Οικογένεια Φουλίδη - Πρόσφυγες απο την Τραπεζούντα στην Τιφλίδα της Γεωργίας
Οικογένεια Φουλίδη - Πρόσφυγες απο την Τραπεζούντα στην Τιφλίδα της Γεωργίας
Δυστυχώς δεν σώζονται περαιτέρω ακριβείς πληροφορίες για τα εικονιζόμενα πρόσωπα: ονόματα, ακριβής καταγωγή, ακριβής χρόνος και τόπος φωτογράφησης τους. Η φωτογραφία της οικογένειας Φουλίδη (παρατιθέμενη στην αυθεντική της ασπρόμαυρη μορφή αλλά και σε επιχρωματισμένη) προσφέρει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μαρτυρία για την αστική προσαρμογή των Ελλήνων εκ Πόντου προσφύγων στον Καύκασο στα τέλη του 19ου με αρχές του 20ου αιώνα. Ιστορία του Ελληνισμού στον Εύξεινο Πόντο
• Αστική Ευπρέπεια & Ενδυμασία: Ο πατέρας φορά ένα καλοραμμένο ανοιχτόχρωμο ευρωπαϊκό κοστούμι τριών τεμαχίων (σακάκι, γιλέκο, παντελόνι) με διακοσμημένη γραβάτα/μαντήλι, ενώ η μητέρα συνδυάζει την παραδοσιακή σεμνότητα (μαντήλα στο κεφάλι) με στοιχεία ευπορίας, όπως η γούνινη ετόλ/εσάρπα/μακρυγούνι.
• Τα Παιδιά: Το μεγαλύτερο αγόρι φορά μια ανοιχτόχρωμη πουκαμίσα σφιγμένη στη μέση με ζώνη, ενώ το μωρό στην αγκαλιά της μητέρας είναι στολισμένο με ένα περίτεχνο, ολόλευκο βαπτιστικό ή γιορτινό φόρεμα με δαντέλα και σκουφάκι.
• Η Στάση: Η σοβαρότητα και η αξιοπρέπεια στα βλέμματά τους αποτυπώνουν την προσπάθεια μιας οικογένειας που, παρά τον ξεριζωμό από την Τραπεζούντα, κατάφερε να ανασυνταχθεί και να σταθεί με αξιώσεις στη νέα της πατρίδα, την Τιφλίδα.
Ο Ελληνισμός του Πόντου στην Τιφλίδα της Γεωργίας. Η Τιφλίδα (Tbilisi), ως διοικητικό, πολιτιστικό και οικονομικό κέντρο του Καυκάσου υπό τη Ρωσική Αυτοκρατορία, αποτέλεσε κομβικό πόλο έλξης για τους Έλληνες του Πόντου.
1. Τα Μεταναστευτικά Ρεύματα Οι μεταναστεύσεις των Ελλήνων εκ Πόντου στην Ρωσία κατά τον 19ο αιώνα - Οι Καυκάσιοι Έλληνες του Γρ. Π. Τηλικίδη
• 19ος Αιώνας: Μετά τους Ρωσοτουρκικούς Πολέμους (1828-1829, 1877-1878), δεκάδες χιλιάδες Έλληνες από την Τραπεζούντα, την Χαλδία και την Αργυρούπολη μετανάστευσαν προς τη Γεωργία και την ευρύτερη περιοχή του Καυκάσου για να γλιτώσουν από τις οθωμανικές διώξεις.
• Αρχές 20ου Αιώνα & Γενοκτονία: Κατά την περίοδο 1914–1921, η Τιφλίδα έγινε καταφύγιο για χιλιάδες κατατρεγμένους πρόσφυγες από την Τραπεζούντα που διέφυγαν μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
2. Κοινωνική & Οικονομική Ζωή Μετανάστευση των Ελλήνων του Πόντου στην Ρωσία
• Οι Τραπεζούντιοι της Τιφλίδας διακρίθηκαν στο εμπόριο, τις κατασκευές, την ατομική βιοτεχνία και τις επιστήμες.
• Δημιούργησαν ισχυρές ελληνικές κοινότητες, ίδρυσαν σχολεία, φιλανθρωπικούς συλλόγους και εκκλησίες, διατηρώντας ζωντανή την ελληνική γλώσσα, την ποντιακή διάλεκτο και τα έθιμά τους.
3. Πνευματικό Κέντρο. Η Τιφλίδα δεν ήταν απλώς ένας τόπος διαμονής, αλλά εξελίχθηκε σε πνευματικό φάρο για τον Ελληνισμό του Καυκάσου. Εκεί εκδίδονταν ελληνικές εφημερίδες, ενώ η ελληνική παροικία διατηρούσε στενούς δεσμούς τόσο με την Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα όσο και με τις άλλες ποντιακές κοινότητες της Νότιας Ρωσίας (Βατούμ, Σούχουμι, Νοβορωσίσκ).
Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
