Ο Απόστολος Λαβασάς, πατέρας της Ελένης Βιοπούλου (μητέρα της δωρήτριας Μικρομάστορα Βιοπούλου Μαρίκας) 1915
Ο Απόστολος Λαβασάς, πατέρας της Ελένης Βιοπούλου (μητέρα της δωρήτριας Μικρομάστορα Βιοπούλου Μαρίκας) 1915 Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Η επιχρωματισμένη αυτή φωτογραφία-πορτρέτο του Απόστολου Λαβασά, τραβηγμένη το 1915, αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα φωτογραφικής τεκμηρίωσης της κοινωνίας των Ελλήνων στον Πόντο στις αρχές του 20ου αιώνα. Δυστυχώς δεν σώζονται περαιτέρω ακριβείς πληροφορίες για το εικονιζόμενο πρόσωπο: ακριβής καταγωγή (αν και απο τα επώνυμα Λαβασά & Βιόπουλου μπορούμε με μια σχετική ασφάλεια να το τοποθετήσουμε στην Κρώμνη), ακριβής χρόνος και τόπος φωτογράφησης του. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
• Ενδυματολογία & Εμφάνιση: Ο Απόστολος Λαβασάς φοράει ένα κλασικό δυτικότροπο σακάκι και γιλέκο συνδυασμένο με εσωτερική πλεκτή μπλούζα, ενώ στην κορυφή δεσπόζει το κόκκινο φέσι. Η αμφίεση αυτή αντανακλά την αστική και ευγενή παρουσία των Ελλήνων του Πόντου εκείνης της περιόδου, οι οποίοι συνδύαζαν στοιχεία της οθωμανικής επικράτειας με τη δυτική μόδα.
• Έκφραση & Στάση: Το βλέμμα του είναι ευθύ, στιβαρό και σοβαρό, αποπνέοντας αξιοπρέπεια, κύρος και την αποφασιστικότητα των ανθρώπων της Κρώμνης.
• Ιστορική Αξία: Η φωτογραφία, πέρα από την οικογενειακή της σημασία (πρόγονος της δωρήτριας Μαρίκας Μικρομάστορα-Βιοπούλου), συμπυκνώνει την εικόνα μιας ολόκληρης γενιάς Ελλήνων του Πόντου λίγο πριν από τις δραματικές μεταβολές της περιόδου 1916–1923.
Πληροφορίες για τα Επώνυμα «Λαβασάς» & «Βιόπουλος» στην Κρώμνη
Τα επώνυμα Λαβασάς και Βιόπουλος είναι στενά συνδεδεμένα με την ιστορία, την κοινωνική οργάνωση και την ευεργεσία της Κρώμνης του Πόντου:
1. Το Επώνυμο Λαβασάς Οικογένεια Αγάπης Λαβασά - Πασαλίδου απο την Κρώμνη του Πόντου
• Καταγωγή & Ενορία: Η οικογένεια Λαβασά υπήρξε μία από τις επιφανέστερες και πολυπληθέστερες οικογένειες της Κρώμνης, με ιδιαίτερη παρουσία στην ενορία Σαράντων
• Δράση & Προσφορά: Μέλη της οικογένειας Λαβασά διακρίθηκαν ως έμποροι, μεταλλωρύχοι (αρχιμεταλλουργοί/αρχιμεταλλείς) και προεστοί της περιοχής. Παράλληλα, είχαν σημαντική συμβολή στα κοινά, υποστηρίζοντας οικονομικά τα σχολεία, τις εκκλησίες και την υποδομή της Κρώμνης.
2. Το Επώνυμο Βιόπουλος Κρώμνη Πόντου (Korom Korum Trabzon) Ιστορία Λαογραφία Πολιτισμός. Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Θρύλοι, Παραδόσεις, Χοροί, Πρόσωπα
• Καταγωγή & Ενορία: Το επώνυμο Βιόπουλος συναντάται επίσης έντονα στους οικισμούς της Κρώμνης (όπως στην ενορία Αληθινός και Σαράντων).
• Κοινωνική Θέση: Οι Βιόπουλοι ήταν γνωστοί για την εμπορική τους δραστηριότητα τόσο στην Τραπεζούντα όσο και στις γύρω περιοχές, διατηρώντας ισχυρούς δεσμούς με τις υπόλοιπες ιστορικές οικογένειες της Κρώμνης μέσω επιγαμιών (όπως μαρτυρά και η λεζάντα της φωτογραφίας).
Σημείωση: Στον Πόντο, και ειδικότερα στην Κρώμνη, οι μεγάλες αυτές οικογένειες λειτουργούσαν ως πυρήνες συνοχής της τοπικής κοινωνίας, διατηρώντας την εθνική, θρησκευτική και πολιτισμική ταυτότητα της περιοχής μέχρι τον ξεριζωμό.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
