Θ’έ μ’ εδέκες έφαγαμ τ' άλλα πα να δατάχκεσαι - Ιδιωματισμοί Ποντικής Διαλέκτου
Μετά το τέλος του φαγητού έκαναν το σταυρό τους και ο νοικοκύρης σταυροκοπούμενος με ευλάβεια έλεγε την παραπάνω ευχή: “Θ’έ μ’ εδέκες έφαγαμ’ τ’ άλλα πα να δατάχκεσαι”.
Μετά το τέλος του φαγητού έκαναν το σταυρό τους και ο νοικοκύρης σταυροκοπούμενος με ευλάβεια έλεγε την παραπάνω ευχή: “Θ’έ μ’ εδέκες έφαγαμ’ τ’ άλλα πα να δατάχκεσαι”.
Στην Άνω Χαβίαννα στα δεξιά του χωριού και κάτω από τον περίλαμπρο Ναό του Αγίου Γεωργίου ο οποίος οικοδομήθηκε το 1890-1905 δια εράνων των ανά τη Ρωσία Ελλήνων εκ Πόντου, πρωτοστατούντος του Παναγιώτου Παπαλαζαρίδου, με τέμπλο εξαιρετικής τέχνης και πολυτέλειας από ξύλο καρυδιάς, με αγιογραφίες και εικόνες του Καλύμνιου ζωγράφου Θεόδωρου Ζουμή, κοντά στην όχθη του ποταμού υπήρχε μια μικρή έκταση που ονομαζόταν Αλάντων.
Στη δημοτική ποίηση του Πόντου παρατηρούνται δυο φαινόμενα άκρως αντίθετα. Πρόκειται ειδικά περί των δίστιχων. Το πρώτο αφορά τη σπουδή των ποιητών να επιτύχουν, όπως-όπως ομοιοκαταληξία, αδιάφορον αν ενίοτε δεν επιτυγχάνουν αυστηρά σημασιολογική σχέση μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου στίχου.
Ο πατέρας μου παπα-Βασίλειος εφημέριος στην ενορία μας Γλούβενα γιος του ιερέα της ίδιας ενορίας ήξερε από τον πατέρα του καλά την ιστορία του τόπου που την έμαθε από τον παππού του ιερέα και εκείνον.
Κάθε ένας που αλλαξοπιστούσε είχε το δικαίωμα να μεταχειρίζεται οποιονδήποτε χριστιανό όπως ήθελε, χωρίς να οφείλει λόγο σε κανένα. Ούτε ακόμη και αυτή η κυβέρνηση του επιβαλλόταν, αντιθέτως μάλιστα τον υποστήριζε και τον ενθάρρυνε κι από αυτή την αριθμητική υπεροχή των εξισλαμισθέντων δημιουργήθηκαν οι περίφημοι Τερέμπεηδες των μερών μας, η εξουσία των οποίων ξεκινά από τον 17ο αιώνα.
Στην υποδιοίκηση Τυρολίας (Τορούλ) στο τμήμα Τζίζερες στην περικλυτή άνω ενορία των Φυτιάνων βρίσκεται η Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Ιδρύθηκε περί τα μέσα του 17ου αιώνος με την προσέλευση ευσεβών μοναζουσών από τα περίχωρα, οι οποίες με τη συνδρομή των ευσεβών χριστιανών της περιοχής του γεωγραφικού αυτού διαμερίσματος ίδρυσαν την Ιερά ταύτη Μονή. Η Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου Φυτιάνων (Χαλδίας Πόντου)