Ο Ιμεραίος Χατζη-Ιωάννης Φωστηρόπουλος με την σύζυγο του Χρυσάνθη
Η σπάνιας και εξαιρετικής ομορφιάς αυτή διπλή επιχρωματισμένη φωτογραφία αποτελεί την φυσική συνέχεια της προηγούμενης οικογενειακής απεικόνισης, εστιάζοντας τώρα αποκλειστικά στο ζεύγος των γεναρχών της οικογένειας: τον Χατζή-Ιωάννη Φωστηρόπουλο και τη σύζυγό του Χρυσάνη Φωστηροπούλου.
Η εικόνα αυτή είναι ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά και πλούσια λαογραφικά τεκμήρια για την αρχοντική παραδοσιακή ενδυμασία των ηλικιωμένων και εύπορων Ελλήνων του Πόντου.
1. Ο Χατζή-Ιωάννης Φωστηρόπουλος (Αριστερά) - Όπως σημειώνεται και στη λεζάντα της εικόνας, ο Ιωάννης Φωστηρόπουλος —παρά την τεράστια οικονομική του επιφάνεια ως τραπεζίτης στην Τραπεζούντα— δεν εγκατέλειψε ποτέ την παραδοσιακή αρχοντική φορεσιά: Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
• Καλπάκ' / Φέσι' (Κάλυμμα κεφαλής): Φορά το παραδοσιακό μαύρο κάλυμμα κεφαλής των ηλικιωμένων και ευγενών Ελλήνων του Πόντου.
• Καβάδι: Το παραδοσιακό, μακρύ και φαρδύ εξωτερικό ένδυμα (επενδύτης) ένα εντυπωσιακό πράσινο ίσως μπλέ ή και μαύρο βελούδινο/μάλλινο (καβάδι) με εσωτερική άλλοτε επένδυση γούνας, που δηλώνει την κοινωνική του θέση και την αρχοντιά του.
• Ζωνάρι/Ταραπουλούζιν: Το πολύχρωμο ριγωτό υφαντό ζωνάρι στη μέση.
• Σαλβάρι: Η φαρδιά μπλε βράκα/παντελόνι της ποντιακής φορεσιάς.
• Υποδήματα: Τα παραδοσιακά δερμάτινα κοντούρας (ή ελαφρά υποδήματα) με τις χαρακτηριστικές κάλτσες.
• Το Κομπολόι: Κρατά στο δεξί του χέρι ένα μακρύ κομπολόι, σύμβολο κύρους και ηρεμίας.
• Ο Τίτλος «Χατζής»: Ο τίτλος που προστέθηκε στο όνομά του επιβεβαιώνει το προσκύνημά του στους Αγίους Τόπους (όπως είδαμε σε προηγούμενη οικογενειακή του φωτογραφία).
2. Η Χρυσάνη Φωστηροπούλου (Δεξιά) - Η Χρυσάνη Φωστηροπούλου αποτυπώνεται με όλη την συστολή, την αξιοπρέπεια και την βαρύτητα που άρμοζε σε μια Ελληνίδα του Πόντου μάνα και οικοδέσποινα μεγάλης οικογένειας: Ίμερα Χαλδίας Πόντου - Ιστορία, Γεωγραφία, Λαογραφία, Πολιτισμός, Θρησκεία, Ήθη, Έθιμα, Γλώσσα - Παραδόσεις
• Ζουπούνα: Το παραδοσιακό μακρύ φορεσιά/επενδύτης.
• Φοτά / Πισταμπάλ': Η ριγέ παραδοσιακή ποδιά στη μέση, βασικότατο στοιχείο της γυναικείας ποντιακής φορεσιάς.
• Βελούδινο Κοντογούνι: Το κοντό ζακέτο επενδυμένο με πλούσια γούνα στον γιακά και τα μανίκια, προσδίδοντας ζεστό και αρχοντικό ύφος.
• Λετσέκ' (Μαντήλι): Το κάλυμμα της κεφαλής που φορούσαν ειδικά οι μάνες και οι ηλικιωμένες γυναίκες στον Πόντο ανοιχτό στο πρόσωπο και τον λαιμό (άδετο) και χωρίς τάπλα.
• Κοσμήματα: Διακρίνονται τα παραδοσιακά σκουλαρίκια και τα δαχτυλίδια της.
3. Σημασία και Συμβολισμός Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
• Πιστότητα στην Ταυτότητα: Σε μια εποχή που η νεότερη γενιά (όπως τα παιδιά και τα εγγόνια τους) υιοθετούσε τα ευρωπαϊκά κοστούμια, οι γενάρχες της οικογένειας Φωστηρόπουλου επέλεξαν να διατηρήσουν ακέραιη την τοπική ποντιακή ενδυματολογική τους ταυτότητα.
• Αρχοντιά χωρίς Επίδειξη: Η πολυτέλεια των υφασμάτων (βελούδο, γούνα, ποιοτικά υφαντά) συνδυάζεται με τη σοβαρότητα και την ταπεινότητα του ύφους, αντικατοπτρίζοντας το ήθος του ποντιακού ελληνισμού της Ίμερας και της Τραπεζούντας. Η Οικογένεια του Ιμεραίου Χατζη Ιωάννη Φωστηρόπουλου στα Ιεροσόλυμα
Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
