• Home
  • Γλώσσα
  • Δύο Μύθοι του χωρίου Σταυρίν του Πόντου

Δύο Μύθοι του χωρίου Σταυρίν του Πόντου

 πόντου,χρονικά,μύθοι,λαογραφία,παραδόσεις,σταυρίν,χαλδίας,παραμύθια,κλωστοί,κρυπτοχριστιανοί,μουρδουλίζω,αλεπόν‘Σ ση χαρά πα ξύλα θα κοβαλώ. (Πρώτος μύθος)
Το λεοντάρ’ θ’ εγυναίκιζεν και ελάλεσεν ΄ς σην χαράν όλα̤ τη ‘ης τα τετράποδα και τα πετούμενα. όλα̤ τα πλάσματα εφόρεσαν κι’ ενέλλαξαν και εχπάσταν ‘ς σην χαράν. Ο γάϊδαρον μοναχόν ξάϊ ‘κ̌ ’εσυνωρθάεν. Εφορτώθεν το σεμέρ’ ν΄ατ’ και εδέβεν πλάν. ΄Σ ση στράταν είδεν ατόν αλεπόν και ερώτεσεν ατόν.
Νέπρε, γαϊδάρ’ υιέ, ΄ς σην χαράν πα με το σεμέρ’ θα πάς ;
Έ ! χανούμ ! είπεν ο γάϊδα̤ρον , εγώ εξέρω, ΄ς ση χαράν πα αν πάω, για νερόν, για ξύλα θα κοβαλώ

 πόντου,χρονικά,μύθοι,λαογραφία,παραδόσεις,σταυρίν,χαλδίας,παραμύθια,κλωστοί,κρυπτοχριστιανοί,μουρδουλίζω,αλεπόνΝα μη ευτάγ’νε σε ‘σώγαμπρον (Δεύτερος μύθος)
Είναν αλεπόν έγδειραν ατον ζωντανόν και εφέκαν ατον να φεύ. Σίτα̤ έτρεχ̌εν είδεν ατον είνας ‘σώγαμπρος και ερώτεσεν ατον.
Αλεπέ, άλεπε ! ντ’ έπαθες και τρέεις αέτσ΄;
Το χάλι μ’ ‘κ̌ ‘ ελέπ΄ς ; είπεν αλεπόν μερδελιχτά.
Μέτα, ατό τιδέν πα ‘κ̌ ‘ έν’, είπεν ο ‘σώγαμπρον, οφύγον να μη ευτάγ΄νε σε ‘σώγαμπρον

Λεξιλόγιο :
Γυναίκιζω = βρίσκω γυναίκα για παντρειά
αλεπόν = αλεπού
χαράν = γάμος
σώγαμπρος = γαμπρός που κατοικεί στα πεθερικά του
Μέτα – γαμέτα (ιδιωματισμός). Κλητική προσφώνηση σε πρόσωπο οιουδήποτε γένους : γαμέτα – αμέτρα̤ - μέτρα̤ = καλέ, καημένε. Παραδείγματα : Γαμέτα κι εσυ εθάρεσες κάτ’ εποίκες. Γαμέτρα̤ λάλα. Μέτρα̤, εσύ τιδέν ‘κ̌΄εξέρτς. Μέτα μάνα ! Μέτα, ντ’ εφτάς. Όταν προφέρεται μόνο του το μέτα σημαίνει Μάνα. Αλλού εμφανίζεται ως ουσιαστικό, μέτα = γυναίκα - σύζυγος
Μερδελιχτά = μουρδουλιχτά = τραυλίζω, ψελλίζω / καλατζεύ μερδελιχτά

Πηγή : Συλλογή Δ.Κ.Π. (Σταυριώτη), Χρονικά του Πόντου τεύχη 23-24ον Αθήνα 1946

Add comment


Security code
Refresh

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ