Κρωμναίοι Μαθητές του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας με τον δάσκαλο τους φωτογραφίζονται στην αυλή του Φροντιστηρίου στις αρχές του 1900
Κρωμναίοι Μαθητές του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας με τον δάσκαλο τους φωτογραφίζονται στην αυλή του Φροντιστηρίου στις αρχές του 1900
Η φωτογραφία αυτή αποτελεί ένα πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο που αποτυπώνει την παιδεία και την κοινωνική οργάνωση του Ελληνισμού του Πόντου κατά τις αρχές του 20ού αιώνα, συγκεκριμένα στην Τραπεζούντα, το πνευματικό και εμπορικό κέντρο της περιοχής. Η εικόνα απεικονίζει μαθητές και τον δάσκαλό τους στο ιστορικό Φροντιστήριο της Τραπεζούντας. Το Φροντιστήριο δεν ήταν απλώς ένα σχολείο, αλλά ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα με τεράστια ακτινοβολία, το οποίο λειτούργησε ως φάρος του ελληνικού πολιτισμού και της γλώσσας για αιώνες στον Πόντο. Η ένδυση των μαθητών και του δασκάλου, σε συνδυασμό με την ποιότητα της φωτογραφίας, μας τοποθετούν χρονικά στα έτη πριν από τον ξεριζωμό, σε μια περίοδο που ο ελληνισμός της περιοχής βίωνε μια τελευταία μεγάλη άνθηση, παρά τις αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις.Ιστορία του Ελληνισμού στον Εύξεινο Πόντο Η εμφάνιση των παιδιών είναι ιδιαίτερα προσεγμένη, υποδηλώνοντας την υψηλή κοινωνική σημασία που απέδιδαν οι οικογένειες των Ελλήνων στην εκπαίδευση. Η παρουσία μιας ολόκληρης τάξης μαθητών δείχνει μια οργανωμένη και ακμάζουσα σχολική κοινότητα. Ο δάσκαλος στο κέντρο, ντυμένος με επίσημο δυτικό κουστούμι και γραβάτα, αποτελεί το σύμβολο του κύρους και της πνευματικής καθοδήγησης. Η θέση του στην κεντρική καρέκλα υπογραμμίζει τον παραδοσιακό σεβασμό της κοινωνίας προς τον δάσκαλο. Οι μαθητές είναι ταξινομημένοι με πειθαρχία, γεγονός που αντανακλά την αυστηρή αλλά και ποιοτική εκπαιδευτική δομή των ελληνικών σχολείων της εποχής. Οι μαθητές φορούν ομοιόμορφες σχολικές στολές, που ακολουθούν την δυτική μόδα της εποχής (όρθιοι γιακάδες, σακάκια τύπου «φρεντς» ή απλά ευρωπαϊκά σακάκια), δείχνοντας ότι η Τραπεζούντα ήταν μια πόλη ανοιχτή στις ευρωπαϊκές επιρροές και την πρόοδο. Παρατηρείται ότι ένας από τους μαθητές φοράει στο στήθος του φυσιγγιοθήκες (χιαστί), ένα στοιχείο που συνδέεται με τη σκληρή πραγματικότητα της εποχής. Αυτό υποδηλώνει τη σύνδεση μεταξύ της νεολαίας και των αγώνων για επιβίωση και αυτοάμυνα που χαρακτήριζαν εκείνη τη δύσκολη ιστορική περίοδο στον Πόντο δίνει (ίσως) κι ένα στίγμα για το ζήτημα της μετανάστευσης των νεαρών έγγαμων ανδρών στις χώρες του Καυκάσου και της Ρωσίας απο όπου επηρεάστηκε ως ένα σημείο η ενδυμασία των Ελλήνων στον Πόντο. Η εικόνα αυτή «μιλά» για έναν κόσμο που είχε μεγάλη πίστη στην αξία της γνώσης, αλλά και που προετοιμαζόταν (ήδη από την εφηβεία) για τις μεγάλες δοκιμασίες που θα ακολουθούσαν. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
