• Home
  • Γλώσσα
  • Ανέκδοτες διηγήσεις Γίμερας (Ίμερας) - Ματσούκας - Χαλδίας - Γλωσσικά Σύμμεικτα Πόντου

Ανέκδοτες διηγήσεις Γίμερας (Ίμερας) - Ματσούκας - Χαλδίας - Γλωσσικά Σύμμεικτα Πόντου

 Ποντίλαν,δεκαπενταύγουστος,σουμελά,παναγίαν,χασ̌λούχ,σαλαχανάν,μαντζάνας,εκαντούρεψεν,κωδωνόπα,ζεμπερέκια,τσ̌άπουλας,κρεμέτες,μασχαρά̤νος,μαξίμς,γιμερίτες,ιμερίτης,εμπονέσ̌τα̤,κεμεντζετζής,σαββέλης ,λαχουσ̌ίν,βούρπατλασούν Η Μαντσάνα - Γ. Καραγιαννίδου (Διήγηση Ματσούκας)
‘ς σα παλαιά τα χρόνια̤, έ κιτί καιρός, ο Κώστης ο Κολχόϊς και κάμποσοι νοματοί κι άλλ’ ασ’ την Ποντίλαν, επήγαν τον δεκαπενταύγουστον ΄ς σην Σουμελά την Παναγίαν. Τη Κώστη το χασ̌λούχ πά εκατόν παράδες. Άρ άμον ντ’ έφτασαν εκεί όλ’ επήγαν ΄ς σην λειτουργίαν. Άμον ντ΄εσκόλασεν η εγκλησία όλ’ εξέβαν εξ και κάτ’ εγόραζαν κι έτρωγαν. Ο Κώστης πά άμον την σαλαχανάν ελάστεν – ελάστεν και τσ̌ίπ τέγα̤ τηδέν ‘κ̌ επεγνέφτεν ώσπου τα ερούξεν απάν’ σ’ έναν ερίφ’ π’ επούλνεν μαντζάνας. Ο Κώστης πά άλλο αοίκα ΄κ̌΄είδεν κι αέτς πα εδώκεν δέκα παράδες κι εγόρασεν έναν.
Επήρεν ατο κι εδέβεν πλάν και σίτα̤ επορπάτνεν ελάϊζεν ατο. Αρ’ άς ελάϊξεν – ελάϊξεν ατό κάμποσον ώραν, εκάτσεν να τρώει ατο. Έδαξεν έναν βούκαν κι ερχίνεσεν να μασά το. Η μαντζάνα έτον πικρόν άμον χολήν ατός εθάρρεσεν ο ερίφς εκαντούρεψεν ατον κι επή(γ)εν να κλώθει ατο οπίσ’. Θείο, είπεν ατον, αούτο ντ’ εδώκες με πολλά μάντ’ς έν ! Έπαρ’ το οπίσ’ και δός μα έναν γενάμινον.

 Ποντίλαν,δεκαπενταύγουστος,σουμελά,παναγίαν,χασ̌λούχ,σαλαχανάν,μαντζάνας,εκαντούρεψεν,κωδωνόπα,ζεμπερέκια,τσ̌άπουλας,κρεμέτες,μασχαρά̤νος,μαξίμς,γιμερίτες,ιμερίτης,εμπονέσ̌τα̤,κεμεντζετζής,σαββέλης ,λαχουσ̌ίν,βούρπατλασούν Τα κωδωνόπα Π.Β. Σαλαπασίδου – Υψηλάντη (Διήγηση Χαλδίας)
Ένας Κρεμέτες ασόν Αληθινόν, ασήν μαχαλάν, για ασά Ζεμπερέκια, καλά ‘κ̌ι ξέρω, επή(γ)εν σόν Καλόγερον να ξαβουρεύκεται. Οντάν εσέβεν ΄ς ση Εκκλησίαν απέσ’, ο Καλόγερον ετέρεσεν ΄ς ση τσ̌άπουλας ατ’ ΄ς σα μυτία απάν’ είχ̌εν από τρία μικρά κωδωνόπα ασ’ εκείνα ντο βάλνε σοι πετειναρίων τα ποδάρια̤. Ο καλόγερον εσ̌άσ̌εψεν και τ’ ομμάτια̤ τ’ επέμναν ‘ς σα κωδωνόπα και πριχού αρχίζ’ το ξαβούρεμαν, ερώτεσεν ατον :
Ντο είναι ατά τα κωδώνια ντο έχ̌εις ΄ς σα ποδάρια̤ σ’ ;
«Να έχω την ευχή σ’», είπεν ατον, ατά φορώ ατα να κρούγ’νε και να δίγ’νε χαπάρ’ ‘ς σα μυρμήκας να φεύ’νε, να σακουεύνε ασην στράτα μ’ να μη πατώ ατα και πέρ’ ατα ΄ς σην γούλα μ’, τρανόν αμαρτίαν είπαν εμέ, έν’ !
Ατώρα διπλά εσ̌άσ̌εψεν ο καλόγερον, εθάρεσεν έναν τρανόν θεοφοβούμενον άνθρωπον έχ̌’ να ξαβουρεύ. Κάθκα είπεν ατόν και ‘πε με τα αμαρτίας ίσ’.
- Δέσποτα μ’, είπεν ατότε ο Κρεμέτες, πριχού λέ(γ)ω σε τα πολλά και τα τρανά αμαρτίας ιμ’ ας λέ(γ)ω σε πρώτα πρώτα πως ΄ς σο βρακοζών ιμ’ είμαι πίγς, και ΄ς σο σιλάχι μ’ ολίγον μουρτάρτ’ς. Ντο να λέ(γ)ω σε ; Κορίτσα̤, παντρεμέντς γαρήδας και χ̌οράδες κανενός χατήρ’ κ̌ι εχάλασα.
- Ατότε ο καλόγερον με τ’ έναν τρανόν χολήν, εκλώστεν κ’ είπεν ατον : Εσ̌έκ’ ερίφ’, ατότε τα κωδώνια̤ ΄ς σο βρακοζών’ ισ’ έπρεπεν να βάλτς, γιόκ ‘ς σα τσάπουλα σ’.

 Ποντίλαν,δεκαπενταύγουστος,σουμελά,παναγίαν,χασ̌λούχ,σαλαχανάν,μαντζάνας,εκαντούρεψεν,κωδωνόπα,ζεμπερέκια,τσ̌άπουλας,κρεμέτες,μασχαρά̤νος,μαξίμς,γιμερίτες,ιμερίτης,εμπονέσ̌τα̤,κεμεντζετζής,σαββέλης ,λαχουσ̌ίν,βούρπατλασούν Ο Μαξίμς - Κώστα Ιωαννίδη (Διήγηση Γίμερας)
Ο Μαξίμς ο Γιμερίτες έτον πολλά μασχαρά̤νος και ετοιμόλογος. Απέσ’ ‘ς σο χωρίον όλ’ πα εγάπαναν ατον. Έναν χρόνον τ’ εμπονέσ̌τεα, εθέκαν ΄ς σ’ ομμάτ’ τα κοσάρας τη Χατζη-Σάββα η Γιωρίκα. Έταν πολλά παχ̌υμένα.
Παιδία ! είπεν τοι συντρόφ’ς ατ’ : δύο τρία μήνας κι άλλο και θα πάμε ΄ς σο τσ̌όλ τη Ρουσίαν, οφέτος ας εφτάμε καλά εμπονέσ̌τα̤. Εγώ θα φέρω τα κοσάρας. Εσείν φέρτε το ρακίν. Κούζομαι και τον κεμεντζετζήν τον Σαββέλην και βούρ πατλασούν !.
Νέπρε Μαξίμ, είπαν ατον, και που θα ευρίκ’ς τα κοσάρας ; ΄Σ ση γούλαν εσουν ‘κ̌’ ερούξεν, είπεν ατς.
Μεσάνυχτα περασμένα ο Μαξίμ’ς επήγεν στέρα̤- στέρα̤ εσέβεν ΄ς σο μαντίν τη Χατζή Σάββα. Η Ναζή η γυναίκα τη Χατζή Σάββα επόνεν το δόντ’ ατς, κι ομμάτ’ απάν’ ‘κ̌ έγκεν. Άμον το έκ’σεν τη λαχουσ̌ίν τη μαντρί εφοέθεν για μ’ έρθεν αλεπόν ΄ς σα κοσάρας. Έπσ̌εν έναν δαδίν και έτρεξεν ΄ς σο μαντρίν. Όνταν εσέβεν απές ντο τερεί ! Ο Μαξίμ΄ς κρατεί έναν πετεινόν. Νέπρε Μαξίμ λέει ατόν, ντ’ εφτάς αδαπέσ’ ; Στα, λέει ατεν ο Μαξίμ’ς, θεία Ναζή μ’ αχπαράεσαι, έρθα να τερώ τα κοσάρας ιμ’ αν έχνε ωβγόν.
Νε γουρζουλόσπαχτε λέει ατον η Ναζή, μά̤ερ τα πετεινάρια̤ πα οβάζ’νε ; Πολλά τσα̤τίνενα είσαι θεία Ναζή λέει ο Μαξίμ’ς. Αδαπέσ’ ΄ς σην σκοτίαν, την πίσσαν εθέλ΄νες να εχώριζα τα πετεινάρια̤ ας σα κοσάρας !

Πηγή : Ποντιακή Εστία, Τεύχη 28-29

Add comment


Security code
Refresh

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ