• Home

Σταυρίτες, Σεπτέμβριος. Ήθη και έθιμα των Ελλήνων στον Πόντο

Σταυρίτες,Σεπτέμβριος,Καζαμίας,Πόντου,Ήθη,έθιμα

Ο μήνας Σεπτέμβριος ήταν ο έβδομος μήνας στο Ρωμαϊκό ημερολόγιο και τούτο δηλώνει το όνομα του Septem δηλαδή επτά. Ο Ελληνικός λαός έχει δώσει στο Σεπτέμβριο και άλλα ονόματα λόγω της εορτής της παγκόσμιας ύψωσης του Τιμίου Σταυρού και τέτοια είναι : Σταυρίτης, Σταυριώτης, Τρυγητής, ή μήνας του Σταυρού, Σετέμπρης, Θεσέμπρης, Σταυριάτης, Αϊ-Νικήτας (15 Σεπτ.), Σποριάρης και τέλος Βεντεμάς που παράγεται από τη λέξη βενδέμα = τρύγος, συγκομιδή. 

Pin It

Print

Μάρτς, Μάρτιος

μάρτιος,μάρτς,καζαμίας,πόντου,μήνες,εοτολόγιο,ανοιξιάτης,χελιδόνια,λαογραφία,ήθη,έθιμαΤον Μάρτιο οι Ρωμαίοι τον θεωρούσαν πρώτο μήνα του χρόνου και τον έλεγαν primus δηλαδή πρώτο.

μάρτιος,μάρτς,καζαμίας,πόντου,μήνες,εοτολόγιο,ανοιξιάτης,χελιδόνια,λαογραφία,ήθη,έθιμαΑναφέρει η παράδοση ότι ο Μάρτιος πήρε το όνομα του από τον Ρωμύλο τον ιδρυτή της Ρώμης ο οποίος τον μετονόμασε σε Mars γενική Martis από το όνομα του θεού Άρη (Mars).Το 46 π.Χ. ο Ιούλιος Καίσαρας όρισε σαν πρώτο μην τον Ιανουάριο και μετέφερε τον Μάρτιο τρίτο κατά σειρά, αντίστοιχο προς τον ένατο μήνα του αττικού ημερολογίου, τον Ελαφηβολιώνα. Στην Ελλάδα ο Μάρτιος φέρει επίσης τα ονόματα : Γδάρτης, Παλουκοκαύτης, Κλαψομάρτης, Πεντάγνωμος, Ανοιξιάτης, Φητευτής.Στον Πόντο ήταν γνωστός ως Μάρτης σε Ινέπολη, Κερασούντα, και Οινόη, ενώ Μάρτ'ς σε Κοτύωρα, Σάντα, Τραπεζούντα και Χαλδία.Όπως συνέβαινε πάντα έτσι και ο Μάρτιος έδινε το όνομά του στα ζωντανά που γεννιόντουσαν την εποχή του. Λόγου χάριν έλεγαν Μαρτέσ̌ μουσκάρ', ενώ στα Κοτύωρα υπήρχε και ρήμα "μαρτεύκομαι" που σήμαινε για όποιον το χρησιμοποιούσε ότι κάνει τα μαρτιάτικά του, ότι κάνει σαν Μάρτης. 

Παρακολουθείστε το αφιερωματικό μας βίντεο για τον μήνα Μάρτιο

Pin It

Print

Κερασινός, Ιούνιος. ΉΘη και έθιμα των Ελλήνων στον Πόντο.

Καζαμίας,πόντου,Ιούνιος,Κερασινός,ήθη,έθιμα

Ο Ιούνιος είναι ο έκτος μήνας του χρόνου. Εξ' αρχής είχε 29 ημέρες αλλά με τη διόρθωση του ρωμαϊκού ημερολογίου απέκτησε 30. Για την ονομασία του υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη υποστηρίζει ότι προέρχεται από τη θεά Ήρα που λεγόταν Juno και στη γενική κλήση Junonis, στο όνομα της οποίας ήταν αφιερωμένος. Η δεύτερη, ότι προέρχεται από τον Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο, πρώτο ύπατο της Ρώμης. Ο μήνας αυτός είναι αντίστοιχος προς τον Σκιροφοριώνα του Aττικού ημερολογίου. Μεταξύ 21ης και 22ας του μήνα αυτού έχουμε τη θερινή τροπή του ήλιου οπότε είναι και η μεγαλύτερη ημέρα του χρόνου. Στην Ελλάδα λέγεται Θεριστής, Θέρτης, Πρωτογιούνης κ.ά.   Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στον Μέγα Συναξαριστή αναφέρει σχετικώς για τον μήνα Ιούνιο : Ο Μην Ιούνιος έχει ημέρας Λ (30). Η ημέρα έχει ώρας ΙΕ (15) και η νύξ ώρας Θ (9). Ο Ιούνιος είναι όνομα Λατινικόν παραγόμενον από την λέξη Γιούνο που δηλώνει την φευδόθεο Ήρα, επειδή κατ΄ αυτόν τον μήνα ετίμουν την Ήραν με τελετάς οι παλαιοί Ρωμαίοι.

Παρακολουθείστε το βίντεο μας για τον Κερασινό - Ιούνιο μήνα

Pin It

Print

Χορτοθέρτς, Ιούλιος

Καζαμίας,Πόντου,Χορτοθέρης,Χορτοθέρτς,Ιούλιος,χορτοθέρτς,ιούλιος,μήνας,ποντιακή,λαογραφία,πολιτισμός,ήθη,έθιμα,εκατομβαιώνας,γιούλης,γυαλιστής,γυαλινός,δευτερογιούλης,αλωνάρης,αλωνιστής,χορτοθέρης,θερνός

Είναι ο έβδομος κατά σειρά μήνας του έτους αλλά και ένας από τους πλέον ζεστούς μήνες του καλοκαιριού. Κατά τους αρχαίους Έλληνες ήταν πρώτος μήνας και έφερε το όνομα Εκατομβαιώνας λόγω των πλούσιων θυσιών που έκανα κατά την περίοδο της πρωτοχρονιάς. Το σημερινό του όνομα το οφείλει στο Ρωμαίο αυτοκράτορα Ιούλιο Καίσαρα που γεννήθηκε το μήνα Εκατομβαιώνα των Αθηναίων. Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στο Μέγα Συναξαριστή αναφέρει : Ο μην Ιούλιος έχων ημέρας ΛΑ (31), η ημέρα έχει ώρας ΙΔ (14) και η νύξ ώρας Ι (10). Σημείωσαι ότι ο μην ούτος ωνομάσθη Ιούλιος διότι εγεννήθη εις αυτό ο Καίσαρ Ιούλιος, όστις εφάνη εν τη Ρώμη πρώτος μονάρχης προ Χριστού έτη 47 ή 45 και εφονεύθη εις το δικαστικόν βήμα από τον Βρούτον και Κάσιον. Εις τιμήν του πρώτου μονάρχου τούτου η Γερουσία της Ρώμης ωνόμασεν Ιούλιον τον από Μαρτίου αριθμούμενον πέμπτον τούτον μήνα, εν ω εγεννήθη, ο μην δε ούτος ωνομάζετο παλαιά Καντήλιος. 

Παρακολουθείστε το βίντεο μας για τον μήνα Ιούλιο - Χορτοθέρ

Pin It

Print

Αύγουστον, Αύγουστος. Ήθη και έθιμα των Ελλήνων στον Πόντο

Καζαμίας,Πόντου,Αύγουστος,Ποντιακή,Λαογραφία

Ο Αύγουστος ήταν ο έκτος μήνας κατά το Ρωμαϊκό ημερολόγιο Sextilis αλλά η σύγκλητος προς τιμή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αύγουστου Οκταβιανού τον ονόμασε Αύγουστο, κάτι ανάλογο με τον μήνα Ιούλιο από τον αυτοκράτορα Ιούλιο Καίσαρα. Ο αντίστοιχος μήνας κατά τους αρχαίους Έλληνες ήταν ο Μεταγειτνιών. Λέγεται και Δριμάρης, Άλουστος, Συκολόγος. Στον Πόντο λεγόταν Αύγουστος στα Κοτύωρα, την Ίμερα και τη Χαλδία. Στην Οινόη λεγόταν Αύγοστος, στην Τρίπολη και Χαλδία Άγουστος, στην Ινέπολη Άγοστος.

Παρακολουθείστε το βίντεο μας για τον μήνα Αύγουστο

Pin It

Print

Κάλαντα Χριστουγέννων - Δημοτικό τραγούδι Πόντου

χριστού,γέννηση,δημώδη,άσματα,κάλαντα,πόντουΧριστός γεννέθη ( δημοτικό τραγούδι )

« Χριστός γεννέθη χαρά σον κόσμον, χα καλή ώρα, χα καλή σ' ημέρα,
Χα καλόν παιδίν οψέ 'γεννέθεν, οψέ 'γεννέθεν κι αύρι 'νεστέθεν.
Τον εγέννεσεν η Παναγία, Τον ανέστεσεν αε-Παρθένος.
Τον επέρπαξαν οι χ̌ίλ' Εβραίοι, ας σα 'κρόντικα κι ας σην καρδίαν,
αίμαν έσταξεν πλεγήν κ' εφάνθεν, ούμπ' αμ έσταξεν εμυροστάθεν,
εμυρίστεν ατ' ο κόσμος ούλον, για μυρίστ' ατο και συ αφέντη.
Έξω στην αυλή δένδρον εστάθεν (φύτρωσε), δένδρον άκαυον και κυπαρέσσι,
δέρ' ατ' ο ήλον δέρ' ατ' αέρας, ρούζ'νε τ' άθια 'θε, μυρίζ' αυλέαν.
Εκατέβ' αφκά σο σταυροστράτ', δαβαίν' άλογα δαβαίν' μουλάρι͜α,
χρυσοκάλυβα καλυβωμένα, 'ς σο κιφάλ'ν ατουν χρυσόν τουλπάν' εν',
και σα μέσα 'τουν χρυσόν ζωστήραν. Χώρτσον κι έπαρεν ανεμοπόδ'κα και χρυσοκαλυβωμένα.
Δέβα σο ταρέζ' κ' έλα σην πόρταν, χα τσιρόπα χά μηλόπα, χα ξερά κοκκυμελόπα,
Έρθαν τη Χριστού τα παλικάρι͜α, θέλ'νε ούβας (χουρμάδες) θέλ'νε λεφτοκάρυ͜α ».

Pin It

Print