Λαογραφικά Σύμμεικτα Ροδοπόλεως (Ματσούκας) Πόντου. Αγώνες και χοροί του Αντωνίου Παπαδόπουλου
Τα παλιότερα χρόνια κατά τις πανηγύρεις λάμβαναν χώρα και αγώνες λιθοβολίας, πάλης, σκοποβολής αλλά και πηδήματος. Το δε έπαθλο ήταν ως επί το πλείστον το κεφάλι του ζώου που έσφαζαν αλλά και χρηματικό ποσό το οποίο μάζευαν από τις συνεισφορές των θεατών.
Σε κάθε πανηγύρι χόρευαν τον κυκλικό χορό Ομάλ’, τον Λαγκευτόν (Τίκ χορόν), την Τρυγώνα και ως επιστέγασμα τον Πυρρίχιο. Στους χορούς λάβαιναν μέρος άνδρες και γυναίκες, χριστιανοί και Μωαμεθανοί μαζί. Λαογραφικά Σύμμεικτα Ροδοπόλεως (Ματσούκας) Πόντου. Αγώνες και χοροί. Μόνο ο Πυρρίχιος χορευόταν από άνδρες χωρίς τις γυναίκες. Κακώς επικράτησε να λέγεται Σέρα ο Πυρρίχιος αυτός χορός και ιδού γιατί. Δύο αδέλφια Σουγκίρ Ογλού λεγόμενοι από την περιφέρεια του ποταμού Σέρα των Πλατάνων, λαθρέμποροι καπνού, περιερχόμενοι τα διάφορα χωριά του εσωτερικού έφταναν μέχρι Μούς και Διαρβεκίρ και χόρευαν τον Πυρρίχιο χορό στα καταλύματα των χωριών. Εξ’ αυτών των αδελφών λοιπόν και από την καταγωγή τους ονομάστηκε και ο χορός Σέρα, διότι όταν τους ρωτούσαν: πόθεν είστε; αυτοί απαντούσαν Σέραταν, δηλαδή απ’ τη Σέρα. Στη Ματσούκα οι φράγκικοι χοροί ήταν άγνωστοι και αν ποτέ ξένοι παραθεριστές χόρευαν τους φράγκικους χορούς, γίνονταν αντικείμενο χλεύης. Ματσούκα - Macka (Επαρχία Ροδοπόλεως) Πόντου. (Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Χοροί, Θρύλοι, Παραδόσεις, Χοροί, Πρόσωπα).
Θα επιχειρήσω μια πολύ μικρή και σύντομη επισήμανση στα παραπάνω αναγραφόμενα του κ. Αντ. Παπαδόπουλου. Θεωρώ ότι η αναφορά των τεσσάρων (4) αυτών χορών (Ομάλ’, Λαγγευτόν, Τρυγώνα και Πυρρίχιο) αδικεί κατάφορα ολόκληρη την περιφέρεια Ροδοπόλεως (Ματσούκας) καθώς είναι γνωστοί οι χοροί τους οποίους χόρευαν οι Έλληνες πρόγονοι μας στην περιφέρεια αυτή και είναι κατάδηλοι από άλλες καταγραφές, προφορικές και γραπτές πρώτης και δεύτερης γενιάς ανταλλάξιμων Ελλήνων εκ Πόντου. Δεν θα θέλαμε να μειώσουμε επ’ ουδενί τον κ. Αντ. Παπαδόπουλο και ίσως θα πρέπει να του αποδοθεί το ελαφρυντικό της μακρο-λαογραφικής αναφοράς χωρίς αναλυτικές λεπτομέρειες για τις χορευτικές συνήθειες, το πλήθος αλλά και τα ονόματα των υπολοίπων (πράγματι) υπαρχόντων χορών της περιφέρειας. Παρόλα ταύτα για την λαογραφική έρευνα όφειλα να καταγράψω την άποψη του κ. Αντ. Παπαδόπουλου όπως καταγράφηκε στο παρόντα 26ο τόμο του Αρχείου του Πόντου καθώς καμία καταγραφή δεν πρέπει να φιμώνεται κι απο κανέναν. Αυτό υποστήριζε κι ο αείμνηστος δάσκαλος μας κ. Στάθης Ευσταθιάδης. Είναι τουρκικός ο Σέρα χορός; Του Φίλωνος Κτενίδη - Ποντιακή Εστία Θεσσαλονίκη 1954.
Ποντιακή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
