Το χωρίον Αγούλα (Αγούλια) της Νικοπόλεως του Πόντου - Ιστορικόν και Λαογραφικόν σημείωμα
Η επαρχία της Νικοπόλεως Şebinkarahisar Σεμπίν Καραχισάρ και Κολωνίας είχε 95 χωριά. Από αυτά τα 55 κατοικούνταν από μετανάστες που ήρθαν από την Αργυρούπολη κατά το 1750 και τα άλλα 35 από ντόπιους. Ένα από τα 95 χωριά της Νικοπόλεως ήταν και τα Αγούλα̤.

Το χωρίον Χαραμί Βαρτάν ή Αράμ Βαρτάν (σημερινό Karaçoban) ήταν ελληνικό χωριό του Κυβερνείο Κάρς του Καυκάσου. Οι κάτοικοι του ήταν μετανάστες από την Αργυρούπολη (Gumushane) της Τραπεζούντας του Πόντου.
Yπομένω ολίγα περί Πουλαντζάκης.
Καθώς η Ελληνική του Πόντου διάλεκτος και πολλά του Ελληνισμού της χώρας έθιμα διαφέρουσι των αλλαχού εις το ομογενές στοιχείον επικρατούντων, oύτω διάφορος εν πολλοίς παρουσιάζεται και η εγχώριος των Ποντίων ενδυμασία και ίδια η γυναικεία.
Ο Μότσιρας ο Λάζαρον είχ̌εν ίναν και μοναχόν γιόν, τον Σάββαν. Πολλά αχαϊρευτος και μισοθόλωτος παιδάς έτον. Ο κύρ’ς ατ’ εθέλ’νεν να εσπούδαζεν ατον. Άμαν εκείνος. Άταμ-σέντα̤, ξάϊ σημασίαν ‘κ̌’ εδίνεν. Τα γράμματα ‘κ̌’ εχώνευεν ατα.
Η πόλη της Τραπεζούντας είχε συνολικά 6.720 οικογένειες από τις οποίες οι 3.500 οικογένειες ήταν μουσουλμάνων. 2.500 οικογένειες Ελλήνων, 600 οικογένειες Αρμενίων, 60 οικογένειες Περσών και 60 οικογένειες ξένων δυτικών και λεβαντίνων. Οι ελληνικές οικογένειες ήταν κατανεμημένες στις ακόλουθες εννέα (9) ενορίες.