Τη τερβὲσ̌’ η προφητεία – Ανέκδοτη διήγηση Κοτυώρων Πόντου του Ευκλ. Θρουμμουλοπούλου
Τη τερβὲσ̌’ η προφητεία – Ανέκδοτη διήγηση Κοτυώρων Πόντου του Ευκλ. Θρουμμουλοπούλου
Ὁ σ’χωρεμένον ὁ Πανίκας ὁ Θρουμμούλης—’λαφρὸν ἣ νύχτα̤ τ’—πολλὰ εἶδεν καὶ πολλὰ ἐπέρασεν ’σὴν ζωήν ἀτ’. Ταχτικὰ ἐκάθουμ’νες καὶ ἐκαλάτζευαμε ἀπαδᾶ κι ἀπακεῖ: ’Iβόριζαμε παλαιὰ ἀχ̌ὔρα̤. Εἶπε με κάποτε κ’ ἕναν ἱστορίαν ἀτ’, ἀκόμαν κρούει σὸν νοῦ μ’ καὶ ’κ̌’ ἐξέρω ντὸ νὰ λέγω. «Σύντεκνε, —ἔμ’νες καὶ κουμπάρ’— ἄκ’σον κάτ’ ἂς λέγω σε καὶ θάμαξον κ’ ἐσὺ πά», εἶπε με. «Ἕναν ἡμέραν, σὸ Κιντὶν ἀπάν’, σείτ’ ἐκάθουμ’νες σὸ μαγαζί μ’, ἔρθεν ἐσέβεν ἀπέσ’ εἶνας τερβέης καὶ ἐψαλάφεσε με ὀλίγον ἐλαπόδον. Ἐγὼ ἐθέλεσα νὰ δíγ’ ἄτον παράδες ἐλεημοσύναν καὶ ’κ̌’ ἐθέλεσεν· «ὀλίγον ἐλαδόπον βάλε με ἀδὰ σὸ σ̌ουσ̌όπο μ’ ἀπέσ’» εἶπε με. Ἐγὼ πὰ ἐσ’κώθα ἐδέκα τον ὀλίγον ἐλάδ’. «Κάτ’ ἂς λέγω σε, εἶπε με, πολλὰ ἡμέρας ’κ̌ὶ θὰ περάννε, σὰ χ̌έρα σ’ τὰ κλειδία σ’ θ’ ἀπομέν’νε, σὸ σπή’ν’ ἐσουν πὰ τρεῖ εἴστουν, ὁ εἶνας θὰ ’βγαίν’ καὶ πάει καὶ ξὰν τρεῖ θ’ ἀπομένετε». Ἀτώρα πά, σύντεκνε, ἀναστερῶ τὰ λόγια̤ τ’ ἐκεῖνα καὶ ’κ̌’ ἐξέρτς πῶς ἵνομαι !
Ἐβδομάδα ’κ̌’ ἐπέρασεν, ἵνεται τὸ τρανὸν ἣ γιαγκοῦ, ἄγρα̤ μεσάνυχτα, κάεται ὅλον τὸ παζάρ’, ἵνται χούνσ̌’ καὶ τ’ ἐμὸν τὸ μαγαζίν. Δὲν ’κ̌’ ἐγλύτωσεν· τὰ κλειδία μανάχον ἐπέμ’ναν σὰ χ̌έρα μ’. Πολλὰ ἡμέρας ’κ̌’ ἐπέρασαν, η Γεωργία, η γυναίκα μ’, σὸ μωρὸν ἀπάν’ κ̌εῖται κι ἀποθάν’. Τὸ μωρὸν ἔζησεν. Γεωργία ἐκόλλτσαμ’ ἀ καὶ ἄρ’ ἀέτ’ πά, μετ’ τὴν μάννα μ’ τὴν ’Ερήνεν τρεῖ ἔμ’νες σ’ ὁσπήτ’ πρώτα καὶξὰν τρίος ἐπέμ’ναμε !
Λεξιλόγιο: τερβέης = δερβίσης / ἐκαλάτζευαμε = μιλούσαμε / ἰβόριζαμε παλαιὰ ἀχὔρα = λιχμίζαμε παλαιὰ ἄχυρα (παρ. ἔκφραση: συζητούσαμε ἀποδῶ κι ἀπακεῖ, χωρὶς κανένα σοβαρὸ θέμα) / Κιντὶν = τουρκ. ikindi, δειλινό / ἐψαλάφεσε με = μοῦ ζήτησε / σ̌ουσ̌όπον = τουρκ. sise, μπουλακάκι / ἀναστερῶ = θυμοῦμαι / γιαγκοῦ = τουρκ. yangin, πυρκαϊά / χούνσ̌’ = στάχτη / ἐκόλλτσαμ’ ἀ = τ’ ὀνομάσαμε . Διαλεκτολογία Πόντου, Ιδιωματισμοί της Ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία, διηγήσεις, θρύλοι, μύθοι
Διαλεκτολογία Πόντου - Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
