Ο αλεπόν και ο ποπάς - Λαϊκές ιστορίες (ανέκδοτο) Χαλδίας του Π. Β. Σαλαπασίδη (Υψηλάντη)

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Γλώσσα

Ένας αλεπός εσέβεν ασ’ σο παραθύρ’ ‘ς σην Εγκλεσίαν τη Θέμπεδας, κι ασ’ σο τηδέν ‘κ̌´ηύρεν να τρώη, έφα(γ)εν τα χαρτία τ’ Εγκλεσίας, τα ψαλτήρα̤, τ’ ωρολόγα̤, το Βαγγέλεν.

Τον πουρνόν επή(γ)εν ‘ς σην Εγκλεσίαν ο ποπά-Δημήτρης να δεβάζ’ τον Όρθρον. Τ’ ανοιγάρ’ εσέγκεν ‘κ̌ι εσέγκεν ‘ς σο προσωπίδ’ τη πόρτας, αλεπόν έκ’σεν την σ̌ιχουλτήν, ελέγκεψεν ασ’ σο παραθύρ’ έξ’ κι εδρομά̤γεν. Ο ποπά-Δημήτρης έρπαξεν έναν λιθάρ’ κι έσυρεν ατο πίσ’ ατ’. Αλεπόν εξέβεν σ ‘έναν τουμπόπον απάν’, εστάθεν γαρσ̌ού κι είπεν ατόν: «Ποπά Δημήτρη να έχω την ευχ̌ή σ’, να̤φιλέν μη ανοί(γ)’ς τ’ Εγκλεσίας την πόρταν. Τα γράμματα ντο θα πάς να δα̤βά̤εις, εγώ ς’ σην κοιλία μ’ απέσ’ έχ’ ατα. Ο αλεπόν και ο ποπάς - Λαϊκές ιστορίες (ανέκδοτο) Χαλδίας του Π. Β. Σαλαπασίδη (Υψηλάντη)

"Ο αλεπόν και ο ποπάς" - Λαϊκές ιστορίες (ανέκδοτο) Χαλδίας του Π. Β. Σαλαπασίδη (Υψηλάντη) - Πηγή Ποντιακή Εστία

Λεξιλόγιο
• Εσέβεν = μπήκε μέσα
• Θέμπεδα = χωριό της Χαλδίας
• Τηδέν = το ουδέν – τίποτε
• Χαρτία = βιβλία
• Ψαλτήρα̤, Ωρολόγα̤, Βαγγέλεν = Ψαλτήριο – Ωρολόγιον – Ευαγέλιο (εκκλησιαστικά λειτουργικά βιβλία)
• Δεβάζ’ = διαβάσει
• Όρθρος = πρωϊνή ακολουθία της εκκλησίας
• Ανοιγάρ’ = κλειδί της θύρας
• Προσωπίδ’ = η προσωπίδα της πόρτας αλλά και η κλειδωνιά, το κλείθρον (η κλειδαριά)
• Έκ’σεν = άκουσε
• Σ̌ιχουλτήν = τον θόρυβο
• Ελάγκεψεν = πήδηξε
• Έξ’ = έξω
• Εδρομά̤γεν = πήρε δρόμο – έφυγε
• Λιθάρ’ = πέτρα
• Τουμπόπον = λοφίσκο
• Γαρσ̌ού = αντίκρυ – απέναντι
• Να̤φιλέν = μάταια, άδικα, άσκοπα, ανώφελα