Ο Βλαστημέας - Διήγηση Τραπεζούντος - Συλλογή Κ. Παναγιώτου
Σ’ έναν χωρίον έτον ένας χωρέτες πολλά βλαστημέας. Έρθεν η Σαρακοστή, είπεν: «Άς πάω σόν πνευματικόν να ξεδουρεύκωμαι».
— «Δέσποτα, να έχω την ευκή σ’», λέει-ατον, «πολλά είνε τ’ αμαρτίας-ημ’, πολλά βλαστημώ, κι’ ασ’ όλον πολλά τα στόματα». Ο πνευματικόν εσέγκεν-ατον τρανόν κανόναν, ν’ εφτιάη πεντακόσια γονατοκλισίας και να μοιράζ’ σ’ εφτωχούς έναν φουρνέαν ψωμία. Άς ετελείωσαν, έτον κι αργώς, εσκώθαν ο ποπάς κι ο βλαστημέας εξέβαν ασήν εγκλησίαν να πάγνε σ’ ασπίτια-τουν. Πολλά κ ̌’ επήγαν, ασ’ έναν δώμαν απάν ένας γυναίκα εκούιζεν να στέκ’ ολίγον ο πνευματικόν, κάτ’ θα λέγη-ατον. Άρ’ εστάθαν ο ποπάς κι ο βλαστημέας και περμένε ντό θα λέγη-ατς. Πολλά κ̌’ επέρασεν ξάν εφάνθεν η γυναίκα και κουίζ’-ατς: — «Άρ’ αμήτεν δεβάτεν σην δουλείαν-έσουν, άλλο ’κ̌ί θέλω-σας». Ο ποπάς κι ο βλαστημέας εσ̌άσ̌εψαν κ’ επέμναν. — «Ασό ’κ̌ί θά έλεγες-μας τιδέν, ντ’ έποινες-μας κ’ έστεκαμε;» Ετότες η γυναίκα είπεν-ατς: — «Κάποιος είπε-με, όνταν θα βάλτς κοσούν, στάλτσον έναν ποπάν σόν δρόμον, κι’ εσύ δέβα κάτσον την κοσούν για ν’ ευγαίνε όλια τα πουλία-σ’ κουκουλία, για τ’ ατό εστάλτσα-σας κι’ εγώ!» Ετότε ό βλαστημέας εγύρτσεν είπεν τόν ποπάν: — «Δέσποτα, άρ’ εγώ αοίκα στόματα βλαστημώ!» — «Καλά φτάς, ευλογημένε. Αοίκα στόματα όσον θέλτς βλαστήμα-τα, κι’ εγώ δίγω-σε απατώρα την συγχώρησιν».
Λεξιλόγιο: Ξαβουρεύκωμαι = να ξεμολογηθώ • κανόνας = ο κανόνας ως εκκλησιαστική ποινή • δώμαν = στέγη ισοπεδωμένη εκ χώματος • εκούιζεν = εφώναζεν • αμήτεν = αμάτε, πηγαίνετε • κοσού = κλώσσα • στάλτσον = σταμάτησε • κουκουλία = με μικρό λοφίο. Διαλεκτολογία Πόντου, Ιδιωματισμοί της Ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία, διηγήσεις, θρύλοι, μύθοι
Πηγή: Ποντιακά Φύλλα 1937
Διαλεκτολογία Πόντου - Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
