Κορίτσια απο το Καπήκιοϊ της Ματσούκας του Πόντου στέκουν δίπλα στο "γομάρ" με τα ξύλα. Μια βουκολική σκηνή που αποτυπώνει εκκωφαντικά την προσφορά των γυναικών της ποντικής ορεινής υπαίθρου
Κορίτσια απο το Καπήκιοϊ της Ματσούκας του Πόντου στέκουν δίπλα στο "γομάρ" με τα ξύλα. Μια βουκολική σκηνή που αποτυπώνει εκκωφαντικά την προσφορά των γυναικών της ποντικής ορεινής υπαίθρου.
"Τα σελέκια χαλάγανε κι η στίβα εκουρέφτεν".
"Καπήκιοϊ και Λιβερά 'ς έναν ζιντζίρ δεμένα και τ' άλλα τα περίχωρα 'ς σα γά̤να̤ αρμαθαγμένα".
"Θεέ μ' και ας εποίνες 'με, 'ς σην Λιβεράν τσοπάνον,
'ς ση Παναγίας το ποτάμ' ψάλτεν και τραγωδά̤νον;" Ματσούκα - Macka (Επαρχία Ροδοπόλεως) Πόντου. (Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Χοροί, Θρύλοι, Παραδόσεις, Χοροί, Πρόσωπα)
Το Καπήκιοϊ (Kapıköy), χωριό της ιστορικής περιοχής της Ματσούκας στον Πόντο, αποτελούσε τυπικό δείγμα ορεινού οικισμού, όπου η ζωή ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τον μόχθο και την κοινοτική αλληλεγγύη. Οι κάτοικοι του Καπήκιοϊ, λόγω της ορεινής γεωγραφίας, ανέπτυξαν έναν τρόπο ζωής βασισμένο στην αυτάρκεια. Οι αγροτικές ασχολίες ήταν εξαντλητικές και χωρισμένες βάσει φύλου, ειδικά σε περιόδους που οι άνδρες αναγκάζονταν να ξενιτευτούν. Οι γυναίκες επωμίζονταν το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών, από τη φροντίδα των παιδιών, του νοικοκυριού, των ζώων και το άρμεγμα, έως την καλλιέργεια των χωραφιών και τη συγκομιδή της σοδειάς. Η καθημερινότητα των γυναικών αγροτισσών ήταν γεμάτη με αυστηρούς κοινωνικούς κανόνες, θρησκευτική ευλάβεια και μια προφορική παράδοση που αποτυπωνόταν στα ακριτικά τραγούδια, τους θρήνους και τα μοιρολόγια. Καπή-Κιοϊ - Καπίκιοϊ Ματσούκας, η αρχαία Ζούζη του Πόντου Το πολυτραγουδισμένο "σελέκ" αποτελούσε κύρια υποχρέωση και καθημερινό στοιχείο για την επιβίωση στην ορεινή Ματσούκα. Στην αγροτική ενδοχώρα του Πόντου η γυναίκα ήταν επιφορτισμένη όχι μόνο με τις οικιακές εργασίες και την κτηνοτροφία, αλλά και με εργασίας που θα άρμοζαν στους άντρες λόγω της σκληρότητάς τους. Τόσο σκληραγωγημένη ήταν η αγρότισσας της ποντικής υπαίθρου ώστε ακόμη και τα «σελέκια», το φορτίο δηλαδή των ξύλων που κουβαλούσαν στις πλάτες, ανήκε στις δικές της αρμοδιότητες χωρίς να αντιλέγει ή να παραπονιέται. Το σελέκ έχει ταυτιστεί με τον μόχθο της γυναίκας στον Πόντο. Στην ποντιακή παράδοση, η φράση «σελέκ’ εσελεκίασα» περιγράφει το βάρος των ευθυνών. Το αντικείμενο αυτό κατέχει κεντρική θέση στη λαογραφία του Πόντου, αποτελώντας σύμβολο αντοχής και της σκληρής καθημερινότητας που βίωνε ο πληθυσμός, εν μέσω των δυσκολιών της ξενιτιάς και της επιβίωσης. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου΄- Κορίτσια απο το Καπήκιοϊ (ποντική ορεινή ενδοχώρα)
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
