Γιουβαλάντουμ Χορός των Ελλήνων του Άκ Δάγ Μαδέν και της Πάφρας
Χορός των Ελλήνων της περιφέρειας του Άκ Δάγ Μαδέν (Νομός Άγκυρας) καθώς και της Πάφρας (Νομός Αμισού). Yuvarlandim (τουρκική λέξη) = περιστροφή–κατρακύλισμα.
Ο ίδιος χορός με πολύ μικρές παραλλαγές στη μουσική εκτέλεση και στη ρυθμική του αγωγή χορεύεται και από τους Έλληνες της Καππαδοκίας. Σε όλη την επικράτεια του Πόντου χορευόταν απ’ τους Έλληνες σε παραλλαγές. Τα ίδια βήματα εκτελούνταν κάτω από άλλο μουσικό μέλος και άλλη ρυθμική αγωγή. Γιουβαλάντουμ Ακ Δάγ Μαδέν - Λάζαρος Τσακαλίδης Βιολί. Οι παραλλαγές αυτές έφεραν άλλα ονόματα χορών. Έτσι, απαντώνται σε όλο τον Πόντο οι χοροί :
- Γιουβαλάντουμ
- Αρμενίτ’σσας
- Φόνα
- Κωνσταντίν Σάββας ή Οσμάν Αγάς
- Τοπαλαμά
- Σαρίκους Τη Μαντηλί & Ιραχανίμ.
Γιουβαλάντουμ Χορός Άκ Δαγ Μαδέν & Μπάφρας - Λάζαρος Τσακαλίδης βιολί. Οι Έλληνες Άνκαραληδες (Ακ-Νταγ- Μετελήδες) έλκουν την καταγωγή τους κυρίως απ’ την Αργυρούπολη της Τραπεζούντας. Ο χορός Γιουβαλάντουμ δεν χορευόταν ούτε χορεύεται στην Αργυρούπολη. Είναι βάσιμη η εκδοχή να αποτελεί δάνειο χορό απ’ τους Έλληνες Καραμανίτες της Καππαδοκίας οι οποίοι τον χορεύουν με την ίδια μουσική μελωδία – ρυθμό και ονομασία. Τα βήματα του χορού είναι 6 και εκτελούνται σε δύο φάσεις. Στην πρώτη οι χορευτές κινούνται προς τα εμπρός εκτελώντας ένα τριπλό βηματισμό (αριστερό-δεξί-αριστερό πόδα), ενώ στη δεύτερη οι χορευτές κινούνται προς τα οπίσω εκτελώντας ένα τριπλό βηματισμό (δεξί-αριστερό-δεξί πόδα). Οι χορευτές δένουν τα χέρια τους άλλοτε στους αγκώνες (αγκαζέ) κι άλλοτε στις παλάμες όπως και στους περισσότερους ελληνικούς χορούς. Ο χορός έχει φορά τόσο προς τα δεξιά όσο και προς τα αριστερά. Η αλλαγή στη φορά – κίνηση του χορού γινόταν πάντα όταν το κυρίαρχο όργανο (ζουρνάς – βιολί – κεμανέ – κεμεντζέ) έκλωθε {γύριζε} την καϊτέ = άλλαζε τη μελωδία. Τοπαλαμά & Γιουβαλάντουμ - Ποντιακοί Χοροί - Τσαπανίδης Γιώργος ζουρνά - Σύλλογος Ποντίων Ελευθερίου Κορδελιού το 2008. Στο συνημμένο μου βίντεο η καταγραφή της μελωδίας του χορού Γιουβαλάντουμ έλαβε χώρα στο σπίτι μου στη Θεσσαλονίκη το 2008. Παρόντες ήταν οι: Λάζαρος σακαλίδης (βιολί) & Γιώργος Τσαπανίδης (ζουρνά).
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com
