Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Όφεως
Πρώτη ιστορία - αφήγηση:
Ο πατέρα μ΄εποίν'νε ΄ς σην Ρουσία, ΄ς σην Κούμα Σοχούμ καπνά και εκεί επήρε Τούρκους εργάτες να δουλεύουν ατόνα. Απ' ατεινούς ας σοι εργάτες, ένας, ο Χασάν, έτουνε ελίγο έθωγος.
Οι-γι-άλλ' εργάτες εγέντανε ένα και όλα τα κουσούρια εσύρειναν ατα ΄ς ατόνα απάν'. Αντά εκόφκουτουνε ένα καπνόφυτο ας ση ρίζα, αμάν έλεγανε τ' εφεντικό ατουνε « Ο Χασάν έτουνε που εποίκεν ατο ». Ατουκά ένα ημέρα έκατσανε ν' απονεγκάσκουντουνε. Επουκά 'ς σο χώμα που εκάθουσανε ένας επ' ατεινούς είδε ομπροστά 'του ένα σκωλέκ' και επάτεσεν ατο με το ποδάριν ατ' και εκείνο ερχίνισε να 'υροκλώσκεται, ψοφά και στέκ'. Ατός ο Χασάν, ο Τούρκο, λέει ατο : « (Χ)άρ' ντο τραυαγτζελίεσαι.!...». Έξερε το τραυάγτζελο, ας σο έσανε ατείνοι χριστιανοί και εγέντανε Τούρκ' υστερία.
Λαογραφικά γλωσσικά σύμμεικτα της περιοχής του Όφεως & Όφις, η Αρχαία Όφια ή Οφιούντα του Πόντου
Χαράλαμπος Χαραλαμπίδης του Χάρακα - Γενν 1915 στο Κούμα Σοχούμ - Πρόγονοι από Όφ Τραπεζούντος - Διαμπή Δράμας
Λεξιλόγιο:
Ελίγο = λίγο
Έθωγος = αθώος, άδολος
Κουσούρια = ελαττώματα
Εσύρειναν = έριχναν
Εκόφκουτουνε = κοβότανε
Απονεγκάσκουντουνε = ν' αναπαυτούνε
Επουκά = αποκάτω
Τραυαγτζελίεσαι = προσπαθείς να γίνεις καλά
Δεύτερη ιστορία - αφήγηση:
Είνας δεσπότης ετούρκεψαν ατόνα και εποίκαν ατόνα νομάρχη του Όφ (Σολακλί λέγουν ατο οι Τούρκ') Ένα βράδυ σίτε επορπάτενε 'ς σο θαλασσάκρ' του Όφ-Σολακλί, ελέπ' ένα γραία να έρχ̌ετ' 'ς εκείνον-α μερέα. Η γραία εκτράτενε κόλλυβα ΄ς σα χ̌έρα̤ 'τ'ς και επέγινεν ατα 'ς σην εγκλησία. Αντά είδε το δεσπότ' έκρυψεν ατα ΄ς σο σ̌άλιν ατ'ς αφκά. Ο δεσπότης εννόησεν ατο και είπεν ατενα : Ντό κρύφτεις ατα, ατα τ' αναθεματισμένα ; Ακόμα ευτάτ' ατα μι ; Άγιε μ' δέσποτα, είπεν η γραία, του ψυχού έν' οσήμερο και θα φέρ' ατα ΄ς σην εγκλησία. Καταραμένα να είναι – είπε ο δεσπότης. Η γραία επήε 'ς σην εγκλησία, έβαλεν ατα ΄ς σον τόπον ατουνα και αντά ένοιξεν ατα να άφτ' απάν' το κερί, εχπαράεν, αντά είδε εγέντανε σκωλέκια και λαταρίζουνε. Αμάν ουκ έχασε καιρό, έξυπνεσα έτουνε η γραία, παίρ' τα κόλλυβα και πάει να ευρήκ' το δεσπότ'. Όμον το εύρεν ατονα λέει ατον : Άγιε μ' δέσποτα, την ευχ̌ή σ' να έχω, για τέρε ντό εποίκες ατα αούτα τα κόλλυβα, για ευλόγα τα !!! Ο δεσπότης αντά είδεν ατα εγέντανε σκωλέκια, εχπαράε, έρθεν ατόνα ενας φόβος εκ Θεού..... Ακόμα είχ̌εν τη δύναμη της ιεροσύνης ατου και λέει : Ευλοημένα να είναι.....και αμάν εγένταν πάλ' κόλλυβα. Η γραία επήρεν ατα και επήε πάλ' ΄ς σην εγκλησία. Ο δεσπότης επήεν αμάν ΄ς σο γραφείον ατου και εποίκε αληγορτό συνεδρίαση και ας το είπεν ατεινούς το έναν και το άλλο, τέλος είπεν ατεινούς τεάμ ένα λόγο. «Είνας άνθρωπο εγόρασε ας ένα κουγιουμτζ̌ή ένα χρυσό δαχτυλίδ' και επλήρωσεν ατο τσ̌ίπ ακριβά. Επέρασε καιρός και είδε το δαχτυλίδ' εμαύρυνε και εννόησε ουκ έτουνε χρυσό, αμά τούτζι, γιά σίδερο. Ντο πρέπ' να ευτάμ' ατονα τον κουγιουμτζή; Ο είς είπε να παίρ' α̤το και πάει οπίσ' και να παίρ' τα παρά̤δας ατου. Ο γι-άλλο είπε να πληρών' α̤τόνα κι άλλα παρά̤δας, ο γι-άλλον είπε να βάλλουν ατο φυλακή, ο γι-άλλον είπε να δικάζουν ατονα και να σκοτώνουν ατονα. Ετότε ο δεσπότης θυμωμένος, όπως έτουνε, λέει ατουνούς: Εγώ εσάς ουκ επορώ να φυλακώνω σασε, να̤ επορώ να σκοτώνω σασε, άμα κλώθ' ατα οπίσ' ντ' εδώκετε με, ντο 'κ̌ι γιαραύουνε όμο το κάλπικο δαχτυλίδ' και ουκ έχουν κανένα δύναμη. Και αμάν έβγαλεν το πράσινον το σαρούκ' ας σο κιφάλιν ατ' και όλα̤ τα τσ̌ίνα̤ 'τουνα και έσ'κωσε έσυρεν ατα ομπροστά τουνα και είπε ατεινούς με το θυμό : Επάρειτ' α̤τα, ατά – άρ' αίκον καλπικον έν' και η θρησκεία σουνα. Και αμάν εσ΄κώθεν να φεύ', αμα οι Τούρκ' έτρεξαν από πίσ' ατου και με τα πέτρας και ότι άλλο εύρανε εσκότωσαν ατονα και όπως έτρεχαν από πίσ' ατ' ετζάϊζανε "καϊμακάμης επαλάλωσε και μουρτάρεψε τη θρησκεία 'μουνα". Έμαθαν ατο οι Οφλήδες οι χριστιανοί και επήγανε επήρανε το λείψανο ατου και επήγανε έθαψαν ατο 'ς ση εγκλησίαν, ομπροστά ΄ς σην αυλαίαν. Η πατέρα μ' έλεε μασε 'ς σον καιρόν ατου οι Τούρκ' επήγανε και απάν' ΄ς σο ταφίν ατου, έτουνε ένα πέτρα τρανό, επολέμεσανε να βγάλλουν' ατο να παίρουν το θησαυρό, όπως εθάρεινανε, αμα την πέτρα ουκ επόρεσανε να σαλεύουν ατο. Φαίνεται ο δεσπότης είχ̌ε ακόμα το δεσποτικό τη δύναμη. Εγώ ντο λέγω, ο δεσπότης πρέπει να έν' άγιος, ασσό ουκ επόρεσανε να σαλεύουνε την πέτρα του μεζαρί ατου.
Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com
