Από τους τρεις γιους του Αλέξανδρου Μουρούζη, ο δευτερότοκος ο Κωνσταντίνος Μουρούζης συνέδεσε το όνομά του με τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821, διότι ο επιφανέστατος αυτός γόνος της μεγάλης Ποντιακής οικογένειας υπήρξε ένας εκ των πρώτων μαρτύρων της εθνικής παλιγγενεσίας που σφαγιάστηκε κατά την έναρξη της Ελληνικής Επαναστάσεως.

Εξοχές Τραπεζούντας. Οι περισσότερες ελληνικές οικογένειες της Τραπεζούντας κάθε καλοκαίρι ξεχύνονταν για παραθερισμό σε μαγευτικές και ολόδροσες εξοχές. Ο περιορισμένος και μονότονος βίος του χειμώνα μεταπηδούσε στην πολυποίκιλη χαρούμενη και ελεύθερη ζωή σε μαγευτικά τοπία, βουνά λαγκάδια δάση και παρχάρια. 

Το Καράπιρ βρίσκεται στα βόρειο-ανατολικά του Μαδέν και σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων. Βρίσκεται πάνω σε ένα ποταμάκι τον Ακ-Πουνάρ που τα νερά του κυλούν ορμητικά, γύριζαν άλλοτε 3 μύλους στη σειρά: των Παπαδάντων, των Παϊταράντων και των Δημητράντων από το Γετέρ και μέσα από τη χαράδρα μπροστά από το Εβτζή και το Γούρντινι έβγαινε στα ανοιχτά για να ανταμώσει τα άλλα ποταμάκια που είπαμε και να συμβάλει Τσεκερέκ. Το χωρίον Καράπιρ - Γαλατικός Πόντος - Το Ελληνικόν Μεταλλείον του Άκ Δάγ Μαδέν

To Απτουραχμανλή βρίσκεται δυτικά του Άκ Δάγ Μαδέν και σε απόσταση τριάντα (30) χιλιομέτρων κοντά στο δημόσιο δρόμο Μαδέν – Υοσγάτης. Η περιοχή είναι πεδινή και ευφορότατη.

Πληθυσμός. Ο αριθμός των κατοικιών της Κρώμνης ανερχόταν στις 1000 και παραπάνω. Κάτοικοι δε ήσαν περίπου τους 6000, αφότου όμως σκορπίστηκαν οι κάτοικοι, ολίγοι μόνο διαχειμάζουν σε αυτόν τον τόπο, άλλοι δε μόνο κατά το θέρος απέρχονται εις την πατρίδα χάρη του κλίματος και του θερισμού των χόρτων κι έτσι ελαττώθηκε πολύ ο αριθμός των σπιτιών, διότι πολλά σπίτια χωρίς περιποίηση εγκαταλείφθηκαν και ερημώθηκαν.