Ακ Δάγ Μαδέν ή Ακ Ντάγ Μαντέν - Akdagmadeni. Ιστορική γεωγραφική λαογραφική και εθνική αναφορά στην περιφέρεια του Ακ Ντάγ Ματέν. Στο απώτατο ανατολικό σημείο του Νομού Άγκυρας έκειτο ο κασαμπάς (επαρχία) Ακ Ντάγ Ματενί αποτελούμενος από 180 χωριά.

Ματσούκα. Επαρχία του νομού Τραπεζούντας, φημισμένη για τα μοναστήρια της: Παναγίας Σουμελά, Ιωάννη Προδρόμου του Βαζελώνα και Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Είχε πρωτεύουσα το Τζεβισλούκ (Μάτσκα). Πρίν το 1914 ο ελληνικός πληθυσμός έφτανε τις 38.000. 

Κοτύωρα. Ο Ξενοφών αναφέρει την πόλη ως αποικία της Σινώπης, ο δε Όμηρος στην Ιλιάδα την αποκαλεί Κύτωρο. Το όνομα Κοτύωρα προέρχεται από το βασιλιά της Παφλαγονίας Κότυο και την ώρα (φρούριο). Μετα την ίδρυση του βασιλείου του Πόντου από τους Μιθριδάτες, τα Κοτύωρα υποτάχθηκαν σ' αυτούς. 

Πρόλογος: Οι πιο γνωστές πόλεις του Πόντου, ιδρύθηκαν ή επανιδρύθηκαν από τους αποικιστές του ευρύτερου ελλαδικού χώρου, οι οποίοι και αποτελούσαν τους συνδετικούς κρίκους ανάμεσα στη μητρόπολη και τις νέες πατρίδες. 

Ονομασία, έκταση, πληθυσμός. Πόντος καλείται το παραλιακό τμήμα της Βορειοανατολική Μικράς Ασίας, που απλώνεται από την περιοχή της Σινώπης ως το ανατολικό άκρο του Ευξείνου Πόντου (Βατούμ), σε έκταση 71.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων με 2.048.250 κατοίκους την περίοδο εκείνη, από τους οποίους 697.000 ήταν Έλληνες Χριστιανοί Ορθόδοξοι.