Το χωρίον Τσίχριτσι του Ελληνικού Μεταλλείου του Άκ Δάγ Μαδέν

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Πόλεις - Περιοχές - Οικισμοί - Χωριά

Όπως ήδη έχουμε πει από το νοτιοανατολικό μέρος δύο δρόμοι οδηγούν ο αριστερός στο Τέττερεσι και ο δεξιός στο Τσ̆ίχριτσ̆ι. Η απόσταση από το Μαδέν είναι 5 χιλιόμετρα σε ανηφορικό δρόμο ενώ δυτικά είναι το χωρίον Άκτας̆ έως 10 χιλιόμετρα και προς νότο το τουρκικό χωριό Νταουλμπάζ ως 2 χιλιόμετρα απόσταση.

Το χωρίον Τσίχριτσι του Άκ Δάγ Μαδέν. Το χωρίον Τσ̆ίχριτσ̆ι βρίσκεται στους βόρειους πρόποδες του βουνού Ρακάν (δηλαδή ράχη) γύρω τα υψώματα Σεϊλίν, Γιαϊλέν (δηλαδή θέρετρο) και Καλαί (δηλαδή φρούριο). Κατοικήθηκε όπως και το Τέττερεσι κατά το 1832-1840 από κάτοικους της Αργυρούπολης του Πόντου. Στην αρχή εργάζονταν σαν ειδικοί μεταλλωρύχοι στα μεταλλεία των βουνών στα οποία αφθονούσαν πολλά μέταλλα και ιδίως ο χρυσός. Τα εκμεταλλευόταν μια ιταλική εταιρεία. Το χωριό είχε 30 οικογένειες και περίπου 300 κατοίκους. Ως πρώτοι οικιστές φέρονται οι οικογένειες των Κουρτάντων, Αθανασάντων, και Κερασάντων, γι’ αυτό και είχε 4 μαχαλάδες των Σιμιντηράντων, των Κερασάντων, Αθανασάντων και Κουρτάντων. Μετά την παύση των μεταλλείων επιδόθηκαν στην γεωργοκτηνοτροφία. Ο τόπος ήταν άριστο θέρετρο και το καλοκαίρι συγκέντρωνε πολλούς παραθεριστές από το Μαδέν. Ο ιερός ναός του χωριού ήταν αφιερωμένος στη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Δημητρίου. Ιερέας του Ναού ήταν ο παπα-Βασίλειος Αθανασιάδης και ιεροψάλτες οι Λάζαρος Κουρτίδης, Ιωάννης Αθανασιάδης και Σάββας Αθανασιάδης. Το σχολείο είχε διδακτήριο και διδάσκαλοι πριν από τον πρώτο ευρωπαϊκό πόλεμο ήταν ο Ελευθέριος Σαββουλίδης από το Μαδέν, ο Χαράλαμπος Παταρίδης από το Καράπιρ, ο Παύλος Χαραλαμπίδης και Ιωάννης Χαμαλίδης κατά το 1912, οπότε και το Πάσχα συνέπεσε με την εορτή του Ευαγγελισμού την 25η Μαρτίου. Κατά την διάρκεια όμως του πολέμου, λόγω επιστρατεύσεως όλων των ενηλίκων, η σχολική εφορεία ανέθεσε καθήκοντα διδασκάλου στον Αντώνιο Παπαδόπουλο, μαθητή τότε της τέταρτης τάξης και τώρα πληροφοριοδότη μου. Άλλωστε το αλληλοδιδακτικό σύστημα ήταν σύνηθες την εποχή εκείνη. Του ίδιου αυτού, δηλαδή του Αντώνιου Παπαδόπουλου υπήρξε μαθητής και ο πρώτος πληροφοριοδότης μου ο κ. Ηρακλής Κουρτίδης. Τώρα και οι δύο είναι κάτοικοι της Κρύας Βρύσης Γιαννιτσών. Από το Τσ̆ίχριτσ̆ι ήταν και ο Ηλίας Κουρτίδης, άνθρωπος τολμηρός, ευφυής, λόγιος, ο οποίος προσέφερε μεγάλες υπηρεσίες στον τόπο του, ήταν πολυμαθέστατος, μιλούσε απταίστως την τουρκική γλώσσα, απήγγειλε απέξω το Κοράνι, πολλές φορές μάλιστα έκανε τον ιμάμη και μετακινείτο ελεύθερα από χωριό σε χωριό. Κάποτε συνελήφθη και ενώ οδηγείτο στην αγχόνη καθ’ οδόν κατόρθωσε να εξαγοράσει τους συνοδούς χωροφύλακες και να σωθεί και αυτός και οι σύντροφοί του. Στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε στην Κρύα Βρύση Γιαννιτσών, όπου έζησε τα τελευταία του χρόνια. Ακ Δάγ Μαδέν (AkDagMadeni) Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός