπα σ’ κρύα,
τα παλληκάρα̤ σ’ άξια τραγωδούν μερακλία.

Pin It

Print

Συντεκνία, Σύντεκνος, Συντέκ’σσα – συντέκνισσα. Ποντιακή διαλεκτολογία, Γλωσσικά ιδιώματα

Ελπίδα και Ιωάννης Κεϊβανίδης ζευγάρι Ελλήνων εκ Πόντου. Η σύζυγος φοράει την επιχώρια παραδοσιακή ενδυμασία ζουπούναΣυντεκνία, ουσιαστικό εκ του σύντεκνος = η σχέση του αναδόχου προς τους γονείς του αναδεκτού = κουμπάρος/κουμπάρα/κουμπαριά. Παροιμία: Αδελφοσύνα̤ εσ’κώθεν κι η συντεκνία εκάτσεν (σημαίνει ότι πολλές φορές οι κουμπάροι είναι καλύτεροι από τους αδελφούς). Εσβήεν το κερίν, εσβήεν κι η συντεκνία = ότι, ο θάνατος του αναδεκτού συνεπάγεται τη διάλυση της πνευματικής συγγένειας (εσβήεν = έσβησε). Άσμα: Καλώς έρθες τουρκόπουλλον καλώς κι απόθεν έρθες, κι αν έρθες για την συντεκνά̤ν, εσέν’ σύντεκνον ‘φτάγω, κι αν έρθες για τον πόλεμον, έβγα ας πολεμούμε.

Pin It

Print

Ταγιάν, Ταγιανεύω, Ταγιανίζω. Ποντιακή Διαλεκτολογία - Γλωσσικά ιδιώματα Πόντου

Παρεκκλήσι στη Ματσούκα - Maçka Köprüyani 1925Tαγιάν, ταγιανεύω, ταα̤νεύω, ταενεύω, απ’ το τουρκικό tayanmak = αντέχω, υπομένω, φθάνω, εξαντλείται η υπομονή μου, εγγίζω, προσπελάζω. Παραδείγματα : Επήγεν κι εταένεψεν ‘ς σην πόρταν τ’ εγκλεσίας. Ο Χάρον εταγιανεύτεν ‘ς σην πόρταν κι όλ’ τη νύφεν ετέρεσεν (παροιμία: Λέγεται απ’ τους οικείους του γαμπρού που δείχνουν τη δυσμένεια τους για τη νύφη).

Pin It

Print

Ας σόν παρχάρ’ εχ̆’ κι έρχεται εγάπην γάλ̤α-γάλ̤α. Δημώδες άσμα Τραπεζούντας Πόντου

Ελληνίδες αγρότισσες παρχαρομάνες στα υψίπεδα του Πόντου πριν το 1920Ας σόν παρχάρ’ εχ̆’ κι έρχεται ασχώρετον,
εγάπην γάλ̤α-γάλ̤α,
το φίλεμαν ατς έν’ γλυκύν, ασχώρετον,
εγκάλι̤α ‘τς μέλ’ και γάλαν.

Pin It

Print

Αρνί μ’ τα μάγλα σ’ να φιλώ – Συντέκ’σσα Ματσουκάτ’σσα. Δημώδες άσμα περιφέρειας Κρώμνης, Τραπεζούντας Πόντου

Ομαδική φωτογραφία παραδοσιακής αγροτικής οικογένειας στη Ματσούκα Τραπεζούντας Πόντου πριν το 1920Αρνί μ’ τα μάγλα σ’ να φιλώ τα χ̆είλι̤α σ’ να βουκούμαι,
σο μερακλίν τ’ εγκαλιόπο σ’ να κείμαι και κοιμούμαι.

Pin It

Print

More Articles ...