Πριν το 1900 στο δυτικό παράλιο τμήμα της Πουλαντζάκης, μεταξύ των ποταμών Καρά Δερέ, Ιντσουγάζ και Παζάρσουϊ σε ευρεία δηλαδή έκταση καλλιεργούσαν τα όρυζα, δηλαδή το ρύζι. Τα στάσιμα δε νερά των ορυζώνων καταντούσαν ανεξάντλητη πηγή κουνουπιών κάθε γενιάς και κατηγορίας, τα οποία κατά αναρίθμητα σμήνη κατέκλυζαν όλη την πόλη και τα πέριξ. Προπάντων όταν φυσούσε νοτιάς.

Στη Ματσούκα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς από το βράδυ το τραπέζι της οικογένειας ήταν πλουσιότερο από το συνηθισμένο. Εκτός από τα εκλεκτά του φαγητά είχε και φρούτα ως επί το πλείστον πορτοκάλια, μήλα και ξηρούς καρπούς, φουντούκια και καρύδια.   Καζαμίας Ματσούκας Πόντου

Στις 12 Σεπτεμβρίου του 1921, ενάμιση χρόνο δηλαδή νωρίτερα από το γενικό ξερίζωμα του Ποντιακού Ελληνισμού η Σάντα έπαψε να υπάρχει. Γυναίκες, γέροι και παιδιά με ελάχιστους στρατεύσιμους που δεν είχαν προφτάσει να διαφύγουν, πήραν το δρόμο προς την εξορία. Όταν ψυχορραγούσε η Σάντα - Τα γεγονότα του 1917-1923

‘Σο Καπή-κιοϊ και ‘ς ση Λιβεράν εγίνουσαν μωμοέρα̤ τα Κάλαντα. Εφόρνανε ελλενικόν φορεσίαν με φουστανέλλας και περικεφαλαίας και εκατέβαιναν ‘ς σο Τζεβιζλούκ’.

Σε απάντηση ερωτήματος που μου ετέθη αναφορικά με τη φράση «Απουρατάν ασ̆αγά» η οποία συνοδεύει ορισμένα ποντιακά δίστιχα, απαντώ ότι πρόκειται για τουρκική έκφραση. Δίνω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μέσω ενός ευρέως γνωστού δίστιχου: «Απουρατάν ασ̆αγά τρέχ̆’ ολίγον νερόπον, έπαρ’ ‘με κόρ’ έπαρ’ ‘με είμαι καλόν παιδόπον» του οποίου η ερμηνεία είναι: «Από δώ και κάτω τρέχει λίγο νερό, πάρε ‘με κόρη, πάρε ‘με είμαι καλό παιδάκι».