Ο Σώπ’ς ο Παύλον και ο Στεφάναγας. Ανέκδοτες αληθινές διηγήσεις από το Αμπρίκ της Χαλδίας του Πόντου

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Γλώσσα

Ο Σώπ’ς ο Παύλον (Σωπίδης Παύλος), κι ο Στεφάναγας έτα κι οι δύ’ πα Αμπρικέτ’. Ο Στεφάναγας ο Στέφανον έτον πατράτσικος (εργολάβος).

Εγαζάνεψεν πολλά χρυσά και έγκεν και στο χωρίον εξακόσια χρυσά λίρας για να χτίζ’ έναν τρανόν μπεζεστέν για το κοινοτικόν παζάρ’ π’ εγίνουτον κάθα Δευτέραν. Ο ερίφ’ς εποίκεν έναν χαρτίν για τον Βαλήν τη Τραπεζούντας κι εδέκαν ατο να υπογράφ’ν ατο όλ’ οι χωρέτ’. Αρ’ όλ’ υπόγραψαν ατό, εξόν ας σον Σώπ’ τον Παύλον. Ο Στεφάναγας όνταν είπαν ατόν πως ο Σώπ’ς ‘κ̌’ υπογράφτ’ ετέρεσεν ατ’ς καλά καλά και είπεν ατ’ς: «’κ̌ι πειράζ’, και χωρίς τον πετεινόν ξημερών’» Επέρεν το χαρτίν με τα υπογραφάς ατουν, έστειλεν ατό σόν Βαλήν τη Τραπεζούντας κι εδώκεν ατόν την άδειαν να χτίζ’ 65 μαγαζία. Άμαν ο λόγον π’ είπεν για τον Σώπ’ ο Στεφάναγας, ασ’ έναν στόμαν σ’ άλλο έφτασεν και σ’ ωτία του Σώπ’ κι εγομώσεν το γαίμαν σο κιφάλ’ν ατ’. Ασήν ημέραν εκείνο ο Σώπ’ς ερχίνεσεν να κυνηγά τον. Νέϊσα, γάλε γάλε ο Στεφάναγας έχτισεν τα μαγαζία σόν τόπον τ’ Αϊ Πνεύματος και το μπεζεστέν ερχίνεσεν να δουλεύ’. Επήγεν κι ο Παύλον ο Σώπ’ς σουμά να ελέπ’ κείνο π’ εκείνεν ο Στεφάναγας. Ο Στεφάναγας άμον ντο είδεν ατόν απάν’ σ’ άλογον, εγιανάσεψεν ατόν κι ερχίνεσεν να λέει ατόν «Παύλε, ρίζα μ’ εκείνο το τρανόν το μαγαζίν απέσ’ σην μέσ’ θα φτάγα το σ’ όνομα σ’». Ο Παύλον έκ’σεν τον λόγον τη Στεφάναγα άμαν ‘κ̌’ εχάρεν. «Ατό, είπεν ατόν κι εκείνος, έπρεπε να εσκέφτουσνε κι έλεες ατό προτού να χτίεις τα μαγαζία, ατώρα και τα 65 πα να δίεισ’ με εγώ ‘κ̌ αλλάζω την απόφαση μ’. Εγώ αούτα θα χαλάν’ ατά». «Κι από πού θα ψουνίζ’νε οι χωρέτ’ εμούνν αν χαλάντ’ς ατα» ερώτεσεν ο Στεφάναγας. «Ας ψουνίζ’νε α σοί μπέηδες τοί Τσιντζόγληδες π’ έχνε τα μαγαζία ‘ς σο Μοναστήρ’ σουμά έν’ το χωρίον ατουν». Ο Παύλον είπεν ατό κι εποίκεν ατό. Έτον το βράδον που ο Στεφάναγας είχ̌εν ‘ς σ΄οσπίτ’ν ατ’ μουσαφίρ’ τον καϊμακάμ’. Η Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής (της Θεοτόκου) Αμπρικάντων Χαλδίας Πόντου. Ο Σώπ’ς επέρεν τ’ ανθρώπ’ς ατ’ κι επήγαν την νύχταν κι έσυραν κά ούλα̤ τα μαγαζία, χωράφ’ εποίκαν τον τόπον! Πρωϊ πρωϊ έτρεξαν είπαν ατ όσον Στεφάναγαν. Επέρεν κι εκείνος τον καϊμακάμ’ μετ’ εκείνον κι επήγαν κι είδαν ατό. Επεκεί εκουβάλεσεν τον Παύλον ΄ς σο δικαστήριον. Ο καϊμακάμ’ς που είδεν το κακόν π’ εγέντον, εδίκασεν τον Παύλον να πλερών’ 450 χρυσά λίρας. Ο Παύλον ‘κ̌’ εστάθεν ούς αδά, επήγεν σο ανώτατον το δικαστήριον σό Ισταμπούλ. Εκουβάλεσεν μετ’ εκείνον και έναν σωρόν μάρτυρες, ούλ’ είπαν πως το μέρος ‘κ̌’ έτον τη Στεφάναγα, έτον τη κοινότητας κι ο κατής έβγαλεν την απόφασην ‘κ֖̌ αθώωσεν τον Παύλον, γιατί με το δίκαιον ατ’ εκρέμ’σεν ατό, μόνον είπεν ατό να πλερών’ 5 γρόσι͜α για τα χαρτόσημα. Αρ’ ατότε ο Παύλον επειράχτεν «Ακούστεν, είπεν ατ’ς, εγώ έχω τεφτέρ’ σα δικαστήρια που γράφ’τ ντο χρωστώ, αρ’ γράψτεν κι ατά τα 5 γρόσι͜α απέσ’ ‘ς σ’ εκείνο». Αέτς έντον η δουλεία κι έβγαλαν σο Αμπρίκ την τραγωδίαν:
«Τον Σώπ’ τον Παύλον λέν’ ατόν, πουλόπον αφουκάτον (δικηγόρο)
κι ατός έτος π’ εχάλασεν το παζάρ’ τ’ Αμπρικάντων.
Εσέν’ λένε σε Στεφάναγα, κι όλ’ τερούν ολόερα,
γιάμ έρται από πουδέν ο Σώπ’ς κι αν ελέπ’ ατόν κι έρται
κουϊζ’νε «ντ’ εφτάς Στέφανε!»