Ο Πόντιος Πιλάτος, ο Άκογλους Ξενοφώντας, ο Φίκας και ο Δημήτριος Κουτσογιαννόπουλος

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Λαογραφία

Ένας Πόντιος, απ’ τους πολλούς που είχαμε στο Πόντο προ της καταστροφής, πήγε στην εκκλησία το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης. Έβλεπε σταυρωμένο τον Χριστό και ήταν ανάστατος με την σκληρή συμπεριφορά των Εβραίων και την διαγωγή του Πιλάτου. Κι ενώ τον βασάνιζε και τον ερέθιζεν η σκέψη πως δεν μπορούσε να εκδικηθή εκείνους που σταύρωσαν τον Κύριο, ακούει τον ιεροκήρυκα, ανεβασμένο στον άμβωνα, να εξηγή το ευαγγέλιο και κάθε λίγο και λιγάκι ν’ αναφέρη το όνομα του Πιλάτου…
«’Αγαπητοί Χριστιανοί! 'Ο υποκριτής εκείνος Πόντιος Πιλάτος, ο ανάξιος εκείνος Πόντιος Πιλάτος, ό κακούργος Πόντιος Πιλάτος... ό Πόντιος Πιλάτος... δός του ως το τέλος ό Πόντιος Πιλάτος…
Ο Πόντιος μας λοιπόν, όπως ήταν από πριν εκνευρισμένος, έγινε κυριολεκτικά «έξω φρενών»· έτρεξε προς τον άμβωνα, την ώρα που κατέβαινε ιδρωμένος ό ιεροκήρυξ, τον σταμάτησε στο τελευταίο σκαλοπάτι και του φώναξε: «’Άκ’σον πάτερ, άτος έρίφ’ς Πιλάτος έτον, άμαν Πόντιος ‘κ̌’ έτον!.. Έμείς άγοϊκον κ.... πατριώτην ‘κ̌’ είχαμε...».

Και το επιμύθιον του ανεκδότου, εν συνδυασμώ με τας παρατηρήσεις του "Άκογλη: Ο Δημήτριος Κουτσογιαννόπουλος, μπορεί να είνε μεγαλοφυΐα μουσική, να είνε έξοχος διδάσκαλος και συνθέτης, αλλά Πόντιος μουσικός δεν είνε, ίσως μάλιστα να μην είνε και Πόντιος, όπως τους άλλους που το άκουσαν το Ποντιακό τραγούδι από τότε που τους νανούριζε «βρέφος» η μάνα τους, και το τραγούδησαν οι ίδιοι από παιδιά ως την τελευταία τους πνοή, σε κάθε τους χαρά και σε κάθε τους καϋμό. Μόνο έτσι εξηγείται «η αποστροφή» του «μεγάλου δασκάλου» στά τραγούδια μας και η μανία του να τά μπασταρτέψη.

Το άρθρο αυτό υπογράφει "Ο ΦΙΚΑΣ" σε τεύχος της Ποντιακής Εστίας του 1960. Λαογραφικά Σύμμεικτα Πόντου. Ήθη, έθιμα, Γλωσσικά Ιδιώματα, Παροιμίες, Θρύλοι & Παραδόσεις.

Λαογραφικό & Κοινωνιολογικό Σχόλιο. Το Χιούμορ και η Ταυτότητα (Το Ανέκδοτο): Η ιστορία του «Πόντιου Πιλάτου» βασίζεται σε μια γλωσσική παρεξήγηση (την ταύτιση του λατινικού Pontius με την καταγωγή από τον Πόντο). Αποτυπώνει την αγνή εθνική και θρησκευτική συνείδηση, την περηφάνεια, αλλά και την αμεσότητα του Πόντιου, ο οποίος δεν ανέχεται να προσβάλλεται η πατρίδα του ακόμη και από παρανόηση.
Η Αυθεντικότητα της Ποντιακής Μουσικής: Στο δεύτερο μέρος, ο αρθρογράφος («ΦΙΚΑΣ») χρησιμοποιεί το ανέκδοτο για να ασκήσει κριτική στον συνθέτη Δημήτριο Κουτσογιαννόπουλο. Τονίζει ότι η αυθεντική βίωση της ποντιακής μουσικής παράδοσης απαιτεί βιωματική σχέση με τα ακούσματα από την βρεφική ηλικία («από τότε που τους νανούριζε βρέφος η μάνα τους»). Η απόπειρα αλλοίωσης («να τα μπασταρτέψη») των παραδοσιακών μελωδιών αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό, αναδεικνύοντας τον αγώνα των Ποντίων να διατηρήσουν ατόφια τη μουσική τους κληρονομιά απέναντι σε δυτικότροπες ή εξωτερικές διασκευές. Ιστορία του Ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com