Ο χορός Χ̌αιρεαννίτ’σα (της Χερροιανίτισσας) ή Αρμενίτσας ή Ψευτο-Σέρα ή Εικοσιένα ή τη Σ̌ερανίτ’σας

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Χοροί

• Δημήτρης Κουτσογιαννόπουλος 1966 Πόντος: Η Χαιρεαννίτσα (εκ των λέξεων "Χαίρε Άννα") είναι χορός παρθενικός και χορεύεται από γυναίκας ως επί το πλείστον, άνευ τραγουδιού. Το χορευτικόν σχήμα αποτελείται από 8 μέτρα. Αι χορεύτριαι κρατούνται από τας χείρας.

Δεν είναι κυκλικός χορός. Η μουσική αποτελείται από 8 μέτρα, το δε χορευτικόν σχήμα εκτελείται άπαξ. Μουσική καταγραφή σε 2/4.

• Δόρα Στράτου 1970 Πόντος: Ο χορός Είκοσι Ενα ανακαλύφθηκε, κινηματογραφήθηκε και χορεύεται στις παραστάσεις του θεάτρου μας. Ο χορός Χ̌αιρεαννίτ’σα ή τη Αρμενίτ'σας ή Ψευτο-Σέρα ή Εικοσιένα ή τη Σερανίτ’σας
• Greek Folk Dances, By Rickey Holden and Mary Vouras 1976 Πόντος: Περιγραφή βημάτων και μουσική καταγραφή σε ρυθμό 7/16 του χορού Είκοσι Ενα ή Σερεανίτ'σα. Λέγεται και Δύο και Δύο (από τα βήματα του δεξιού ποδιού στα μέτρα 1-4) και Ψευτο-Σέρα (γιατί έχει τον ίδιο ρυθμό με τη Σέρα).
• Μπουσιώτης 1979 Πόντος: Περιγραφή βημάτων και σχήμα πελμάτων της Σερανίτσας.
• Kilpatrick B.D 1980 Πόντος: Περιγραφή βημάτων και παραλλαγών της Σερανίτσας ή Εικοσιένα. Η ρυθμική δομή είναι 2.2.3. Πολλοί χορεύουν από απειρία Σερανίτσα στην μελωδία της Λετσίνας. Είναι εύκολος και δημοφιλής χορός. Τα συγκροτήματα έχουν δημιουργήσει παραλλαγές, δικές του το καθένα, σαν χαρακτηριστικό γνώρισμα. Λέγεται και Ψευτοσέρα γιατί πολλές από τις κινήσεις και το αίσθημα είναι παρόμοια με τη Σέρα. Συνήθως χορεύεται μόνο από άντρες, αλλά αυτό δεν οφείλεται στο ότι οι Πόντιες δεν κάνουν έντονες κινήσεις, αλλά απλώς έτσι καθιερώθηκε. Καταγραφή δύο μελωδιών Σερανίτσας παιγμένων στον κεμεντσέ από τον Κωστίκα Κωνσταντινίδη στην Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης το 1972. Καταγραφή των κινήσεων με σημειογραφία Laban, σε δύο παραλλαγές, αργή και γρήγορη.
• Ευστάθιος Τατσώνας 1981 Πόντος: Περιγραφή των βημάτων της Σερενίτσας και σχήμα με σύμβολα.
• Γιάννης Γ. Κόκκινος 1987 Πόντος: Η Σερενίτσα είναι μεικτός κυκλικός χορός με λαβή από τις παλάμες χαμηλά από το βήμα 1 έως το 8, και λυγισμένα στους αγκώνες στη λοξή ανάταση από το 9 έως το 16. Το μουσικό μέτρο είναι 7σημο (2.2.3), τα βήματα είναι 16 σε 8 μουσικά μέτρα. Περιγραφή βημάτων και σχήμα πελμάτων.
• Θεόδωρος Πετρίδης 1988-89 Καρς Πόντου: Χορευόταν η Σιερενίτσα ή Είκοσι Ενα, σε 7/16 (2.2.3) ή (4.3).
• Χρήστος Σαμουηλίδης 1993 Πόντος: Χαιριανίτσα λέγεται η μικρή κάτοικος της Χαιρίανας, περιοχής του ανατολικού Πόντου, στα ΝΑ της Αργυρούπολης και Τραπεζούντας περίπου. Είναι χορός κυκλικός, κυρίως γυναικείος. Το χορευτικό σχήμα αποτελείται από 8 μέτρα. Τα 2 πηδήματα μεγάλα, τα άλλα δύο με κάμψη του σώματος και μικρά βήματα. Κατόπιν έχουμε κίνηση του σώματος προς τα εμπρός και το ίδιο προς τα πίσω (Κουτσογιαννόπουλος, 97-98). Ο χορός είναι πολύ δημοφιλής και μπορεί να κάνει κανείς πολλές και περίπλοκες παραλλαγές. Ονομάζεται και Ψευτοσέρα γιατί πολλές από τις κινήσεις του και η αίσθηση του χορού μοιάζουν με τις κινήσεις και την αίσθηση της Σέρας. Μερικοί υποστηρίζουν ότι χορεύεται συχνά μόνο από άντρες ή όταν χορεύουν μαζί άντρες και γυναίκες, οι πρώτοι χορεύουν χωριστά από τις δεύτερες. Η χρήση του πάνω μέρους του σώματος και των ώμων είναι εξέχον χαρακτηριστικό των παραλλαγών του, πράγμα που γίνεται και στη Σέρα (Kilpatrick, 132). Δεν αποκλείεται να ταυτίζεται η Χαιριανίτσα με τη Αρμενίτσα, ο δε χορός να χορευόταν και από τους Αρμένιους ή να ήταν αρμενικής προέλευσης. Ωστόσο, μην ξεχνάμε ότι η περιοχή Χαιρίανας ανήκε στη λεγόμενη Μικρά Αρμενία του Πόντου.
• Βασίλειος Β. Πολατίδηςwww.kotsari.com χ̌αιρεανίτ’σσα (ο χορός της Χ̌αιρεανίτισσας δηλαδή της κατοίκου των Χ̌ερροιάνων της Χαλδίας του Πόντου. Είναι ευρέως γνωστός στην εποχή μας και ιδιαιτέρως μέσω των ποντιακών συλλόγων απλά με την ονομασία Σερανίτσα αν και πρόκειται για γραμματικό λάθος καθώς το (χ̌) προφέρεται όπως το λατινικό ch και όχι ως (Σ). Αποδίδεται στο χορό η καταγωγή του κυρίως στα Χ̌ερροίανα (Seiran όπως λέγεται σήμερα στα τουρκικά) ως τοπικός χορός αλλά η άποψη μου είναι ότι χορευόταν και στην πέριξ περιφέρεια της Χαλδίας όπου με παραλλαγές χορεύεται ως σήμερα. Ακολουθεί τύπο βημάτων με φορά δεξιά και αριστερά και στον τόπο όπως και άλλοι χοροί της ευρύτερης οικογένειας των όρθιων, στητών χορών (τίκ) της περιφέρειας της Χαλδίας όπως οι χοροί Κιζέλα, Ανεφορίτ’σα, Έταιρε, Καλόν Κορίτσ’, Παπόρ’ κ.ά. Ο χορός είναι μεικτός (χορεύεται απο άνδρες και γυκαίκες μαζί) και όπως όλοι οι αγροτικοί χοροί σε κλειστό κύκλο. Ο ρυθμός του χορού είναι τα 2/4 ενώ η ρυθμική του αγωγή ελαφρώς σύντομη. Ίσως κάποτε να συνοδευόταν και από τραγούδι, πληροφορία η οποία δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ στις επιτόπιες έρευνες μου. Χοροί των Ελλήνων του Πόντου.