Η Μονή της Ευαγγελίστριας Σιμικλής Χαλδίας Πόντου. Παύλου Αποστολίδη αρχιερέως, Μητροπολίτου Δράμας
Η Ιερά Μονή της Ευαγγελίστριας στο χωρίον Σιμικλή της επαρχία Κιουρτουνίου Χαλδίας Πόντου. Στο συνοικισμό Λειβάδ’ της Κάτω Σιμικλής ο ναός της Παναγίας ήταν το κέντρο ευλάβειας των Σιμικλιωτών αλλά και όλης της περιφέρειας του Κιουρτουνίου.
Η Ιερά Μονή της Ευαγγελίστριας Σιμικλής Χαλδίας Πόντου.Αν και ετιμάτο στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, μεγάλη πανήγυρις ετελείτο στις 15 Αυγούστου, προφανώς λόγω του καλοκαιριού, όπου η πρόσβαση ήταν ευχερής. Τότε μετέβαινε πλήθος πολύ προσκυνητών από τις περιφέρειες Κιουρτουνίου, Τζίζερες και Τριπόλεως το οποίο έφθανε τις 3.000, αφού η Μονή κατείχε θαυματουργική εικόνα της Παναγίας και Αγίασμα. Την εικόνα της Παναγίας και το Αγίασμα τα βρήκε ο παππούς του Ιγνάτιου Ιγνατιάδη, κατόπιν υπόδειξης της Παναγίας σε όραμα. Η εικόνα ήταν σχισμένη σε δυο κομμάτια. Με την άδεια του Μητροπολίτη Χαλδίας ανήγειραν οι κάτοικοι μεγάλο ναό και με εράνους μέχρι τη Ρωσία τον καλλώπισαν εσωτερικά και τον αγιογράφησαν, έκτισαν και το Αγίασμα και το ασφάλισαν με σιδερένια πόρτα προς αποφυγή βεβηλώσεως. Υπήρχε και καμπαναριό με τρεις μεγάλες καμπάνες. Πολλά ήταν τα θαύματα της Παναγίας, τα οποία αύξησαν τη φήμη του μοναστηριού. Μια χρονιά κατά την πανήγυρη, όπου συνέρρεαν και τούρκοι άλλοι από ευλάβεια στην Παναγία και άλλοι οι περισσότεροι για να δουν τους χορούς και την πανήγυρη, ένας από αυτούς σκόπευσε τα χρωματιστά τζάμια των παραθύρων του ναού. Η σφαίρα βρήκε το περβάζι του παραθύρου. Ο σκοπευτής έμεινε ακίνητος (για την ασέβεια του) σε στάση σκόπευσης. Ειδοποιήθηκε ο επικεφαλής τον τζανταρμάδων ο οποίος κάλεσε τον ιερέα για να συσκεφθούν. Ο ιερέας τον διάβασε χωρίς όμως αποτέλεσμα, οπότε του είπε να τάξει τρία μετζίτια στην Παναγία ως αποζημίωση για τη φθορά που προξένησε στο ναό. Εκείνος υποσχέθηκε να δώσει πέντε. Τον διάβασε πάλι ο παπάς και άρχισε σιγά σιγά να κινείται. Λύθηκαν τα χέρια του και έπεσε κάτω το τουφέκι που κρατούσε ως εκείνη τη στιγμή. Πήγαν στη συνέχεια μπροστά στην εικόνα της Παναγίας και άρχισε να κολλά επάνω της τα μετζίτια, Η εικόνα συγκράτησε μόνο τα τρία μετζίτια, το τέταρτο και το πέμπτο που έταξε αυτός έπεσαν κάτω. Η Παναγία δέχτηκε μόνο αυτά που ο ιερέας του είχε πει. Από το 1895 ο ναός εξελίχθηκε σε γυναικεία Μονή, όπου εγκαταβίωσαν δυο μοναχές από το χωριό. Το 1897 προστέθηκε και μία τρίτη μοναχή. Οι μοναχές ονομάζονταν Παϊσία, Σεμνή και Συγκλητική.
Κατά την ανταλλαγή ήρθαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν με άλλες οικογένειες από τη Σιμικλή στη Ραχιά Βεροίας όπου και απεβίωσαν. Ο Μητροπολίτης Δράμας (αείμνηστος πλέον) κυρός Παύλος πρόλαβε εν ζωή τη μοναχή Συγκλητική η οποία ήταν κοντή, λιπόσαρκη με ιδιαίτερο φωνητικό τάλαντο. Τις Κυριακές και εορτές στη Θεία Λειτουργία απήγγειλε εμμελώς το κείμενο του Αποστόλου. Εκοιμήθη εν Κυρίω στις 12 Μαϊου του 1978. Με την άδεια της Μητροπόλεως Χαλδείας πραγματοποίησε για τον ναό εράνους και ανήγειραν δωμάτια, φύτεψαν κήπους και εντάχθηκαν στις εν ενεργεία Μονές της Μητροπόλεως Χαλδίας. Στο έργο αυτό συνέδραμε και ο Σιμικλιώτης Αρχιμανδρίτης Αβέρκιος, που διετέλεσε για χρόνια εφημέριος στην Κωνσταντινούπολη και Επόπτης των σχολείων της επαρχίας Κολωνίας. Από τη Ιερά Μονή της Ευαγγελίστριας, οι μοναχές διέσωσαν κάποια εκκλησιαστικά βιβλία που βρίσκονται σε προθήκη στο κειμηλιοφυλάκιο του προσκυνήματος της Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο. Μέχρι τον εκπατρισμό των Ελλήνων από τον Πόντο στη Μητρόπολη Χαλδίας λειτουργούσαν 20 μοναστήρια, 7 ανδρώα και 13 γυναικεία. Θα μπορούσε να πεί κανείς ότι ήταν ένα Άγιον Όρος σε σμικρογραφία, γεγονός που αποδεικνύει το φιλομόναχο πνεύμα των κατοίκων του Πόντου και αυτά ήταν:
Ανδρώες Μονές.
1. Του Αγίου Γεωργίου, Χουτουρά
2. Της Γεννήσεως Θεοτόκου, Γουμερά
3. Του Αγίου Γεωργίου, Χαλιναρά
4. Της Ζωοδόχου Πηγής, Δεβρεντσή
5. Του Αγίου Γεωργίου, Κελώρη (Κελώρια)
6. Του Αγίου Βασιλείου, Αστέρος
7. Της Ζωοδόχου Πηγής, Πρασάρεως
Γυναικείες Μονές.
1. Του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, Ίμερας
2. Του Αγίου Γεωργίου Ζαντού – Λερμούχου, Μούζενας
3. Της Υπεραγίας Θεοτόκου (Κοίμησις), Χουτουρά
4. Της Υπεραγίας Θεοτόκου, Δεμιρτσίκιοϊ
5. Της Υπεραγίας Θεοτόκου (Μικρέσσα), Κρώμνης
6. Του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου, Αργυρουπόλεως
7. Της Ζωοδόχου Πηγής, Αργυρουπόλεως
8. Του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος, Αργυρουπόλεως
9. Της Θεοτόκου, Χαβίανας
10. Του Γεννεσίου της Θεοτόκου, Αμπρικάντων
11. Της Ζωοδόχου Πηγής, Αμπρικάντων
12. Του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, Φυτιάννων
13. Της Ευαγγελίστριας, Σιμικλής Κιουρτουνίου
Οι Μονές αυτές σύμφωνα με τον αείμνηστο διδάσκαλο Γεώργιο Κανδηλάπτη: «Εγένοντο το ενδιαίτημα της ευσεβείας, το καταφύγιο των ενδεών, η παραμυθία των δεομένων, ο λιμήν των χειμαζόμενων, το άσυλο των λογίων και εν γένει η κιβωτός ένθα ως εκ του γενικού κατακλυσμού καταφυγούσαι εσώθησαν η γλώσσα, η παιδεία, η θρησκεία και το έθνος ημών». Στις μονές της Χαλδίας εκοινοβίαζαν εξ’ απαλών ονύχων φιλόθεες υπάρξεις ανταλλάσσοντας τα επίγεια με τα επουράνια. Διακρίθηκαν για την αγνότητα, την απάθεια, την αφιλαργυρία, την αγάπη, την πραότητα, την φιλοξενία και την καλλιέργεια των γραμμάτων. Τους ευλαβείς μοναχούς της Χαλδίας τους περιέβαλε πάντοτε με σεβασμό και εμπιστοσύνη ο χριστιανικός πληθυσμός, επιζητώντας και την έστω και για λίγες ημέρες παραμονή του πλησίον τους για πνευματικό ανεφοδιασμό. Και οι κρυπτοχριστιανοί ομοίως με πίστη προσέχονταν στις μονές και εξυπηρετούντο μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα των μουσουλμάνων. Οι ευσεβείς κάτοικοι της Χαλδίας τηρούσαν ορισμένες ευσεβείς παραδόσεις, όπως α) τη συνήθεια των πατέρων των Ιερών Μονών να προσλαμβάνουν ως δόκιμους συγγενείς τους, αναλαµβάνοντας την εκπαίδευσή τους και δίνοντας κατά την μοναχική κουρά το όνομα τους, διαιωνίζοντας έτσι την μοναστική οικογενειακή τους παράδοση και β) από την βυζαντινή εποχή ακόμα οι γονείς που είχαν πάνω από τρία παιδιά αφιέρωναν ένα στο Θεό για το αγγελικό σχήμα. Από τις Ιερές αυτές Μονές εξήλθαν μεγάλοι άνδρες, οι οποίοι αναδείχθηκαν στα ύπατα εκκλησιαστικά αξιώματα, προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες στο γένος. Χαλδία - Αργυρούπολις Πόντου Gümüşhane (Πόλεις, Κωμοπόλεις, Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Χοροί, Θρύλοι, Παραδόσεις, Πρόσωπα) // Γεωγραφικό & Ιστορικόν Λεξικόν επαρχίας Χαλδίας Σιάμικη, Σιμικλή, Σιμερά, Σιόν, Σίσια
Πηγή: Η Σιμικλή της Χαλδίας (εκδόσεις Κυριακίδη), του αειμνήστου Μητροπολίτου Δράμας κ. Παύλου Αποστολίδη Δρ. Θεολογίας.
Ποντιακή Ιστορία και Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
