Ο Κεριγιάς ασ' ση Πινιατάντων (Σάντας) - Ανέκδοτη διήγηση Πόντου, του Μ. Σπυριδόπουλου - Τσουμπάνου
Ὁ Κεριγιᾶς ἀσῆ Πινιατιάντων ὁ σχωρεμένον, λαφρὸν νὰ ἔν’ ἡ νύχτα τ’, τὴ δουλείαν βαρέα ’κ̌ι’ ἐγάπανεν. Επέγνεν σὴ Ρουσσίαν, ἔστεκεν δύο τρία μῆνας καὶ τὸ μοθόπωρον ἐκλώσκουτον καὶ ἔρχουτον σὴ Σαντᾶ.
Θὰ λέτεν χασ̌λοὺχ ἀπόθεν εὕρικεν κι’ ἐπέγνεν κι’ ἔρτον; Ὁ σχωρεμένον τ’ ἐκεινεθῆ τὴν τσ̌ιαρὲν πα εὗρεν. Ετοπλαέφκουσαν οἱ Σαντὲτ π’ ἔσαν σὴ Ρουσσίαν κ’ ἕνας, ἕναν ἀσημένεν, ἄλλος δύο ἀσημένι͜α ἐσώστευαν τὸ χασ̌λούχν-άτ’ καὶ ἐστείλναν-άτον σὴν Σαντὰν καὶ ἀὲτς πὰ ὁ Κεριγιᾶς ἐτέρνεν τῆ δουλείαν-άτ.
Ἕναν μοθόπωρον ἐκατῆβεν ἀσὸ Κοταῖς σὸ Πατόμ γιὰ νὰ πάγῃ σὴν Σαντά. Ἐπῆγεν σὸ καφενεῖον τῆ Θύμιονος ὅμπου ἐτοπλαέφκουσαν οἱ Σαντὲτ καὶ ἐψαλάφεσεν-άτς χασ̌λοὺχ γιὰ νὰ ἐβγάλ’ τὸ πασ̌ιπόρτν-άτ καὶ ν’ ἀπομένε καὶ σὴν τσ̌ιόπιαναν κάμποσα ἀσημένια γιὰ νὰ μὴ πάγῃ ἔφκαιρος καὶ τινι͜αγμένος σὴν γυναίκαν-άτ’. Οἱ Σαντὲτ ἐποῖκαν ἕναν συνδρομὴν ἀναμεσά τους καὶ ἐτοπλάεψαν ἐννέα δέκα ἀσημένια γιὰ νὰ δίγν-άτον, ἐκεῖνο τὸ χρόνον πολλὰ δουλείας κ̌’ ἔσαν καὶ παράδες ’κ̌’ ἔσανε, ἐδώκαν-άτα τὸ Κεριγιάν, ἄμα ἐκεῖνος εἶπεν ὀλίγα εἶνε καὶ κ̌’ ἐπέρεν-ατα καὶ ἀὲτς πα ἐπέμνεν ὀπὶς ἀσὸ ταξεῖδν-άτ.
Ἐκεῖ σὰ ἡμέρας ἐκατῆβεν ἀσὸ Κοταῖς σὸ Πάτομ καὶ ὁ Γερίκας ὁ Πατσ̌ιάκον, εἶδεν τὸν Κεριγιὰν σὸ καφενεῖον ἀπὲς ἀνάμεσα σ’ ἄλλτς τῆ Σαντέτας καὶ εἶπεν-άτον:
—Νέπε Κεριγιά, ἐσὺ ἀκομὰν ἀδὰ μὴ εἶσαι, ἐμεῖς εἴπαμε ἀτώρα ὁ Κεριγιᾶς σ̌υρίζ’ καὶ λάσ̌κεται σὴ Σαντὰς τ’ ἀλάτια ἀφκακές.
Ὁ Κεριγιᾶς ἀμὸν ντὸ ἔκσεν ντὸ εἶπεν-άτον ὁ Πατσ̌ιάκον ἐσκώθεν ἀσὸ σκαμνίν-άτ’ ἐστάθεν ἀπὲς σὴ μέσεν, ἐτέρεσεν ἄγρια-ἄγρια τοὶ Σαντέτας π’ ἐκάθουσαν ἐκιαπὲς καὶ εἶπεν:
—Μέτα, ἀτὸσ’ νομὰτ Σαντὲτ ἀφοῦ ἕναν κόνέαν Κεριγιὰν ’κ̌’ ἐπορεῖτεν νὰ τερῆτεν, ντό ν’ ἐφτάγω-σας· ὅλεν ἐντροπὴ τ’ ἐσέτερον νὰ ἔν’.
Λεξιλόγιον: Πινιατάντων=ἐνορία τῆς Σάντας· βαρέα=πολὺ-πολύ· μοθόπωρον=φθινόπωρο· ἐκλώσκουτον=γυρνοῦσε· χασ̌λοὺχ=λ. τ. χαριτζηλίκι· τσ̌ιαρὲν=τρόπο· ἐτοπλαέφκουσαν=ἐμαζεύοντο· ἀσημένιεν=ρούβλι· ἔφκαιρος καὶ τινιαγμένος=ξετιναγμένος· λάσκεται=τριγυρίζει.
(Κατ’ ἀφήγισιν Γεωργ. Πατσαιακίδου—ἐν Χρυσοκεφάλῳ) Διαλεκτολογία Πόντου, Ιδιωματισμοί της Ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία, διηγήσεις, θρύλοι, μύθοι
ΑΝΕΚΔΟΤΑ - ΠΗΓΗ ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΦΥΛΛΑ 1958 - Ο ΚΕΡΙΓΙΑΣ ΑΣΗ ΠΙΝΙΑΤΙΑΝΤΩΝ - ’Αποστολὴ: Μ. Σπυριδόπουλου-Τσουμπάνου
Διαλεκτολογία Πόντου - Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
