Το Φέσ'. Το φέσι ήταν καμωμένο από πεπιεσμένη ειδική κόκκινη τσόχα, σιδερωμένο σε κολουροκωνικό σχήμα, με τη μεγάλη βάση ελεύθερη να καθίσει στο κεφάλι ψηλότερα από τα αυτιά, μέχρι τα μηνίγγια.

Καμίσ' (πουκάμισο)
Σώβρακο. (Το καμίσ' και το σώβρακο μαζί ονομάζονταν καμισόβρακα).
Κετσέ̤ (κάλυμμα κεφαλής)
Καλπάκ' (ομοίως, κάλυμμα κεφαλής). Απο τα παραπάνω προέκυψαν οι ονομασίες των κετσετζήδων και καλπακτζήδων.

Η ενδυμασία ως ένα κύριο συνθετικό στοιχείο της παράδοσης των Ελλήνων Ποντίων δεν εξαιρέθηκε απο τις μοντέρνες τάσεις της κάθε εποχής, και αυτό δυσχεραίνει την ακριβή τοποθέτηση πάνω στο θέμα της ενδυμασίας απο το ξεκίνημά της, αλλά και πως καθιερώθηκε να φοριέται έως και τις αρχές του περασμένου αιώνα στις διάφορες περιοχές του Ελληνικού Εύξεινου Πόντου. 

Λίγο πρίν την κατάκτηση των περιοχών του Πόντου από το Μακεδόνα στρατηλάτη Αλέξανδρο το 363 π.Χ., είχε ήδη δημιουργηθεί ένα μικρό ανεξάρτητο κράτος, ένα βασίλειο με πολλές ισχυρές Ελληνικές επιρροές. Ιδρυτές αυτού του Ποντιακού κράτους ήταν οι Πέρσες σατράπες Αριοβαρζάνης (ο οποίος έγινε ο πρώτος βασιλιάς, καταργώντας το δημοκρατικό πολίτευμα από πολλές πόλεις) και ο Μιθριδάτης ο Α΄ που στέριωσε το ανεξάρτητο κράτος του στα νότια παράλια της Μαύρης Θάλασσας. Δεν υπάρχει συμφωνία των ιστορικών ως προς την ταυτότητα του πατέρα του Μιθριδάτη, αν και πολλές πηγές αναφέρουν ως πατέρα του τον Αριοβαρζάνη. Πιθανολογείται πως γεννήθηκε στην Κίο, ενώ αναφέρεται ρητά πως έλαβε στρατιωτική εκπαίδευση από παιδί. 

Πατώ και 'κ̌ι βουλίζω τον κόσμον 'κ̌ι' γρωνίζω,
και για τ' εσέν' τρυγόνα μου ντολμάδες θα τυλίζω.

Ας αφήνουμ' τα ψέματα κι ας αρχινούμ' τ' αλήθεια,
ο πετεινός εγγένεσεν κι εποίκεν κολο(γ)κύθ͜ια̤