Τη μωρίων το κλάψιμον Ανέκδοτη διήγηση Πόντου Συλλογὴ Γ. Τορνικίδη
’Αβραὰμψ σὸ Ματὲν καὶ ὁ Ράλλης μικροὶ ὀντὰς ἐγεννέθαν σ’ ἕναν χωρίον ἔσαν, ἄρ ἐτράνηναν καὶ ξὰν ἐντάμαν ἐγέρασαν κι’ ἐποῖκαν καὶ μωρὰ κι ἐγγόνια κι ἀκόμαν ἀρχατάσι͜α κι ὅθεν ἐπέγναν πάντα ἐντάμαν ἔταν.
Ἕναν ἡμέραν σῆτε ἐκάθονταν σὴ Ράλλη, τὰ μωρὰ τ’ ἐγγόνι͜α τ’ ἔκλαιγαν ὅμπως πάντα κι’ ετσ̌άϊζεν τὴν νύφεν-άτ’ γιατὶ κλενίζ’ α̤τα̤.
—Δῶστι͜α-τα ἴντια̤ν θέλ’νε, ἔλεγεν-άτς καὶ μὴ κλαῖγ’νε.
—Τσ̌άνουμ, εἶπεν-άτον ’Αβραὰμψ —μωρὰ εἶναι κλαῖγ’νε, ἴντα̤ν κι’ αν ἐφτᾶς θὰ κλαῖγ’νε.
—Σώσ’, μέτα, καὶ σὺ πᾶ, ἀσὸ γιουγουνλοῦχ’ν-άτουν κλενίζν ατα, λέει άτον ὁ Ράλλης
Άρ’ ἐκεῖνος κι’ ἐκεῖνος ἐπείσμωσαν γιὸχ ἀέτς ἔν’ γιὸχ ἀλλέως ἔν. Ἐτέρεσεν ’Αβραὰμψ πᾶς κ̌ι θὰ γίνεται ἐκλώστεν καὶ λέει άτον:
—Ἔλα ἄς γίνουμαι ἐγὼ μωρὸν καὶ κλαίγω καὶ ἐσὺ τουρούτεψο με.
’Αρ’ ἔπεσεν κὰ’ Αβραὰμψ ἐρχίνεσεν καὶ κρούει τὰ λάχτας καὶ τσουγκρών’.
—Α! ντὸ θέλτς;
—Ψωμίν! ναί, ψωμὶν θέλω.
Δίγι͜α ‘τον ψωμίν, ξὰν τσουγκρών’.
—Ξὰν ντὸ θέλτς;
—Ναί! Θέλω καὶ βούτορον.
Ἔδεκεν ατον καὶ βούτορον, ἐκεῖνος ἀκόμαν τσουγκρών’.
—Τσ̌άνουμ ντὸ θέλτς; πέγι͜α το.
—Βάλω ‘με σὸ κουνὶν καὶ κούντσο ‘με.
Ἐσέγκεν άτον σὸ κουνὶν κουνίζ’α̤τον, ἄμαν τὸ τσούγκρομαν κ̌ι στέκ’.
—Ναί! ἐγὼ θέλω καὶ μέλ’.
Ἔγκεν καὶ μέλ’ ἐσέγκεν μὲ τὸ βούτορον ἀπάν σὸ ψωμὶν καὶ ἐδέκεν ά̤τον, σαμὸν ντ’ ἐπέρεν ά̤το αναχάπαρα επάτεσεν κι’ ἐτσ̌άϊξεν.
—Γιόχ, ἐγὼ χωριστὰ θέλω τὸ μέλ’ καὶ χωριστὰ τὸ βούτορον.
—’Αρ στά, ἄς φέρω ‘σε ἄλλο.
—Κι θέλ’ ά̤τό, χώρτ’σον ἀσ’ ἕναν σ’ ἄλλο.
— Ατὸ κ̌ι χωρίσ̌κεται, ἄλλο ἄς δίγω ‘σε.
—Γιόχ, ἐγὼ ἀτὸ θέλω.
Ἴντεν κι’ ἄν ἐποῖκεν κ̌ι’ ἐπόρεσεν νὰ καντούρευεν ά̤τον, ἐπουγαλέφτεν, ἐτέρεσεν πάσ̌’ κ̌ι’ γίνεται.
—Μέτα ’Αβρααμ — εἶπεν-άτον — ἄρ κανεῖται, ἐξέγκες τὴν ψ̌ύ μ’, ἐπουγαλτούρεψες ‘με, ἀσ’ ατὸ καὶ μωρὲσ̌’ πα’ κ̌ί γίνεται.
’Αβραὰμψ ἐπάτεσεν τὸ γέλος κι’ ἐλάγκεψεν κι’ ἐσκῶθεν.
—Εἶδες ντ’ ἄγνον ἔν; εἶπεν-άτον. Σαμὸν ντὸ κ̌ι’ ξέρτς ἀσῆ μωρίων τὴ γαΐτζιάν εὔκολον ἐθαρρεῖς ἔν’ τὸ τουρούτεμαν άτουν. Ἐσὺ κατ’ ἔστενες με;
Ἐκεῖνο ἔτον ὁ Ράλλης ἄλλο κ̌ι’ ἐτσ̌άϊζεν τὴν νύφεν ὄντες ἔκλαιγαν τὰ μωρά.
(Κατ’ ἀφήγ. τοῦ Σ. Λαβασᾶ) Διαλεκτολογία Πόντου, Ιδιωματισμοί της Ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία, διηγήσεις, θρύλοι, μύθοι
Λεξιλόγιον: ἀρχατάσι͜α =συντρόφοι, φίλοι / ετσ̌άϊζεν=ἐφώναζε, μάλωνε, ἐπέπληττε / τουρούτεψο-με=σταμάτησέ με / λάχτας=κλωτσιές / τσουγκρών=κλαυθμηρίζει / ἀναχάπαρα=ἄξαφνα.
Τη μωρίων το κλάψιμον Ανέκδοτη διήγηση Πόντου Συλλογὴ Γ. Τορνικίδη - Πηγή: Ποντιακά Φύλλα 1958
Διαλεκτολογία Πόντου - Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
