Η πατρίς ημών Αργυρούπολις – Ανέκδοτη διήγηση Λαζάρου Χρυσοχοϊδη εκ Τεχεράνης
Οἱ Κιμισχαναλὲτ’ πάντα ἐκουρφεύκουσαν γιὰ τὸ Φροντιστήριον ἀτουν, καὶ γιὰ τοὶ καλούς μαθητάς ἀτουν.—«’Σ σὴ Τραπεζοῦντας τὸ Φροντιστήριον ἔλεγαν τὰ παιδία γράμματα κ̌ι’ μαθᾶνε, λοῦσα καὶ τραγῳδίας μαθᾶνε».
Μίαν ’ς σὰ ἐξετάσεις τοῦ Φροντιστηρίου τῆ Κιμὶσ̌χανᾶς εὑρέθαν καὶ δὺ ξέν’. Ίνας Τραπεζουντέγες καὶ ένας Κρωμέτες, ἐμπόρ’. Ἔφερεν ἀτς ’ς σὰ ἐξετάσεις ἵνας Κιμισ̌χαναλὴς φίλος ἀτουν, ἔμπορος κ’ ἐκεῖνος—τ’ ὄνομαν ἀτ’ λιαζὶμ ντεΐλ—
— ’Ἐλάτεν εἶπεν νὰ ἐλέπετεν ντὸ ἔξυπνα καὶ προκομένα παιδία ἔχομε!
’Ἀρ ἐκάτσαν καὶ ἔκουγαν τὰ ἐξετάσεις. Ὄνταν ἐτελείωσαν τὸ μάθεμαν τῆ Γεωγραφίας, ὁ Κιμισ̌χαναλὴς τίναν εἴπαμε—ἔτον ἀ σοὶ μειζοτὲρ·τ·ς· ἔσκωσεν ’ς σὸ ποδάρ’ ἵναν μαθητήν.
—«’Ἐσὺ βρὲ σήκου ἀπάνω. Καλά κύτταξε με. ’Ίντιαν ἐρωτῶ σε νὰ δὶ-ς μὲ τζӧάπ’!
Λοιπὸν ! Τὶ παράγει ἡ Πατρὶς ἡμῶν ’Ἀργυρούπολις; Ὁ μαθητὴς πα λέει :— «Ἡ Πατρὶς ἡμῶν ’Ἀργυρούπολις παράγει, τοὐτᾶ, παστίλλας, γαρυδοκάντσα̤, τσίρα̤, γαβουρμάδες, νύφες χαρεντερίσματα, γουργουλίτσα̤.
— Ποῖα ἀργαστέρα̤ ἔχει, ξᾱν ἐρωτᾷ ὁ ἔμπορον. Ὁ μαθητής: —Έχει ἐργαστήρα̤ μουρχοτοποιίας, αὐλακοδέρματα καὶ Τοὐτ-ρακουσίς!
— Καὶ γιατὶ λέγεται ’Ἀργυρούπολις ;
— Διότι ἔχει μαγαράδες ἀργύρου καὶ μολυβί..
— Καὶ γα̤τί λέγεται Κάν.
— Διότι οἱ κάτοικοι λέγονται Κανέτ.
— Πόσους κατοίκους ἔχει;
— ’Ἐξῆντα χιλιάδες !.. ἄναβα τ’ ’Ἀρμένκον τήν μαχαλάν !
’Ἀὲτς πα ἐτελείωσαν τὰ ἐξετάσεις. Ὁ Κιμισ̌χαναλὴς ἐπέρεν τοὶ ξέν·τ·ς κ’ ἐπῆγαν νὰ πίνε ἀπ’ ἕναν ρακίν.
— Εἴδετεν, εἶπεν ἀτς, ντ’ εύκολα καὶ ντ’ ἔμορφα ἐδοῦνεν τὰ τζӧαπα̤ ἐκεῖνο τὸ παιδόπον;
— Ναί.. ναί.. λέει κι’ ὁ Τραπεζουντέγεν. ’Ἀμαν ἐγὼ κ̌’ ἔξερα πὼς ἡ Κιμισ̌χανά ἔχ̌’ ἐξῆντα χιλιάδες κατοίκους!..
— ’E.. λέει κι’ ὁ Κρωμέτες, γιὰ νὰ ἐμαθάνες ἀτο ἔπρεπεν νὰ σπουδά·γ-ς ’ς σὴ Κιμισ̌χανᾶς τὸ Φροντιστήριον !... Διαλεκτολογία Πόντου, Ιδιωματισμοί της Ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία, διηγήσεις, θρύλοι, μύθοι
Η πατρίς ημών Αργυρούπολις – Ανέκδοτη διήγηση Λαζάρου Χρυσοχοϊδη εκ Τεχεράνης
Διαλεκτολογία Πόντου – Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
